Η χρυσοχοΐα και το βουλγαρικό πνεύμα στην πορεία των αιώνων

Κείμενο:

Στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο εγκαινιάστηκε μια εξαιρετικά όμορφη και πλούσια έκθεση, τα εκθέματα της οποίας συλλέγονταν πολλά χρόνια. Πρόκειται για τη συλλογή του Αντόνιο Βασίλεφ «Η χρυσοχοΐα στα βουλγαρικά εδάφη 16ο-20ο αιώνα». Ο Αντόνιο άρχισε να ασχολείται με τη συλλογή ήδη πριν 25 χρόνια. Ο ίδιος λέει ότι στην αρχή αγοράζει κανείς πάντα ένα ή δύο πράγματα που του αρέσουν. Και τότε αρχίζει να ενδιαφέρεται για την ιστορία των αντικειμένων και για τον προορισμό τους. Μετά αγοράζει άλλα, αναπτύσσει τη συλλογή του και γίνεται συλλέκτης. Στην έκθεση παρουσιάζεται η μεγαλύτερη και η πιο αντιπροσωπευτική ιδιωτική εθνογραφική συλλογή με πάνω από 500 πανέμορφα αντικείμενα. Μερικά είναι σπάνια και λίγο γνωστά, καθώς και τα ονόματά τους: tepelaci /διακοσμητικά εξαρτήματα για γυναικείο καπέλο/, επίσης kuni /χρυσό φυλαχτό με εικόνα, που πιστεύεται ότι φέρνει ευτυχία/. Σε συνέντευξη για τη ΒΕΡ ο Αντόνιο Βασίλεφ λέει:

Για ένα χρόνο συνήθως επιλέγω 50 αντικείμενα, που βλέπω να είναι βουλγαρικά κοσμήματα υψηλής ποιότητας, επειδή και στο παρελθόν υπήρχαν και πιο ακριβά και πιο φθηνά αντικείμενα. Έχω επιλέξει εκείνα που έχουν υψηλή καλλιτεχνική αξία, επειδή πραγματικά κάνουν μεγαλύτερη εντύπωση και φυσικά βρίσκονται πιο σπάνια. Πριν επτά ή οκτώ χρόνια η συλλογή μου περιλάμβανε μόνο πόρπες και ασχολούμουν μόνο με αυτές, μετά όμως άρχισα να συλλέγω και άλλα κοσμήματα, διότι σε τελική ανάλυση αποτελούν μέρος της φορεσιάς της Βουλγάρας. Και όχι μόνο πόρπες, αλλά όλα αυτά τα χαρακτηριστικά κοσμήματα - μιλάμε για tepelaci, βραχιόλια, τη λουρίδα που περνούσε κάτω από το σαγόνι, καρφίτσες, δαχτυλίδια, σκουλαρίκια, kuni, όλα αυτά τα πράγματα που περιλαμβάνει η συλλογή.

Τι σχολές και εργαστήρια είχε κάποτε για αυτά τα έργα τέχνης;

Σε κάθε μεγαλύτερη πόλη – περιφερειακό κέντρο σήμερα, υπήρχαν κέντρα χρυσοχοΐας ή εργαστήρια, που έφτιαχναν κοσμήματα για τον πληθυσμό - λέει ο κ Βασίλεφ. Η πρώτη και πιο γνωστή σχολή, όταν μιλάμε για τη Βουλγαρική Αναγέννηση είναι η Σχολή του Τσίπροβτσι. Είναι γνωστή, αλλά δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία για αυτήν. Μετά την Εξέγερση του Τσίπροβτσι η πόλη καταστράφηκε και οι χρυσοχόοι που παρέμειναν ζωντανοί μετακόμισαν στις πόλεις Βράτσα, Μοντάνα, Βίντιν. Έτσι γεννήθηκαν και οι σχολές του Βίντιν και της Βράτσα, που είναι επίσης παλιές και γνωστές. Θα αναφέρουμε και τις σχολές χρυσοχοΐας στις πόλεις Τατάρ Πάζαρτζικ και Βελίκο Τίρνοβο.

Ο ακαδημαϊκός Σβετλίν Ρούσεφ είπε στα εγκαίνια της έκθεσης:

«Η διατήρηση της παράδοσης και της ιστορικής μνήμης δεν είναι κάτι τρομακτικό, αλλά αποτελεί μέρος του ανθρώπου, του δράμα του, μια όμορφη υπερηφάνεια και ησυχία του βουλγαρικού πνεύματος. Πίσω από τη σημερινή της μορφή - υψηλή δεξιοτεχνία και πλούσια ποικιλία της τέχνης της χρυσοχοΐας, κρύβεται η πνευματικότητα και η αυτοπεποίθηση, με την οποία η γοητευτική Βουλγάρα προχωρούσε ανά τα χρόνια της σκλαβιάς.

«Αξιοσημείωτη» – έτσι χαρακτήρισε την έκθεση ο καθηγητής Βαλέρι Στέφανοφ, πρόεδρος της Ένωσης Συλλεκτών Βουλγαρίας:

Από αριστερά προς τα δεξιά: η Μπόνι Πετρούνοβα, ο Αντόνιο Βασίλεφ, ο ακαδημαϊκός Σβετλίν Ρούσεφ και ο καθηγητής Βαλέρι Στέφανοφ στα εγκαίνια της έκθεσηςΑυτή η έκθεση είναι πραγματικός θησαυρός. Αλλά θέλω να αντιληφθείτε όχι μόνο τη λάμψη του. Να δείτε το ταλέντο του βουλγαρικού λαού, των ανθρώπων που κατοικούσαν τα βουλγαρικά εδάφη, γιατί αυτό που παρουσιάζει ο Αντώνιο, είναι μέρος ενός εορταστικού πολιτισμού. Μια κουλτούρα της ένδυσης, μια κουλτούρα συμπεριφοράς που βγάζει τον Βούλγαρο από την καθημερινότητά του και τον κάνει διαφορετικό. Αυτό είναι το μήνυμα των έργων τέχνης που περιλαμβάνει η συλλογή, τα αντικείμενα φέρουν και κάτι διαφορετικό, κάτι πνευματικό, με το οποίο ζούμε. Αυτό που συλλέγει ο Αντώνιο δεν είναι μόνο ακριβά αντικείμενα. Η έκθεση αποτελεί ένα σημάδι της πνευματικότητας στα βουλγαρικά εδάφη.

Η διευθύντρια του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου υφηγήτρια Μπόνι Πετρούνοβα εγκαινίασε την έκθεση με τα λόγια:

Αυτή η έκθεση είναι ορόσημο για το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, το οποίο και στο μέλλον θα είναι ανοικτό για όλους τους ανθρώπους που τους ενδιαφέρει η βουλγαρική πολιτιστική κληρονομιά, που τη διατηρούν, τη συλλέγουν και την προωθούν, για αυτό λέγεται Εθνικό Μουσείο. Η έκθεση της χρυσοχοΐας παρουσιάζει ένα έθνος, που ακόμα βρισκόταν κάτω από την Οθωμανική Κυριαρχία, αλλά είχε την αυτοπεποίθηση ότι μπορεί να δημιουργεί ομορφιά, ωραίες γυναικείες φορεσιές, και ότι είχε φτάσει εκείνο το επίπεδο κατά την περίοδο της Βουλγαρικής Αναγέννησης, όταν μόνο ένα βήμα το χωρίζει από την ελευθερία.

Μετάφραση: Πένκα Βέλεβα

Φωτογραφίες: Άνι Πετρόβα

Галерия

Περισσότερα στην κατηγορία

«Αντανακλάσεις της Ροδόπης» - ντοκιμαντέρ για την ψυχή της Ροδόπης

Πολύ σύντομα οι θεατές θα μπορούν να δουν το ντοκιμαντέρ «Αντανακλάσεις της Ροδόπης», που θα μας πάει συναρπαστικό ταξίδι στα αινίγματα και την αδάμαστη ομορφιά της Ανατολικής Ροδόπης, μέσα σε απομεινάρια αρχαίων πολιτισμών. Θα μας συναντήσει και..

δημοσίευση: 12/11/18 12:04 PM

Η Εθνική Βιβλιοθήκη «Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος» γιορτάζει 140 χρόνια από την ίδρυσή της

Για την Εθνική Βιβλιοθήκη «Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος» το 2018 πέρασε με διάφορες εκδηλώσεις με αφορμή τα 140 χρόνια από την ίδρυσή της. Η κορύφωση της γιορτής είναι σήμερα και την περασμένη εβδομάδα δύο γεγονότα επέστησαν την προσοχή της..

δημοσίευση: 12/10/18 12:14 PM

«Ιστορίες για ταλασάμι» - το μαγικό παιχνίδι-παραμύθι για μικρούς και μεγάλους

Στα παιδιά αρέσει να παίζουν και να διαβάζουν και η καλύτερή τους είναι όταν μπορούν να συνδυάσουν αυτές τις δυο απολαύσεις. Τέτοιο συνδυασμό δίνει ένα νέο παιχνίδι για όλη την οικογένεια που λέγεται «Ιστορίες για ταλασάμι». Τα ταλασάμι είναι..

δημοσίευση: 12/8/18 9:10 AM