Yeni 2012 yılının BM’nin özürlü insanların hakları konvansiyonunun ülkemizde uzun zamandan beri beklenen onaylanmasını getirmesi bekleniyor. Bu anlaşma ki, özürlüler ile ilgili politikalar alanında ilk büyük sözleşmedir. Bulgaristan bu belgeyi daha 2007’de imzaladı ancak Meclis’in onu onaylaması gerek.
“Svetlina za Jivot” sivil toplum örgütü başkanı Bn. Maria Terzieva Bulgaristan radyosuna açıklamasında şu yorumu yaptı: “Bu belgeyi artık onaylamış olan ülkeler mevzuatını, özürlülerin sosyal, sağlık ve eğitim hizmetlerinin yanısıra iş piyasasına eşit erişimi olan eşithaklı yurttaşlar olarak algılanması ile ilgili anlaşma istemlerine göre uyumlaştırmalılar.”
Bn. Terzieva’ya göre özürlülerle ilgili olarak, onların yalnız sosyal yardımlara bel bağlayarak hayat sürdükleri görüşünü terkederek, topluma yararlı,çalışabilir insanlar olarak görmek gerek. Bn. Terzieva sözlerini şöyle sürdürdü:
“Svetlina za Jivot” Vakfı(
www.svetlinazajivot.com) ağır fiziksel özürlülerin kendi olanaklarını alabildiğince göstermeleri ve toplum tarafından yararlı kişilikler olarak kabul edilmeleri için onlara yardım göstermek amacıyla 2001 yılında meydana getirildi. Ağır beden özürlülerinin temel sorunlarından biri aile ortamında çeşitli hizmetlere erişimlerinin yokluğu veya zor oluşudur.Bu, onların büyük bir bölümünün çeşitli sosyal kuruluşlara yerleştirilmesine yol açar. Doktor ve psikologlar ise özürlülerin kendilerini aile ortamının sıcaklığında en iyi hissettiklerini savunuyorlar. Özürlülere sosyal kuruluşlar tarafından sağlanan yardımcı yetersizliği yüzünden devlet onlara borçlu kalıyor.”
Aile ortamında özürlülere veya ağır hastalara bakacak olan işsizlere istihdam sağlayan ‘Özürlülere sosyal yardımcı’ milli programı Çalışma bakanlığı tarafından 2003’te başlatıldı. Program yıllar içinde yaygınlık kazanmış olsa da sosyal yardımcı yetersizliği şimdi de yaşanıyor. ‘Svetlina za Jivot’ Vakfı’nın ‘Yardım Etmeyi Seç’ programı aracılığıyla olduğu gibi, ülkemizde birçok sivil toplum kuruluşu bu yokluğu doldurmaya çalışıyorlar.
Maria Terzieva devamla şunları anlatıyor:
“ ‘Yardım Etmeyi Seç’ programı, özürlülere hizmetler sunan bir mobil merkezin oluşturulmasını sağlıyor. Vakıf uzmanları özürlülere aile ortamında hareket rehabilitasyonu ve psikolog yardımı gibi fırsatlar sağlıyor. Ülkemizde farklı hastane, sağlık merkez ve klinikleri var, ancak bu kişilerin büyük bir kısmı binaların mimari engelleri, mobil olamamaları, bunlardan uzak mesefede bulunmaları yüzünden bu merkezlere ulaşamıyorlar.Vakfımızın yardımından yararlandığı gönüllüler özürlülere bakım, cesaret vermek, evden çıkarmak, alışveriş yapmak, ev işlerinde yardım göstermek, idari ve diğer çalışmalarda yardımcı olmak gibi hizmetleri sunarlar.”
Bn. Terzieva, ‘Svetlina za jivot’ Vakfı’nın başka bir programını da bize anlattı:
“Priyateli’ (Dostlar) adlı programımız ise ağır fiziksel özürlülerin çocuklarına yöneliktir. Vakfımız, özürlülerin ağır hastalığının yükünü omuzlarında hisseden aile fertleri ile de yoğun çalışmalar yürütüyor. Çocuklar bunun en büyük mağdurudur. Her ay onlara spor aktivitelerine katılma, sinema ve tiyatro, sergi ve müze ziyaretleri, ilgi klüplerine katılma olanağı sağlıyoruz. Aile ortamındaki hiç de kolay olmayan bakım işi ve mecburiyetlerinden belirli bir zaman için de olsun onları uzaklaştırmaya, hayatlarını daha neşeli yapmaya çalışıyoruz. Ayrıca aile ortamında özürlülerin yanı sıra yakınlarına da psikologlar ile danışmalar da sağlıyoruz.”
Bulgaristan’daki özürlü sayısı 800 000 kadardır. Ancak bu rakam tam değil, ayrıca özürlülük türlerinin yüzdesi konusunda da veriler yoktur.
Bn. Terzieva’nın önemle belirttiği gibi, “Bulgar resmi kuruluşları bu kişilerin topluma daha kolay entegrasyonunu yardım etmek için özürlülerin bir milli sicili meydana getirilmeli.”
Özürlüler Ajansı’nın AB’den mali kaynaklarla uygulanacak bir projesi tam bunu hedefliyor.
Çeviri: Nевч Dimitrova
