Alışveriş sırasında elinize tutuşturulan naylon poşetler, denizdeki canlıları zehirliyor, içme suyumuzu tüketiyor... Naylon poşet kullanımı tüm dünyada 1982’de, bir uygarlık göstergesi gibi kabul görüp yaygınlaştı. Üretilen bu çöpün yaklaşık yüzde 10'luk bir kısmını ise naylon poşet ve diğer plastikler oluşturur.
Avustralya'da 2008 yılı sonunda süpermarketlerde naylon torba kullanımına son verildi. Çin'de Haziran 2008 tarihinden başlamak üzere çok ince plastik torba üretimi ve süpermarketlerde kullanılması yasaklandı. İngiltere’de 50 mağazada bez çanta uygulaması yapılarak naylon poşet talebinin bir yılda %70 oranında düşürülmesi sağlandı.
Bulgaristan plastik torbalardan vazgeçme akımına bu senenin Ekim ayında katıldı. İlk adım olarak eko ücret oluşturdu.Bu ücret en ince kalınlığı 15 mikron olan torbalar için oluşturdu. O zamana kadar bu torbalar o kadar ucuzdu ki tüccarlar onları müşterilere ücretsiz olarak veriyordu. Şimdi artık biraz daha pahalı oldular. Naylon torba üretenler derneğinin yaptığı araştırmaya göre daha ilk ayda en ince torbaların tüketiminde yüzde 50 yüzde 70 azalma kaydedildi. Tüccarlar da bir yolunu buldu. En incelerin yerine şimdi bize biraz daha kalınlarından veriyıorlar. ‘Önümüzdeki yıl bu kalınlıkta torbalar için de ücret uygulayabiliriz’ diyor Çevre Bakanı Nona Karacova tüccarların kurnazlığını yorumlayarak.
Açık ki, naylon torbalardan vazgeçmek sadece ücret ödemekle, ceza kesmek ile olmayacak. Burada ‘Yeşil’ düşünmek gerek, bu yönde eğitim ve anlayış gerek.
Son zamanda çok sayıda sivil örgüt, değişik kurum kendi kampanyalarını başlattılar. Bez torba, yeni dönüşümlü kağıttan torbaların kullanılmasını teşvik eden kampanyalar düzenlendi. BNT ‘Naylon artık moda değil’ başlıklı kampanya başlatıldı. ‘Yeşil Balkanlar’ örgütü bez torba tasarımına ait yarışma düzenledi. Hristina Klisurova bakın neler anlattı:
‘En küçük katılımcılarımız 8 yaşındaydı, Nova Zagora şehrinden bütün bir sınıf resimlerini gönderdiler. Çocuğun biri hatta doğrudan bez torba üzerinde resim yapmıştı. Bazı öneriler ise çok profesyoneldi. Bazıları daha basit.
Kampanya ekib Daniela Karaivanova’nın fikrini onayladı. Özellikl logosundan dolayı: ‘Küçük yeşil adımlar’.
‘Kim ne bilir orjinal olduğumuzu iddia etmiyoruz, ama Daniela’nın bu küçük yeşil adımları bizim için en uygundu. Bize güzel bir fikir verdi ve düşünmemize yol açtı. Ve onun önerisi üzerine kendi torbamızı yarattık. Bu sadece ilk adımdır, insanların yeşil düşünmesi ve davranması uğruna çaba sarfedeceğiz.’
Yeşil Balkanlar örgütünün temsilcileri ‘ Küçük yeşil adımlar’ konulu geniş bir çevreci kampanyası başlatmayı planlıyorlar.
Türkçesi: Müjgan Baharova
