Domates, Bulgaristan vatandaşının en sevdiği sebzeler arasında yer alıyor. Gerek taze salata, gerekse geleneksel Bulgar “lütenitsa”(kahvaltılık domates salçası) şeklinde, gerekse turşu halinde, domates soframızda olmassa olmazlardandır. Amerikali blim adamlarının hazırladığı “faydali yemekler “listesinin başını yine domates çekiyor. Diyet uzmanları da, güçlü antioksidan özelliklerinden dolayı, domatese bel bağlıyor.
Plovdiv’teki “Maritsa” Sebze Bitkileri Enstitüsünden bilim adamları eşi benzeri olmayan bir domates cinsi keşfettiler. Artı domates, standartlardan iki kat daha fazla Vitamin C ve antioksidan içeriyor. Yeni domates türü, karotin maddesi açısından da havuca meydan okuyor. Yeni domates cinsine “Plovdivska karotina” ismi verildi. Sebzenin özellikleri arasında, her domatesin 70-80 gram büyüklüğünde olup yuvarlak şeklinde ve turuncu renginde olmasıdır. Plovdiv’teki “Maritsa” Sebze Bitkileri Enstitüsünden başasistan Doktor Daniela Ganeva, domatesin özelliklerini şöyle anlatıyor:
“Yeni domates cinsi, başta Vitamin C, likopen ve beta-karotin olmak üzere güçlü antioksidan özelliklerine sahiptir. Bundan dolayı yeni cins domates, sağlıklı beslenme, çocuk püreleri ve fonksyonel yemekler için çok uygundur. “Plovdivska karotina “ cinsinden domateslerin, tatlı ve hafif ekşi tadı var, dış görünüşü son derece güzel ve incecik kabı var. Böylece domates taze tüketilmek için çok uygun. “
Bulgar bilim adamları, söz konusu yeni cins domatesten, antioksidan zengini, leziz ve kaliteli domates suyu üretti. Yeni cins domates, “EU- Balkan Vegetables” isimli büyük Avrupa projesi sayesinde gerçekleşti. Projenin amacı, enstitüdeki altyapıyı iyileştirmek, uzmanların kalifiyesini artırmak ve yeniliklerin hayatta uygulamasını sağlamaktır.
“Maritsa” Sebze Bitkileri Enstitüsü Uluslararası Program Başkanı ve laboratoar şefi Doçent Dimitrina Kostova şunları paylaştı:
“Paraların küçük bir kısmi, bu yenilik için ayrıldı, çünkü bizim şartlarda Bulgar keşfi, çok zor yol buluyor. Bu finansman sayesinde, Bulgar domatesinden son derece kaliteli ürün elde edilebileceğini gösterdik. Şu anda fonksyonel gıdalar revaçta. Domates suyunun, küçük bir tesiste mükemmel bir şekilde üretildiğini belirtmem gerekiyor.
Hiç bir katkı ve koruyucu madde içermeyen ve böylece tüm şartların yerine getirildiği bir domates suyu üretildi. Örneğin bugün ülkemize yurtdışından domates püresi halinde yoğunlaştırıcı maddeler giriyor ve daha sonra bu maddeler, lütenitsa gibi geleneksel Bulgar gidalarına katılıyor. Bugün kaliteli domates püresi bulmak çok zor çünkü, nişasta gibi katkı maddesinin eklenildiğine dair şüphemiz var. Bizler ise, tüm özellikleri taşıyan bir domates suyu ürettik. Sertifikalı laboratorlarda gerekli analizler yapıldı .”
Bilim adamları, bir bardak domates suyunun, insanın günlük A ve C vitamin ihtiyacının yarısını karşıladığını söylüyor. Üretim teknolojisi, ürünün içerdiği vitaminleri koruyor. Karoten ve likopen maddeleri en güçlü antioksidan olarak kabul edilirken en güçlü doğal ilaç olduğu da düşünülüyor. Söz konusu maddeler, birçok hastalığa, yorgunluğa, uykusuzluğa ve strese neden olan serbest radikalleri yok ediyor.
Yeni domates suyunun özellikleri arasında insan vücudunda hayvansal yağları eritip kanseri önleyici özelliği de var. Aynı zamanda kemikleri sağlamlaştırıyor ve osteoporoz tehlikesini azaltıyor. Bulgar bilim adamları, başta çocuklar olmak üzere Bulgaristan vatandaşının beslenme alışkanlıklarını değiştirip koruyucu maddeler içeren meyve sularını tüketmekten vazgeçirmektir. Yerli bilim adamları, ana okullarda, okul ve hastanelerde domates suyunun yararlı besin olarak yer almasını istiyorlar.
Türkçesi Şevkiye Çakır
Fotoğraflar "Maritsa" sebze ürünleri enstitüsü tarafından temin edildi.
