Avrupa Hayat Kalitesi Merkezine göre, eğitimsiz, ihtsas eksikliği ve dolayısıyla işsiz gençler bakımından Bulgaristan en ön sırada bulunuyor. AB’ye üye 27 ülke arasında kıyaslamalı analizler yapan merkez, iş piyasası, istihdam, çalışma koşulları ve hayat kalitesi konusunda araştırmalar düzenliyor. İşverenler, sendikalar ve AB üye ülkelerin yönetiminden de temsilciler bu çalışmalara katılıyor. Araştırmalara göre, iş bulmaları zor olan 15- 24 yaş arası eğitimsiz ve kalifiyesiz Bulgaristan gençlerinin oranı %21.8.
Gençler arasında işsizlik oranı açısından listenin geri kalan kısmında İtalya ve İrlanda yer alıyor. Bu alanda en başarılı tabloyu % 5 işsiz genç oranıyla Lüksemburg en önde bulunuyor. Ülkemizde işsiz gençlerin büyük bölümü Roman asıllı olup, eğitimsiz, ihtisassız olduğu dikkatleri çekiyor. Çingene kesimden çocuklar daha küçük yaştan okuldan durduruluyor, dolayısıyla onlar iş piyasasında kesinlikle rekabet gücüne sahip olamıyor. Bazıları bir şekilde iş ortamnına katılamıyor, bazıları da gelişme isteğine sahip değil. Gençler arasında işsizliğin artması dünya mali krizden de etkileniyor. Bu ciddi sorun sadece Bulgaristan için geçerli değil. AK İstihdam ve Sosyal Konulardan Sorumlu Üyesi Laslo Andor Avrupa’da genç insanların ciddi meydan okumalarla karşı karşıya olduğunu vurguladı.
AB genelinde acil önlemler alınmazsa, “bu nesli kaybetme tehlikesi mevcut olacak ve ayrıca bunun için çok büyük ekonomik ve sosyal maliyet ödeyeceğiz”. Yasalarda değişiklik ve Avrupa fon kaynaklarından yararlanarak, gençlerin eğitim ve ihtisasını geliştirme, kalifiye ve uzmanlık kursları düzenleme ve kısmen de olsa bu önlemlerle işsizliği azaltmak amaçlanıyor. Dimitır Brankov Avrupa Yaşam Kalitesi Vakfının Yürütme Kurulu üyesi ve ayrıca Bulgar İktisat Odası başkan yardımcısı. Brankov açısından ana problem, sadece eğitim sisteminin kalitesine bağlı değil, okul öncesi eğitimin noksanlarına da bağlıdır. Roman topluluğunun eğitimsiz, ihtisas ve bilgisiz olmasının suçu daha ilk okuldan itibaren aranmalı. “Bulgar dili bilmeyen bir çocuk, birinci sınıfta ne kadar başarılı olabilir ki” diyor Dimitır Brankov.
© Fotoğraf: BGNES
Dimitır Brankov: "İşsiz gençlerin teşvik edilmesi ve kalifiyesi için önlemler, programlar ve girişimler gereklidir."
”Kriz ortamında gençler arasında işsizliğin artışına yol açan başka nedenler de var. Fakat ana neden eğitim noksanlarından kaynaklanıyor. İkinci yerde emeklilik sigorta sistemimizde de suç aranmalı. Çok bütük sayıda emeklim,z var, hem emeklilik maaşı alan, hem de iş piyasasında olup, çalışan ve ikinci maaş alan kesim. Savunma, madencilik ve başka riskli gurplardan erken emekliye ayrılan kişiler başka yerlerde çalışıyor veya aynı mevkide kalıyor, dolayısıyla gençler için boş iş yeri açılmıyor”.
Problemin çözğmğ daha liberal bir iş piyasası ortamında aranmalıdır. Örneğin saatbaşı çalışma, emeklilik hakkı ve sigortası olan alternatif işler bulmak gibi yöntemlere de öncelik verilmelidir. Üniveristede okurken daha gençlere esnek iş olanakları sunulmalı. Şimdi olduğu gibi bürokrasiden kaçınılmalı ve bu kalıplardan arınmalıdır toplum.
2012 yılı İstihdam Programında da 29 yaşına kadar gençler arasında işsizliğin azaltılması hedefleniyor. İşverenler gençleri işe almak için teşvik edilecek,maaş ve sigorta paraları bir dönem devlet tarafından karşılanacak. İşsizliğe karşı yine da en iyi “ilaç” ekonominin canlanması ve yeni iş yerlerinin açılması olacak.
Türkçesi: Sevda Dükkancı
