Todor Kozhuharov: “Në folklorin bullgar pasqyrohet tërë madhëria e popullit tonë”

Foto: kozhuharov.net

E quajnë Todor Kozhuharovin “këngëtar me gjurmë të pashuar të florinjtë në traditën tonë kombëtare”, “zëri i ëmbël nga zemra e Trakisë piktoreske, i cili prek thellësitë e shpirtit njerëzor”. Ai u njoh si simbol i stilit trak të interpretimit.

Që kur ishte fëmijë në fshatin e lindjes Mustrak të rajonit të qytetit Haskovo, u zbulua prirja e tij ndaj muzikës. Mban mend, se pa dashje mësonte këngët e së ëmës, përderisa përpunuan duhanin. Fati i tij profesional u paracaktua nga shfaqjet e para në skenat e amatorëve dhe në tubimet vendore. Pas kësaj erdhi edhe ftesa të bëhet solist i Ansamblit “Kitna Trakia Piktoreske” në qytetin Haskovo. Incizimet e para si solist i bëri në Radion e Plovdivit në vitin 1979, ndërsa në vitin 1982 – edhe në Radion Kombëtare, përafërsisht 300 këngë. U realizua edhe ëndrra e tij më e madhe të japë koncerte në mbarë vendin para një publiku shumëmijësh. Të shumta janë dasmat dhe tubimet, në të cilët ka interpretuar këngët e krahinës së Trakisë. Është solist i preferuar i disa orkestrave dasmore – “Kotari”, “Konushenska”, “Jamboll”, “Orfej”, “Biseri”, i grupeve të muzikantëve Ivan Milev dhe Ivo Papazov. Në vitin 1989 Todor Kozhuharov dhe bashkëshortja e tij Donka krijuan orkestrën e tyre “Juzhni Ritmi” – Ritme Jugore.

Rruga profesionale e këngëtarit Todor Kozhuharov, e cila gërsheton talentin me dashurinë, punëdashësin, përkushtimin në emër të këngës së Trakisë, u vlerësua me dallime të shumta kombëtare dhe ndërkombëtare. Në vitet 1985 dhe 1986 u bë mbajtës i çmimit të parë të konkursit të orkestrave dasmore dhe solistëve të tyre në Stambollovo. Një majë në karrierën e tij krijuese ishin tri vizitat në Los Angjelis të SHBA-së në fund të viteve 90-të të shekullit XX, ku mori pjesë në Olimpiadën Botërore Muzikore. Nga aty u kthye me medalje të arta. Në vitin 2004 doli nga shtypi libri i tij “Me magjinë e këngës” me 115 këngë bashkë me notat, të zgjedhura nga repertori i tij i pasur. Ai e bëri këtë me qëllimin e vetëm që ato këngë të arrijnë deri te kolegët e tij të rinj.

Orkestra “Juzhni Ritmi”Për dhuntinë e tij të këndojë dhe për rrugën krijuese, Todor Kozhuharovi rrëfen:

Atë, të cilën e arrita të bëj gjatë viteve, është në sajë të talentit tim hyjnor, të cilën e trashëgova nga e ëma Dena Zheljazkova dhe nga i ati Zheljazko Kozhuharov. Bëra shumë përpjekje, që të interpretoj këngë, të cilat të arrijnë te njerëzit. Dëshira ime gjithnjë ishte, që atë të cilën e incizoj të arrijë edhe deri te podiumet e koncerteve.  Kurrë nuk do të harrojë takimin tim të parë me këngëtarin legjendar të Trakisë – Jovço Karaivanovin. Atij i jam mirënjohës. Ai punonte në Redaksinë “Krijimtari popullore” të Radios Kombëtare Bullgare. Realizuam incizimet bashkë. Kur nuk mbajta mend tekstet e tëra të këngëve të mësuara nga e ëma, ai më ndihmonte. Incizimet e mia të para ishin me tingëllim autentik. Krahas kësaj kam incizime me grupe të ndryshme folklorike. Në fillim të tranzicionit, në vitin 1989, me bashkëshorten dhe me disa muzikantë të rinj formuam Orkestrën “Juzhni Ritmi”. Tashmë 27 vite me radhë jemi bashkë në dasmat dhe në koncertet. Dasmat kërkojnë një repertor të larmishëm, të cilin e pasuruam gjatë viteve. Më pëlqejnë këngët e krahinave të Stranxhës, Rodopeve, Maqedonisë. Prandaj bëmë edhe shumë duete. Trakia është krahina më e madhe folklorike dhe më e pasur. Sa çmime të kam për mua me më shumë rëndësi është që të jam pranë njerëzve dhe ata të pëlqejnë këngët e mia.

Përgatiti në shqip: Svetllana Dimitrova

print Printo
Më shumë nga rubrika

“Mbush sitën, që të jetë plot e përplot viti” – sita në këngët, zakonet dhe praktikat magjike bullgare

Një kore blini, e mbërthyer në një rreth me një pëlhurë e hollë mëndafshi ose një copë stofi të endur rrallë – kështu në të kaluarën e bënin sitën. Si të gjitha sendet, me ndihmën e të cilëve gatuhej buka, sita në shkallë të madhe pranon forcën e saj..

botuar më 17-03-18 11.15.PD

Vëllezërit Mitevi: “Këndimi për ne është një mënyrë komunikimi, jetë dhe shkak për gëzim dhe krenari”

Në se kërkoni një tingëllim arkaik të diafonisë së folklorit të shopëve, do të zbuloni në këngët unike të vëllezërve Vlladimir dhe Mitko Mitevi nga fshati Vlladaja, rrethi i Sofjes. Ata këndojnë bashkë që nga foshnjëria. Janë duet që prej 45 vitesh...

botuar më 17-03-05 11.40.PD

Rite dhe këngë popullore në Ditën e Shën Theodhorit

Sipas besimeve popullore gjatë ditës së Shën Theodhorit, Shenjtori shkon i ulur në kalin e vet te Zoti, që t’i drejtojë lutje për ardhjen e verës. Pasi arrin te Zoti, Shenjtori e fut shtizën e vet në tokë dhe e lidh atje kalin. Dhe meqenëse Zoti..

botuar më 17-03-04 12.05.MD