Manastiri i Çerepishit "Fjeta e Hyjlindëses Shën Mëri" – "vendi më i bukur në botë"

Buzë malit Stara Pllanina, afër një prej meandrave më piktoreske të lumit Iskër, ndër kodrat e gjelbra është zhytur Manastiri i Çerepishit “Fjeta e Hyjlindëses Shën Mëri”. Përshtypje të madhe bëjnë shkëmbinjtë e bardhë me format e tyre interesante mbi lumë, të cilët e bëjnë rajonin edhe më tërheqës.

Снимка

Shumë janë legjendat për manastirin dhe për prejardhjen e emrit të tij. Shumica prej tyre janë lidhur me betejat e fundit të mbretit Ivan Shishman me sunduesit osmanë. Lidhja e këtyre trojeve me dinastinë Shishmanovci është pasqyruar edhe në toponiminë vendase. Aleksandra Petrova nga Muzeu Regjional Historik – Vraca tregon për rolin e manastirit gjatë viteve:

Me Manastirin e Çerepishit është lidhur një prej dorëshkrimeve më të hershme. Kjo është një rregullore e shkruar në fund të shekullit të XIV-të, kur Shteti Bullgar i Mesjetës u pushtua nga osmanët. Sipas saj manastiri është rimëkëmbur në vitin 1296 pas shkatërrimit të tij. Këtej e tutje duhet të mendojmë se ai është themeluar gjatë Mbretërisë së dytë Bullgare. Ai është djegur dhe grabitur gjatë shekujve të kaluar,  por është ringjallur disa herë, pa humbur fuqinë e tij tërheqëse. Gjatë zgjedhës turke Manastiri i Çerepishit ka qenë një qendër e gjallëruar e kulturës kishtare dhe fetare. Gjatë shekullit të XVII atje u themelua një shkollë, që luajti një rol shumë të rëndësishëm për ruajtjen e gjuhës bullgare dhe alfabetit sllav. Ka gjithashtu një metoh në Teteven bashkë me një shkollë vajzash . Në manastir kanë punuar letrari Partenij Pavlloviç, Jakov, i cili shkroi “Apostull” në vitin 1630. Prifti Todor Vraçanski krijoi vëllimin “Margarit” (1762). Në vitin 1797 letrari dhe rilindësi i popullit Shën Sofronij Vraçanski, i dëbuar nga Udhëheqësi i Vidinit Osman Pazvantoglu, gjeti strehim në manastir. Atje ka punuar gjithashtu Damaskin Hilendarec. Roli i manastirit si një qendër shpirtërore dhe kulturore vazhdoi edhe gjatë vitit 1925, kur u krijua atje një shkollë për priftërinj. Në periudhën 1950-1999 këtu ndodhej Seminari Teologjik i Sofjes “Shën Ivan Rillski”. Gjatë Luftës së dytë Botërore në manastir u evakuua edhe Sinodi i Shenjtë i Kishës Ortodokse Bullgare.”

Снимка

Ja se çfarë na tregoi zonja Petrova për monumentet e pasurisë sonë letrare, të krijuara në manastir:

СнимкаNë vend të parë duhet të shënohet Ungjilli i Çerepishit, i eksponuar në Muzeun Historik Regjional Vraca. Ky është një shembull i shkëlqyeshëm i mjeshtërisë artistike dhe kaligrafike nga shekulli XVI. Në vitin 1612 argjendarët e njohur Nikola dhe Pala punuan kopertinën e tij prej ari – një kryevepër e vërtetë e artit të aplikuar dhe e shkollës së punimit të arit gjatë epokës së Rilindjes. Dorëshkrimi i tij daton në vitin 1616 dhe është i njohur si Ungjilli i Danailit – vepër e hierodhjakut Danail. Ruhet në Kishën e Mitropolitit të Vracës “Shën Nikollaj”. Në manastir janë zbuluar vepra të Patrikut Evtimij dhe libra të tjera.

Interes përbën edhe Kisha e Manastirit:

Снимка

Në fillim të shekullit të XVII ajo u rimëkëmb nga Shën Pimen Zografski – një figurë e shquar shpirtërore bullgare, zograf, ndërtues i tempujve. Pasi u kthye nga Atoni ai rinovoi rreth 300 kisha dhe 15 manastire si ai i Zografit në Aton. Vepra e tij patriotike përmendet edhe në “Historinë Sllavo-Bullgare” të Paisi Hilendarskit. Mendohet se shtresa e parë e mbishkrimeve në mur daton në fillim të shekullit XVII dhe është shkruar nga vetë Pimeni.

Снимка

Shtresa e dytë është nga shekulli XIX. Është vepër e dy mjeshtërve – Jonko Popvitanov nga Trjavna dhe Vasill Iliev nga Dobërsko. Theksi në interiorin e kishës është një savan i bërë në vitin 1844.

Снимка

Zonja Petrova na solli hollësi interesante edhe për godinat e ndryshme në kompleksin e manastirit, të cilat datojnë që në shekullin XIX:

Në atë të Peshkopit ka një kishë të vogël të Pimen Zografskit. Një legjendë tregon se shtëpia e Rushidovit është ndërtuar nga ajani Rishid Beu, i cili e ka pasur bijën të sëmurë. Shën Mëria e ka këshilluar vajzën në ëndërr që të kërkojë shpëtim në Manastirin e Çerepishit. Të dëshpëruar nga provat e shumta të pasuksesshme për kurim, pavarësisht nga feja e tyre, prindërit e kanë çuar vajzën atje dhe ajo është shëruar. Si shenjë mirënjohjeje beu ka ndërtuar atje në shkëmbinjtë e lartë një shtëpi.

Снимка

Sipas legjendës atje është fshehur shpata e revolucionarit dhe poetit të madh Hristo Botev, e vendosur atje nga murgjit pas vdekjes së vojvodës në Ballkanin e Vracës. Sot ajo është ekspozuar në Muzeun Regjional Historik Vraca. Eshtërorja e Manastirit, është ndërtuar në vitin 1784 nga igumeni Epifanij. Supozohet se atje ndodhen edhe lipsanat e pjesëmarrësve në Çetën e Botevit.

Снимка

Vendi dhe tarraca e Vazovit dëshmojnë për qëndrimin e Patrikut të Letërsisë bullgare atje. Ivan Vazov është frymëzuar nga tregimet e murgjve dhe vendasit dhe ka shkruar 48 vepra lirike të përfshira në ciklin “Këngët e Endacakut”. Manastiri e ka frymëzuar gjithashtu për shkrimin e subjekteve të tregimeve të tij të njohura “Gjyshi Joco shikon” dhe “Një bullgare”. Akoma një shkrimtar tjetër i njohur bullgar Aleko Konstatantinov shkroi librin “Zvicra bullgare” pasi e vizitoi manastirin. Natyra e bukur e ka mahnitur edhe aventurierin hungarez Feliks Kanc, i cili e quajti Manastirin e Çerepishit “vendin më të bukur në botë.

Përgatiti në shqip: Vesella Mançeva

Foto: Svetllana Dimitrova

Më shumë nga rubrika
Kamaret ndodhen në lartësi deri më 50 m. mbi tokë.

Misteret shkëmbore prej kohërave të lashta pranë fshatit Dëzhdovnica

Në pjesën lindore të malit të Rodopeve dhe kryesisht përgjatë rrjedhjes së lumit Arda, shumë kamare të gdhendura në shkëmbinj, tashmë një shekull tërheqin vëmendjen e arkeologëve dhe kërkuesve-amatorë. Pavarësisht nga kjo ato akoma fshehin shumë..

botuar më 18-06-10 3.05.MD
Manastiri “Shpërfytyrimi i Zotit”

Trashëgimia arkitekturore e mjeshtrit të parë Koljo Fiçeto

Kisha “Trinia e Shenjtë” në qytetin Svishtov, ura mbi lumin Drjanovska në qytetin Drjanovo, kisha “Shenjtorët Kirill dhe Metodij” dhe Shtëpia me majmunin në qytetin Tërnovo, një pjesë nga manastiri “Shndërrimi i Zotit” (bashkë me kambanoren), ura..

botuar më 18-06-09 1.15.MD

Në Ohio të SHBA-së zhvillohet një festival për nder të MacGahanit, i cili ka bërë shumë për çlirimin e Bullgarisë nga robëria osmane

Për të 40-in vit me radhë në New Lexington, një qytet i vogël në zemrën e shtetit Ohio të SHBA-së, zhvillohet një festival për nder të gazetarit të madh amerikan Januarius MacGahan, i cili ka kontribuuar shumë për çlirimin e Bullgarisë nga zgjedha..

botuar më 18-06-09 11.45.PD