Lazar günü, Çiçek bayramı ve Paskalya yortusu için neşeli şarkılar

Author:
Photo: BGNES

Bulgaristan Radyosu, her ay olmak üzere Bulgaristan’dan farklı müzik tarzlarını oylama hakkını sunuyor. Kura seçimi sonucu oylamaya katılan dinleyiciler arasında farklı müzik tarzlarından 3’er CD hediye edilecek. Oylama turkish@bnr.bg e-mail adresi üzerinden gerçekleşecek. Sonuçlar her ayın 16’sında açıklanacaktır(Bu ay Paskalya bayramına denk gelmesi sebebiyle ayın 18'nde açıklanacak).

Lazarovden (Lazar günü), Tsvetnitsa (çiçek bayramı) ve Paskalya Yortusu Bulgarların bahar takviminde en önemli üç bayramdır. Her biri özel kutlamalar ve gelenekler eşliğinde geçer.Mesela Lazar günü yortusuna “lazaruvane” geleneği damgasını vurur. Evlilik çağına gelen ve “lazarki “ olarak adlandırılan kızlar, sağlık ve şans dileklerini şarkıları ve danslarıyla gönderirler.Tsvetnitsa ise çiçeklerin ve baharın bayramıdır. Kiliselerde kutsanan söğüt dalları, ruhları ve evleri temizlemek amacıyla evlere  götürülür.Paskalya (Velikden) yortusunda ise kırmızı yumurtalar boyanır ve tüm aile sofrada bir araya gelir, Hazreti İsa’nın Dirlişini kutlamak ve refah ve iyilik dileklerini iletmek amacıyla.

Her zaman olduğu gibi, Bulgarların bu söz konusu kutlamalarında müziğe önemli yer ayrılmıştır. Halk, hayatın her anı için şarkı düzmiştir, aynen bu üç yortuda olduğu gibi.Bunun birçok örneği vardır.

“Lazaritsa” şarkısını “Eva” dörtlüsü icra ederken Pirin ve Lazarki şarkıları ilham kaynağı olmuştur.

Fransız bestecisi ve yönetmen Hector Zazou’nun tekrar gözden geçirmesinin ardından bu şarkı daha da etkileyici oldu ve “Eva” dörtlüsü, bu şarkıyı da dahil ederek 2012 yılında “Arkata” albümünü yayınladı.

“Eva” dörtlüsünün müziği, artık 10 yıldır dünya sahnelerini fethediyor. Ki bu topluluk, çağdaş vokal müziğinin en parlak örneğidir. Repertuvarındaki film müziği, farklı etno projeler ve dünyaca ünlü müzisyenlerle gerçekleştirdikleri eserler dünyaya Bulgar folklorunun güzelliğini tanıtan bu olağanüstü kadın ses sanatçılarının başarılarının sadece bir parçasıdır.

Birçok koronun ve vokal topluluğunun repertuvarından ayrılmaz bir parçası haline gelen şaheserlerden bir tanesi de “Pozaspa li Yagodo” şarkısı. Şarkı, çiçek ve bitkilerin günlük hayatını masalsı ve espirili bir şekilde anlatıyor.

Bu şarkı, 1975 yılında kurulan dünyaca ünlü “Trio Bılgarka” tarafından ilk defa seslendirilmiştir. Bu üçlünün üyeleri arasında Yanka Rupkina, Eva Georgiyeva ve Stoyanka Boneva’nın isimleri de dikkat çekiyor.Üç kadın sanatçı, en büyük Bulgar bestecilerin notaladığı şarkıları seslendirirken Kate Bush, Eric Clapton, George Harisson, Jeff Beck vs dünyaca ünlü müzisyenlerle çalışmıştır.

“Pozaspalo li Yagodo” şarkısını, besteci Petar Krumov değerlendirilmiştir ve Bulgaristan Ulusal Radyosu (BNR)’nin arşivinde üçlünün sesinden ve Mihail Marinov’un kemençesi eşlinde korunmaktadır.

Stefan Dragostinov, koro müziği bestecileri arasında yenilikçi olarak bilinir. Kurduğu  “Dragostin folk” topluluğu, şimdiye kadar 700 dakika müziği bir arada toplamayı başaran 11 CD yayınlamıştır, ki bu CD’ler “Bulgar müzik foklorunun antolojisi”, “Zvukovi ikoni na Bılgariya”, başlıklı dev projelerin bir parçasıdır ve “Rofinka”, “Sarakina”, “Galunka”, “Dunavska muzika”, “Lübovna prikazka”, “Koledna zvezda”, “Prituri se planinata”, “Miloyka”, “Slınçova svatba”, “Grozdanka”, “Şinka” müzik albümlerinde yer almıştır. Dünya çapında turneler, farklı müzik forumlarından ödüller, Bulgar folklorundan eşsiz örnekleri  değerlendirip sunmak da, topluluğun kayda değer çabalarından birkaç tanesi.

“Velikden ide” şarkısı, “Dragostin folk” topluluğun  repertuvarından olup  Stefan Dragostinov’un  derlemesidir.

Geçen ayki yarışmanın birincisi Yavorova prolet (Yavorov baharı ) şarkısı oldu.
Kura çekіmі ѕаnuсunda Bulgarіѕtan Uluѕкl Rкdуаѕu (BNR)’nun son prodüksiyon CD’ni Almanya’dan Jan Umlauff, Hindistan’dan Radhakrishna Pillai ve Rusya’dan Aleksandır Ustinoviç kazandılar.


Çeviri: Şevkiye Çakır

Kategorideki diğer yazılar
Vılkana Stoyanova

Vılkana Stoyanova: “Güzelliği, cesareti ve insanlığı anlatan türküleri severim”

Vılkana Stoyanova, Trakya bölgesinin sihirli sesidir. Folklor sanatımızda eşi benzeri olmayan Vılkana Stoyanova’nın sesi müzik severleri hemen büyülüyor. Folklor uzmanı Mariya Kuteva, “Vılkana Stoyanova sadece şarkı söylemiyor, “türküyü” anlatıyor” diye..

Eklenme 14.08.2017 11:11

Vasil Levski adına

Bu akşam Sofya'da Özgürlük Havarisi Vasil Levski'nin doğumunun 180'inci yıl dönümünün kaydedildiği konser düzenleniyor. “G. S. Rakovski” Askeri Akademisi'nin parkındaki açık hava sahnesinde besteci Boyan İkonomov'un “Vasil Levski” oratoryo-requiem..

Eklenme 17.07.2017 16:45

Erol Rakipov ve mesafeden hayaller

Bundan 30 yıl önce genç bir Bulgar vibrafon müzisyeni Berkeley ve Gary Burton müzik okulunun hayalini kurar. Birkaç gün önce aynı vibrafonu Berkeley için demo kayıtlarının yapıldığı BNR– Bulgaristan Radyosunun stüdyosunda bulur. Sıradaki albümünü de..

Eklenme 14.07.2017 11:31