Bulgar kadınının geleneksel kıyafetleri ve Avrupa modasının etkisi

Bulgar kadını her zaman çalışkanlığı, becerikliliği ve güzel zevki ile ünlenmiştir. Bütün bu nitelikler özellikle bayan giyim kuşamında ve geleneksel kıyafetlerde görülür. Kadınlar eskiden kumaşları kendi dokurdu, iplikleri doğal boyalarla kendi boyardı, nakışlarla süslerdi. Eski nakış motifleri koruyup nesilden nesile aktardı. Bir kıyafete bakınca kadının hangi etnografya bölgesinden, hangi soydan olduğu anlaşılırmış. 1978 yılında Bulgaristan’ın Kurtuluşundan sonra Bulgar kadınının giyiminde büyük değişiklikler meydana geldi. Etnoloji uzmanı Eli Gutseva anlatıyor:

“Kurtuluşa kadar kadınların geleneksel kıyafetleri köylerde korunur. Bir gömlek ve üstüne giyilen parça - önünde açık olabilir (onun adı saya) ya da gömlek üzerine giyilen fistan. Gömlekler genelde çok işlemeli, evli bayanların başları kapalıdır. Kostümlerin aksesuarları da var - çorap, önlük, kuşak, kemer ve takılar.”

Payetler, boncuklar, dantel- elbisenin daha geç gelişim evresi. İnce nakış ve zengin süsleme XIX. yüzyılın sonlarında neredeyse kayboluyor.Şehir ortamında farklıklar gözlenir. Bulgaristan’ın Güneyinde İstanbul’dan yeni moda gelir, Kuzey kısmında ise Viyana’dan eser moda rüzgarı. Burada varlıklı bayanların Viyana, Paris ve başka Avrupa şehirlerini ziyaret ettiklerini de eklemeliyiz. Zengin ailelerin Avrupa modasını yerel ortamda göstermek prestij meselesidir. Köylerde değişiklikler çok daha yavaş olur. Eli Gutseva anlatıyor:

Eteğin altında görünmeyen kısaltılmış gömlek altlık şeklinde kullanmaya başlıyor.“Nakış çok emek isteyen bir iştir. Ve semboller taşır, Uyanış döneminde rolü büyüktür. Fakat ondan sonra yavaş yavaş vazgeçilir bu işten. Dantel er meydana gelir. Gömleğin uzunluğu kısalır ve çamaşır olur. Üstteki elbise çok daha sadeleşir. Takılar da artık o kadar çok pahalı metallerden yapılmaz. Baş örtüleri de yavaş yavaş ortadan kalkar. Bir tek belirli törenlerde, bayramlarda korunur." Eli Gurseva izah ediyor: Baş örtüsü Lazakaların geleneksel kostümünde korunuyor.

Üst elbisenin ayrı etek ve üst kısmında yelek şeklinde ayrılması.“Özellikle geleneksel fonksiyonu vardır baş örtünün - Lazaruvane, nikah kıyma töreni, düğünlerde başörtü vardır. Şehirlerde ise şapkalar moda olur. 20.yüzyılın 20’li ve 30’lu yıllarında kesin olarak şapkalar çok modadır. “

Bir başka büyük değişiklik kumaşlar ve renklerde gözlenir. 19. yüzyılın sonunda ve 20 asrın başlarında neler değişir? Eli Gutseva devam ediyor:

“Kumaşlarda ve renklerde her zaman basitten başlanır, doğada en sık rastlanan yer alır. Bulgar kadını genelde beyaz pamuk veya kenevir gömleği taşır. Zenginler ipek giyer. Kumaş boyaması da Bulgar kadınının hayatının bir parçasıdır. Kullanılan boyalar genelde bitkilerden elde edilir. Ve ondan sonra hazır kumaşların dönemi gelir. El dokuması sadece köylerde kalır. Sanayileşme başlar, şehirlerde bayanlar artık başka işlerle meşgul, oturup dokuma, nakış işleme zamanları yoktur. “

Böylece adım adım geleneksel giyim tarzı da değişir. Bizim kadınımız Avrupa şehir modasına uymaya başlar.

Çeviri: Müjgan Baharova

Fotoğraflar: Desislava Semkovska


Kategorideki diğer yazılar

Profesör Irene Markoff: Bulgaristan benim ikinci vatanım!

Toronto Üniversitesi’nde müzik profesörü Irene Markoff, aslında Bulgar asıllı bir Kanadalı. Annesi Köstendil’den, babası ise Ruse’nin Ştrıklevo köyünden 1929‘larda Bulgaristan’dan göç etmiş bir ailenin çocuğu. Küçük yaştan itibaren kızkardeşi ile..

Eklenme 08.12.2018 10:10

Prosfora (Ayin ekmeği) mühürleri Bulgarların kilise hayatının kilit unsuru ve zengin kültürel mirasın bir parçası

Ekmek, Bulgar geleneksel kültürünün son derece önemli bir öğesidir ve ekmeğin yapımı ile ilgili olan nesnelerin her biri, bir ayin ekmeğinin statüsünü elde etmek için çok büyük önem taşır. Bu nesnelerden biri ekmeği kutsayan ve Kutsal Ayinlere katılma..

Eklenme 08.12.2018 08:10

Sofya "Avrupa Sineması Geceleri" girişiminin bir parçası oluyor

2017'de Cannes Festivalinde “Altın Palmiye” Ödülü'nü kazanan yönetmen Ruben Östlund'un "Square” – “Kare”  filmiyle, Sofya’da ilk kez düzenlenen "Avrupa Sineması Geceleri"nin açılışı yapılacak. Bu, 27 ülkeyi kapsayan ve çağdaş Avrupa sinemasının en..

Eklenme 07.12.2018 08:00