Programi i ditës
Madhësia e tekstit
Radioja Kombëtare Bullgare © 2023 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Marshi "Druzhna pesen" – një emblemë muzikore e festimeve të Ditës së 1 Majit në të kaluarën

Foto: arkivi

Pavarësisht ndryshimeve socio-politike në fund të viteve '90 të shekullit të XX, të cilat "ri dizajnuan" kalendarin zyrtar të festave të bullgarëve, Dita e Punës - 1 maji, festohet me solemnitetin e duhur. Dhe sot e kësaj dite shumë njerëz e lidhin me të kaluarën socialiste të vendit tonë, të tjerë e konsiderojnë si një datë historike, e cila rikujton për fillimin e vënë më 1 maj 1886 në Shtetet e Bashkuara, kur është mbajtur një grevë kombëtare në shkallë të gjerë me kërkesën për të vendosur një ditë pune zyrtare 8-orëshe. Një pjesë e pandashme nga 1 maji bullgar është marshi “Druzhna pesen”/”Kënga e Përbashkët”/, një nga emblemat muzikore të Ditës së Punës.

“Një këngë e përbashkët le të tingëllojë,

Një këngë, këngë e punës!

Të na lehtësohen zemrat,

të jetojë, të jetojë puna!”

Kështu fillon teksti i marshit “Druzhna pesen”, i shkruar nga Georgi Kirkovi - një poet dhe publicist i njohur. Por, jo kaq i njohur është emri i krijuesit të muzikës - Georgi Goranov, i cili ka lindur në qytetin Kjustendill gjatë vitit 1882, pasardhës i refugjatëve nga fshati maqedonas Virçe, Pehçevsko. Në moshën 5 vjeçare Gjeorgi tanimë ekzekuton në tamburanë e babait të tij. Gjatë vitit 1898 ai shkon në shkollën pedagogjike në qytetin Kjustendill, ku mbledh bashkënxënës të vet në një orkestër me tela. Gjatë vitit 1900 në Kjustendill mbërrin çeku Karel Mahan si pedagog në lëndën e të kënduarit në të njëjtën shkollë. Njeri me njohuri të mëdha, Mahan krijon një interes të jashtëzakonshëm tek Goranovi ndaj violinës dhe disiplinave muzikore dhe teoretike. Gjatë vitit 1902 i riu niset për të mësuar në Zagreb, por nuk mundet të përfundojë. Kthehet në atdhe, meqenëse shëndeti i tij përkeqësohet mjaftë. Vdes nga tuberkulozi në moshën 23 vjeçare. Lë një trashëgimi jo të madhe prej pjesëve për një orkestër me mandolina, këngë korale e të tjera.

Ai e krijon “Druzhna pesën” gjatë vitit 1900 në bazë të vjershës “Kënga e punës” të Georgji Kirkovit, botuar në “Kalendarin e Kuq popullor”. Kënga është kënduar për herë të parë më 24 maj 1903. Në sheshin në qytetin Kjustendill renditet kori i meshkujve pranë shoqatës “Kllasovo sëznanie”/ “Vetëdija klasore”/. Dirigjent është Georgi Goranov, atëherë 21 vjeç. Gjatë vitit tjetër kënga transportohet në Sofje, është e mësuar nga një kor studentësh dhe këndohet me raste të ndryshme. Është botuar në një libër të veçantë dhe është shpërndarë mes rretheve punonjëse. Më vonë ajo tingëllon nëpër greva, mitingje dhe demonstrata.

Përgatiti nëshqip: Nataniela Vasileva

Më shumë nga rubrika

“Sa shumë muzikë ka në eter, lajme dhe fate njerëzore…”

Radioja Kombëtare Bullgare feston 88 vjetorin e themelimit, ndërsa videoja e këngës “Radio jonë” fton auditorin në Shtëpinë e Vjetër. Kënga u krijua dhe u regjistrua posaçërisht në Studion ikonë të Parë të BNR-së në vitin 2014 nga një ekip i yjeve,..

botuar më 23-01-25 11.47.PD

Vjershat e bukura të poeteshës Petja Dubarova na prekin në “Frymën e diellit”

Më shumë se një herë kemi parë që muzika e filmit të marrë jetën e saj. Ka edhe një sërë shembujsh të tillë në kinematografinë bullgare, duke përfshirë edhe titujt më të fundit. Një vit më parë u shfaq në ekrane filmi “Petja Petjas sime” , i..

botuar më 23-01-24 10.24.PD

Konstantin Kovaçev debuton me “Rolin kryesor”

Krijuesi i ri Konstantin Kovaçev tregon se si është të debutosh në skenën muzikore me “Rolin kryesor”. Kështu titullohet kënga e tij e parë prej autori, të cilën 25-vjeçari Konstantin e incizoi kohët e fundit. Interesat e tij janë të..

botuar më 23-01-23 11.00.PD