Günün Programı
Bulgaristan Ulusal Radyosu © 2022 Tüm hakları saklıdır

Sudan gelen şifa

Photo: arşiv
Hayatın simgesi olan, su, tüm halk mitolojilerde yer alıyor. Şifa gücüne sahip su, dünyada tüm dini sistemlerin bir parçasıdır. Bizler için su, temizliğin ve dünya ile ahiret arasında bir araçtır. Su, tedavi gücüne sahip olurken kötülüğü kovuyor ve yolunu kesiyor aynı zamanda. İnançlara göre su genellikle 6 Ocak –Bogoyavleniye, Epifani bayramından sonra, gücüne güç katıyor.

Halk masallarına ve efsanelere göre, ilk başta dünya tamamen suyla kaplıymış. Tanrı, insanı yarattıktan sonra ancak bir parça kara toprak vermiş. Büyük bir nehir ise, bu ve öteki dünyayı ikiye bölüyor. Ölenlerin ruhları öbür dünyaya gitmek üzere söz konusu nehir üzerinden yoldan geçiyor. Suya karşı saygının altında aslında suyun farkedilen gücü yatıyor. Çünkü bereket gücünün dışında su, sele ve görülmez doğa felaketlere yol açabiliyor. Sularda mitolojik yaratıklar, yılanlar, su perileri yaşıyor. Onlar insanlara zarar verebilir ve insan hayatına da mal olabilirler. Nehir, göl ve su kaynakların efendisi ise kanatlı ejderhadır. Dışarda gökgürültülü fırtına koptuğunda ejderhaların biribirileriyle dövüştüğüne inanılır. Suyun, sağlık ve bereket getirmesi için suyun kutsanmış olması şart. Halk inançlarına göre, Tanrı, dünyanın suyunu bizzat kutsuyor.

Kuzey Bulgaristan’da bir adet var, “Sovoynitsi” ismini taşıyor ve bir grup genç kız köyde ev ev geziyor. Kızlardan biri gelin, diğeri ise damat gibi giyinir. Gezdikleri her yerde genç kızlar mani söyler ve aralarında “aşk atışmaları “yaşanır, gelin ise geçtikleri her yerde fesleğen ile su serpiyor.

7 Ocak günü kilise, Vaftizci Yahya’yı anarken 17 Ocak-Antonovden ve 18.01- Atanasovden bayramında büyük baş hayvanlar kutsanıyor. Yılın ilk ayında bir de Babinden-Ebeler günü kutlanıyor. Bu kutlamalara genelde yakında doğum yapan kadınlar katılıyor. Bu bayramın şöyle bir özelliği var- kadınlar serbestçe eğlenirken, erkekler pek karşılarına çıkmamalarına dikkat ediyor. Kadınlar “yakaladıkları” erkeklerin kuşaklarını sökerlermiş. Eğer erkekler kurtulmak isterseler karşılığında para vermeleri gerekiyormuş. Eskiden 8 Ocakta şimdi ise 21 Ocakta kutlanılan babinden aslında bir dini bayram değildir. Babinden bayramı erken saatlerde ellerin suyla yıkanmasıyla başlar. Küçük çocuğu olan kadınlar çeşmeden su çekip suyun içine fesleğen ve sardunya koyar. Yeni bir sabun ve havlu hazırlanır ve ebe, yani yaşlı kadının evine gidilir. Ellere su dökme töreni dışarda bahçede yapılır. Daha sonra, ebe, yaşlı nine, çocukların doğumu için yardım eden evleri geziyor. Akşamsı ise sözüm ona “büyük Ocak yıkanması” gerçekleşiyor. Bu kez ebeyi, yaşlı nineyi yıkıyorlar. Ebe, suyu atılıyor, daha sonra herkes onun elini öpüyor ve kendisine para ile havlu armağan ediyorlar. Daha sonra bayram horosu düzenleniyor.

Türkçe: Şevkiye Çakır
По публикацията работи: Albena Bezovska