Günün Programı

Bulgaristan Ulusal Radyosu © 2022 Tüm hakları saklıdır

“Tatlı söz- Altın anahtar gibidir, her kapıyı açar”

{ include file="./partials/authors.html" } БНР Новини
Fotokolaj:Vergil Mitev

Her insan, yaşadığı dünyayı kendi çapında yaratma gücüne, imkanına sahiptir. Ve bu imkanlar arasında ötekilerin önünde ve kendimiz önünde doğru kelimeleri seçme becerisi de var. Aslında bu hiç de yeni birşey değil, Bulgarlar da dahil, farklı ülkelerin gelenek ve folklorunda derin kökler salmıştır. Halk arasında söz, somut bir öge olarak kabul ediliyor: “Söylenen söz-atılan ok gibidir” der atalarımız. Bu da konuşurken çok dikkatlı olmamız anlamına gelir, çünkü sözylediğin söz, artık senin değildir. “Söz, serçe kuşu değildir, kaçırdığın anda, yakalanamaz” atasözünde dendiği gibi.

Folklorda, diline sahip olma, belirli durumlarda doğru kelimeleri kullanma yeteneğine yüksek değer biçiliyor. Bu tür insanlar için “ altın sözlü” veya “ağzından bal akar” derler. Başkalarına övgü yağdırmak ve karşıdaki inslanlarla kibar olmak, zor anlarda bizi kurtarabilir:Tatlısöz-Altın anahtargibidir, her kapıyı açar.” derler. Fakat atasözleri, bal ve yağ misali yerine kelimelerin yaralama gücüne de değiniyor: mesela “Dilin kemiği yoktur, ama kemik kırar”, “Dil, bıçaktan daha kesikindir”.

Bu konuda insan ile Ayı arasında geçen bir masal da vardır, hepimiz biliriz o masalı. “Kötü yara kapanır, ana kötü söz unutulmuz” diye atasözü buradan gelir, çünkükötü sözün gönülde açtığı yaralarıunutmak mümkün değildir. Onura dokunan hakaret, ağır söz gibi gönül kırıcı davranışlar hiçbir zaman unutulmaz.

Folklorda genelde sözlerin sihirli , büyülü güce sahip olduğuna inanılır. Sağlık, uzun hayat ve mutluluk dilekeleri insanın ve toplumun her anında yer alır. Dilekler, düğünlerde, yeni doğan bebek merasimlerinde, büyük yortu ve bayramlarda söylenir. Hele hele Noel ve Yeni Yılda: “Sağ ol, dağ gibi yaşlan” derler.

Bunlar hep iyilik için, güzellik için söylenen kelimelerdir.Ancak lanet kelimelerinin de kötü ruhuna, gücüne inanılır. Bazen o, yerini bulur.

Yine de, halk inançlarında konu komşuna, yakınlarına lanet etmek, günah olarak kabul edilir. Bu lanet haksız ise, gücünün, söyleyenin üzerine geldiğini ve onu etkilediğine inanılır. Bizler, bugünün insanları, atalarımızın atasözlerinden ders alarak, sözlerimize dikkat eder ve daha dikkatlı seçersek, herkes için da iyi olur. Bir atasözünde dendiği gibi “Ağızını hayıra karşı aç” diye...

Çeviri: Şevkiye Çakır


Kategorideki diğer yazılar

İliya Uçikov

Gayda ustası İliya Uçikov’un atölyesinde

Gayda, sadece Balaknlar’da değil, aynı zamanda Avrupa’da da geleneksel bir müzik enstrumanıdır. Bulgaristan’a özgü iki tür gayda var – cura ve kaba gayda. Rodoplar ise kaba gaydalarıyla dünyada ün salmış. Onlarca kaba gaydaya ruhunu işlemiş olan..

Eklenme 04.10.2020 04:05

Kiten bütün ülkeden folklor sanatçılarını ağırlıyor

"Halk şarkılarının, dansların ve deniz kokusunun hakim olduğu harika akşamlar bizi bekliyor”- diyor Istranca halk sanatçısı ve “Folklorna pletenitsa” Müzik ve Dans Fetivali Sanat Müdürü Zlatka Stravreva ve devam ediyor. Festivale, ülke genelinden halk..

Eklenme 07.07.2020 05:30

Bugün Enövden Günü

24 Haziran’da kutlanan Enövden, sevilen sayılan bir halk bayramıdır. Ortodoks Hristiyanlığı 24 Haziran “Vaftizci Aziz Yahya Günü” olarak kutladığından dolayı bugüne Aziz Yaz İvan Günü de deniyor. Ayrıca Yanö, Enö, Yanövden, Yazın Ortası ismi altında da..

Eklenme 24.06.2020 03:00
Подкасти от БНР