Günün Programı
Bulgaristan Ulusal Radyosu © 2022 Tüm hakları saklıdır

“Tatlı söz- Altın anahtar gibidir, her kapıyı açar”

БНР Новини
Fotokolaj:Vergil Mitev

Her insan, yaşadığı dünyayı kendi çapında yaratma gücüne, imkanına sahiptir. Ve bu imkanlar arasında ötekilerin önünde ve kendimiz önünde doğru kelimeleri seçme becerisi de var. Aslında bu hiç de yeni birşey değil, Bulgarlar da dahil, farklı ülkelerin gelenek ve folklorunda derin kökler salmıştır. Halk arasında söz, somut bir öge olarak kabul ediliyor: “Söylenen söz-atılan ok gibidir” der atalarımız. Bu da konuşurken çok dikkatlı olmamız anlamına gelir, çünkü sözylediğin söz, artık senin değildir. “Söz, serçe kuşu değildir, kaçırdığın anda, yakalanamaz” atasözünde dendiği gibi.

Folklorda, diline sahip olma, belirli durumlarda doğru kelimeleri kullanma yeteneğine yüksek değer biçiliyor. Bu tür insanlar için “ altın sözlü” veya “ağzından bal akar” derler. Başkalarına övgü yağdırmak ve karşıdaki inslanlarla kibar olmak, zor anlarda bizi kurtarabilir:Tatlısöz-Altın anahtargibidir, her kapıyı açar.” derler. Fakat atasözleri, bal ve yağ misali yerine kelimelerin yaralama gücüne de değiniyor: mesela “Dilin kemiği yoktur, ama kemik kırar”, “Dil, bıçaktan daha kesikindir”.

Bu konuda insan ile Ayı arasında geçen bir masal da vardır, hepimiz biliriz o masalı. “Kötü yara kapanır, ana kötü söz unutulmuz” diye atasözü buradan gelir, çünkükötü sözün gönülde açtığı yaralarıunutmak mümkün değildir. Onura dokunan hakaret, ağır söz gibi gönül kırıcı davranışlar hiçbir zaman unutulmaz.

Folklorda genelde sözlerin sihirli , büyülü güce sahip olduğuna inanılır. Sağlık, uzun hayat ve mutluluk dilekeleri insanın ve toplumun her anında yer alır. Dilekler, düğünlerde, yeni doğan bebek merasimlerinde, büyük yortu ve bayramlarda söylenir. Hele hele Noel ve Yeni Yılda: “Sağ ol, dağ gibi yaşlan” derler.

Bunlar hep iyilik için, güzellik için söylenen kelimelerdir.Ancak lanet kelimelerinin de kötü ruhuna, gücüne inanılır. Bazen o, yerini bulur.

Yine de, halk inançlarında konu komşuna, yakınlarına lanet etmek, günah olarak kabul edilir. Bu lanet haksız ise, gücünün, söyleyenin üzerine geldiğini ve onu etkilediğine inanılır. Bizler, bugünün insanları, atalarımızın atasözlerinden ders alarak, sözlerimize dikkat eder ve daha dikkatlı seçersek, herkes için da iyi olur. Bir atasözünde dendiği gibi “Ağızını hayıra karşı aç” diye...

Çeviri: Şevkiye Çakır


Kategorideki diğer yazılar

Halk takviminde 15 Haziran Vidovden (Hesap Günü) olarak kutlanıyor

"Her koyun kendi bacağından asılır , fakat Hesap Günü geldiğinde göreceğiz”  Bu atasözü Bulgarcada  çok yaygındır. Aslında, yapılan kötülüğün er geç ortaya çıkacağı ve gerekli cezayı alacağı uyarısı olarak kullanılır. Halk inançlarına..

Eklenme 15.06.2020 09:45

Georgi İliyev: Nestinari geleneği devam ediyor

Kapalı bir topluluk tarafından gerçekleştirilen ve eski bir gelenek olan Nestinari (kor ateş üzerinde yalın ayakla yürüme geleneği),yüzyıllardır gizem ve mistisizm perdesinin arkasında gizli kalıyor. 2009 yılında Nestinari ritüeli, UNESCO Somut..

Eklenme 03.06.2020 13:51

Peter Krumov: "Dobruca’nın düz ovasının sonsuzluğu...ve folkloru"

Geleneksel Dobruca müziğine adanmış bir yaşam - bu kelimeler ünlü bestecimiz ve orkestra şefi Peter Krumov'un yaratıcılığını en güzel bir şekilde belirler. Dobruca’nın sanat mirasının hizmetine bir bağlılığı var Krumov’un. Yüzlerce halk şarkısının..

Eklenme 29.03.2020 09:05