Günün Programı

Bulgaristan Ulusal Radyosu © 2021 Tüm hakları saklıdır

Georgi İliyev: Nestinari geleneği devam ediyor

4
Photo: Georgi İliyev tarafından temin edildi

Kapalı bir topluluk tarafından gerçekleştirilen ve eski bir gelenek olan Nestinari (kor ateş üzerinde yalın ayakla yürüme geleneği),yüzyıllardır gizem ve mistisizm perdesinin arkasında gizli kalıyor.

2009 yılında Nestinari ritüeli, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne ve Somut Olmayan “Bulgaristan - Canlı İnsan Hazinesi” Ulusal Kültür Mirası Listesine dahil edildi.

Birçok bilim adamı, Nestinari geleneğinin eski Traklarla bağlantısı olduğunu öne sürüyor, gerçi geleneğin hangi yıllara dayandığı ve ritüellerin gizemi hakkında hiçbir bilgi mevcut değil. Bugün elimizde olan bilgiler ancak yortunun dış ve görünen bölümlerine ait. Geleneğin gerçek anlamı ve gizemi nesilden nesile aktarılıyor.

Nestinari geleneği, olmak üzere, Güneydoğu Bulgaristan’ın Istranca bölgesinde ve Kuzey Yunanistan’ın birkaç köyünde Doğu Trakya göçmenleri tarafından yaşatılıyor.

Ülkemizde Nestinariler, geleneksel ateş kor üzerindeki yalın ayakla yürüme dansını, Miladi takvime göre, 3 Haziran’da Aziz Aziz Konstantin ve Elena Yortusunda yapıyor. 20.yüzyılın başında Nestinari, hem kilise, hem de o dönemin iktidari tarafından kabul edilmiyor, Sosyalizm döneminde ise yasaklanıyor. 1989 yılından sonra gelenek yavaş yavaş yaşatılmaya başlanıyor.

1913 yılında Kosti ve Brodilovo köylerine göç eden iki köklü Nestinari sülalesinden gelen Georgi İliyev, şu anda halk ses sanatçısı, Tsarevo “Sveti sveti Konstantin ve Elena” Trakya Kulübü Başkanı ve “Hasekiya” Folklor Kulübü yöneticisi. 

Georgi “Nestinari geleneğinin nesilden nesile aktarılıyor, fakat bu yeterli değil. Birçok öğrenecek şey var ve ayrıca Nestinari ritüellerinin anlamını çok iyi kavraman gerek” diyor ve şunları ekliyor:

"Birçok insan, Nestinari geleneğini sadece ateş kor üzerinde dans olarak görüyor, ki bu doğru değil. Bugüne dek, göz ardı edilen birçok ayrıntı var, oysa onlar geleneğin bir parçasıdır. Eski kaynaklara göre, Nestinari geleneğinin merkezi Kosti köyü. İşte bu köyde söz konusu gelenek en yaygın olup büyük bir takdire sahip. Bende Nestinari geleneğine ilgi 15 yaşımda uyandı. O yıllarda Kosti köyündeki kutlamaları organize eden kişilerle bağlantı kurdum ve gitti. Büyük ateşe girmeme nelerin sebep olduğunu bile hatırlamıyorum.Gizem perdesini benim için aralayanlara minnetarım. Kosti ve Brodilovo köyünden Kuzey Yuanistan’agöç eden arkadaşlarımından da çok şey öğrendim. Başta beni biraz zor kabul ettiler. Bazı incelikleri de yakınlarımdan öğrendim.

Büyük büyük annem Nestinari imiş ve bu geleneği yaşatmiş, fakat kızı ve gelini ise getirilen yasaklardan dolayı bu geleneği uygulayamamış.


Georgi, Yuanistan’daki Nestinarilere yaptığı ilk ziyareti hatırlıyor: "Söyleyecek söz bulamadım ve aklıma ilk gelen “Tanrim, neden bizler bunu Bulgaristan’da kaybetmişik?” sorusu oldu. Son yıllarda en azından temel bilgilerin tekrar canlanabilsin diye birçok çaba ve güç sarfediyorum.

Bu dünyay gelen herkesin bir misyonu var. Benim de kaybolan ve dağılmış olan Nestinari nesnelerini bir arada toplamak ve ana vatanına geri getirmektir.

3 Haziran günü Nestinari Yortusu Bılgari köyünde çok az insanın katılımıyla kutlanacak.

Çünkü fazla insanın bir araya gelmesi sağlık açısından risk oluşturabilir.

"Bu küçük köyde eskiden 5-6 bin kişinin bir araya geldiğine inanabilir misiniz. Böyle durumlarda zor nefes alınıyor ve bu da ritüele engel oluyor. İşte bundan dolayı köylüler çok az insanın katılmasına karar verdiler. Nestinari geleneği ruh sağlığı gerektiriyor.”

Fotoğraflar Georgi İliev tarafından temin edildi

Çeviri: Şevkiye Çakır


Galeri

Kategorideki diğer yazılar

Sofya bölgesinden nakışlara prehistorik bilgi ve bilgelik özgü

„ Softa bölgesinden ‘svilenik’lerin prehistorik sembolleri’ başlıklı araştırma çok ilginç. Sahibi Yulia Boeva ‘Prof.Panço Vladigerov’ müzik akademisinin mezunu, sanat tarihi doktorudur. Uzun yıllar Bulgaristan Bilimler Akademisi’nin Kültür Araştımaları..

Eklenme 12.03.2021 12:02

"Kukerlandiya" bu sene izleyicileri köylere götürecek

Yambol kasabasında ve yakınlardaki yerleşim yerlerinde, 12 Mart'ta şehrin bir simgesi haline gelen ve çoktandır sabırsızlıkla beklenen "Kukerlandia" festivali başlıyor. Her yıl etkinlik, Bulgaristan'ın dört bir yanından değişik maskelerle süslenmiş,..

Eklenme 04.03.2021 14:47
Sapareva Banya

Amatör sanatı – sevgi, ihtiyaç ve gelenek demek

Birbirimize martenitsa taktığımız 1 Mart gününü hepimiz severiz. Bu kırmızılı-beyazlı muskaların başka bir anlamı da var – 1 Mart aynı zamanda Bulgaristan’da  Amatörler günü  olarak da kaydedilir. Baba Marta adlı eski putperest geleneğe bağlı kaldığımız..

Eklenme 01.03.2021 09:05
Подкасти от БНР