Günün Programı
Yazı Boyutu
Bulgaristan Ulusal Radyosu © 2023 Tüm hakları saklıdır

Dr. Mariya İvanovska Bulgaristan’ın en iyi genç bilim insanı seçildi

Photo: BNR- Plovdiv

Stres bağışıklık sistemimize nasıl etki eder? Dr. Mariya İvanovska bu sorunun cevabını araştıran bilim insanlarından biri.

Bu alanda araştırmalarından dolayı Dr. Mariya İvanovska bu yıl genç bilim insanlarına takdim edilen “Pisagor” ödülünün sahibi oldu. Eğitim Bakanlığı’nın takdim ettiği bu yıllık ödül bilimin gelişmesinde önemli rol alan kişilere verilmekte.


Mariya İvanovska, Kuzey Makedonya’nın Kumanovo şehrinde dünyaya geldi. Ancak 2006 yılından beri Tıp bölümü okuduğu Plovdiv’de yaşıyor. Şu anda Tıp Üniversitesi Mikrobiyoloji ve İmmunoloji Kürsüsü’nde öğretim görevlisi olarak çalışıyor.

İmmünolojiye yönelmesi ise bu bilimin çok hızlı gelişiyor olmasına bağlı. Dr. Mariya İvanovska, dört yıl boyunca akut ve kronik stresi araştırdı ve bu konuda bitirme tezi yazdı.

BNR Plovdiv Radyosu’na verdiği söyleşide laboratuvar çalışmaları ile ilgili olarak Dr. Mariya İvanovska şunları söyledi:

“Akut ve kronik streste davranış biçimleri ile ilgili bir algoritma geliştirmeyi başardık, bu algoritma sadece bu gruplar değil, aynı zamanda depresyon ve stres kaynaklı hastalıkları olan insanlar için de kullanılabilir. Yaptığımız şeyler çok karmaşık ve sadece bağışıklık sistemini incelemeden ibaret değil. İlk önce kişinin psikolojik ve duygusal durumu tespit ediliyor, Cohen’in 14 sorusu ile stres durumu inceleniyor, kişinin kendini nasıl algıladığı ve stresli olup olmadığımızı nasıl tespit ediyoruz.

Ardından kortizol, noradrenalin, adrenalin, dopamin ve Covid-19 etrafında çok popüler olan T-hücreler ve daha birçok parametre araştırılıyor. İleride bu araştırmayı daha da geliştirebilmemizi umuyorum”.

Bilimsel araştırmalarını yürütürken Dr. Mariya İvanovska üç gruba ayrılan 82 gönüllü kişi çalıştı. Birinci grupta muhteşem bir ahenk içinde bulunan ve stresi diğer kişiler gibi algılamayan yoga yapan kişiler alıyor.

Diğer iki grupta ise sınav haftasına hazırlanan üniversite öğrencileri ve doktorlar ve diğer stresli mesleklerde çalışan kişiler yer alıyor.


“Daha uzun zaman diliminde örneğin dört haftadan fazla süren stres yaşadığını söyleyenler vardı. Ancak sonuçlara bakınca gördük ki bu kişiler muhteşem bir denge içinde. Yani her kişi stresli olup olmadığını tespit edemiyor. Aslında stresli olduklarını söyleyen kişilerin bağışıklık sisteminde değişiklik olmadığı ortaya çıkıyor. Bu konuda susan hiçbirşey söylemeyen insanlarda ise tam tersi oluyor – nekadar daha fazla susarsak bağışıklık sisteminde okadar daha fazla değişiklik meydana geliyor.”

Genç bilim insanına göre, “iyi stres” olarak bilinen stres bizi daha iyi yapıyor, oysa kötü stres bağışıklık sistemimize etki ediyor ve bağışıklığımızı da zayıflatabiliyor.

Dr. Mariya İvanovska, örnek olarak kendisi için akut stres olan radyo mülakatını gösterdi. Bunu daha sık yaşarsa nihayetinde bağışıklık sisteminde değişiklik meydana gelecek ve daha sık hastalanmaya başlayacak. 

“Pisagor” bilim ödüllerini takdim töreninde Dr. Mariya İvanovska yaptığı konuşmasında “Hayaller gerçek oluyor” diyerek daha fazla genci bilimle ilgilenmeye çağırdı.


Kaynak: BNR Plovdiv Radyosu, söyleşi: Elena Kruşkova

BNR Bulgaristan Radyosu için uyarlayan: Diana Tsankova

Çeviri: Özlem Tefikova

Fotoğraflar: BNR- Plovdiv ve arşiv

Kategorideki diğer yazılar

Maria Bakalova, “Forbes” - Bulgaristan yıldız sıralamasında birinci

2021'de Oscar'a aday gösterilen Bulgar aktris Maria Bakalova, “Forbes” - dergisinin Bulgarca baskısının derlediği şov dünyasının en etkili Bulgarlarının Top 70 listesinde ilk sırada yer aldı. Dergi “Maria Bakalova'nın Yılı! 2021 için Top..

Eklenme 22.12.2021 17:24

Nina Nankova: Bilim insanı olmadan bir dünya düşünülemez

Son iki yıl zarfında koronavirüse karşı ilaç arayışı sırasında Latincesi  Graptopetalum paraguayense   olan Sedef bitkisi, antimikrobiyal özellikleri ile bilim adamlarının ilgisini çekmeyi başardı.  İlk bakışta, Damkoruğugiller /Crassulaceae/..

Eklenme 12.12.2021 10:15

Mohadese Mirazee: " Yine uçmam zaman meselesidir!"

Afganistan'da sivil havacılıkta ilk kadın pilot olan Mohadese Mirazee, sadece 23 yaşındadır. Bu yılın Şubat ayında Mohadese, ülkesinde tamamen kadınlardan oluşan ilk uçak mürettebatının bir kısmı oldu. Ekip arkadaşları ile birlikte dünya..

Eklenme 07.12.2021 12:54