Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Fortissimo Academy» – ένα αυθεντικό βουλγαρικό προϊόν

Το μουσικοεκπαιδευτικό πρόγραμμα «Fortissimo» δημιουργήθηκε το 2011 από τον μαέστρο Μάξιμ Εσκενάζι με την υποστήριξη του ιδρύματος «America for Bulgaria» και περιλαμβάνει μερικές επιμέρους δραστηριότητες, ανάμεσα στις οποίες τα «Fortissimo Familia», «Fortissimo Fest» και «Fortissimo στην τάξη». Από το 2018 το «Fortissimo Familia» αποτελεί μέρος του προγράμματος της Φιλαρμονικής της Σόφιας. Στις αρχές του 2016 ξεκίνησε και μια σειρά συναυλιών για ενήλικες με τίτλο «Fortissimo Academy».

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, αυτή η ιδιαίτερη «μουσική ακαδημία» απευθύνεται στους πιο ώριμους φίλους της κλασικής μουσικής. Καλλιτεχνικός διευθυντής και σεναριογράφος του έργου είναι ο συγγραφέας Αλεξάνταρ Τσομπάνοφ.

Η αρχική ιδέα του Μάξιμ Εσκενάζι ήταν οι παιδικές εκδηλώσεις κλασικής μουσικής να έχουν έντονο θεατρικό χαρακτήρα: με σενάριο, ηθοποιούς με κοστούμια, κούκλες και χορευτές μπαλέτου. Η πρώτη δραματουργική αποστολή του Τσομπάνοφ ήταν μια συναυλία για εφήβους. Φαινόταν δύσκολη, αλλά, όπως λέει ο ίδιος: «Αποδείχθηκε ότι είμαι αρκετά εξοικειωμένος με την κλασική μουσική. Προέρχομαι από οικογένεια μουσικών. Ο παππούς μου ήταν μαέστρος, ο πατέρας μου πιανίστας… Μεγάλωσα με αγάπη για την κλασική μουσική».

Οι συνθέτες και τα έργα που παρουσιάζονται στο πρόγραμμα επιλέγονται μαζί με τον διακεκριμένο βιολονίστα  Πάβελ Ζλατάροφ, εξάρχοντα της Φιλαρμονικής της Σόφιας και μουσικό διευθυντή 8 του «Fortissimo».

Στην ιστορία του έργου, που ξεπερνά τα δέκα χρόνια, έχει παρουσιαστεί ένα εκτενές ρεπερτόριο από τους πιο δημοφιλείς κλασικούς δημιουργούς. Πώς αξιολογεί ο σεναριογράφος την ανάπτυξη του προγράμματος όλα αυτά τα χρόνια και πώς προσελκύεται νέο κοινό;

«Δεν νομίζω ότι η κλασική μουσική παλεύει για κοινό ή ότι πρέπει να παλεύουμε για να προσελκύσουμε θεατές. Υπήρχε πριν από εμάς, υπάρχει τώρα και θα υπάρχει και μετά από εμάς. Για εμάς είναι πιο σημαντικό  οι γονείς που θέλουν τα παιδιά τους να έχουν πιο ανοιχτούς ορίζοντες και πιο πλούσια γενική παιδεία, να τα φέρνουν σε επαφή με την κλασική μουσική, με τους συνθέτες και τα όργανα. Κι αν το παιδί δείξει ενδιαφέρον, μας βρίσκει μόνο του και επιστρέφει – και στις συναυλίες για εφήβους και τώρα στο “Fortissimo Academy”, που είναι εκπαιδευτικές συναυλίες για ενήλικες».

Ο σεναριογράφος εξηγεί ότι οι εκδηλώσεις του «Fortissimo Academy» διαφέρουν αρκετά από τις παιδικές του «Fortissimo Familia». Έχουν πιο σοβαρό, πραγματικά ακαδημαϊκό τόνο, αν και υπάρχει παρουσιαστής-ηθοποιός που εισάγει το κοινό και το γνωρίζει με τη βιογραφία του συνθέτη και με λεπτομέρειες του έργου. Αυτή η προσέγγιση, παρόμοια με διάλεξη, «προσφέρει πολύ πιο βαθιά ακρόαση και κατανόηση της μουσικής».

Μετά τον Ραχμάνινοφ ακολουθούν εκπαιδευτικές συναυλίες αφιερωμένες στον Μότσαρτ, τον Μέντελσον και τον Γκέρσουιν.

Πριν από χρόνια το «Fortissimo» δημιουργήθηκε με βάση την αμερικανική εμπειρία και ειδικότερα τις νέες πολυμεσικέςμορφές που ανέπτυξε ο Αμερικανός πολιτιστικός ιστορικός και κριτικός Τζόζεφ Χόροβιτς. Πώς εξελίσσεται αυτή η πολυμεσική γραμμή στο πρόγραμμα;

«Δεν είμαι υπέρ του να υπάρχουν πολλά ψηφιακά μέσα στην αίθουσα «Βουλγαρία». Έχει σχέση με την ακουστική και με τον φυσικό ήχο της μουσικής. Από την αμερικανική εκδοχή έχουμε αφαιρέσει τα πολυμέσα. Το παρουσιάζουμε πιο αναλογικά – με λόγο και μουσική, κάτι λίγο διαφορετικό από αυτούς. Πιστεύω όμως ότι έτσι οι ακροατές προσέχουν περισσότερο και είναι πιο συγκεντρωμένοι».

Ο Αλεξάνταρ Τσομπάνοφ προσθέτει ότι γνωρίζει καλά πολλά ευρωπαϊκά και διεθνή μουσικοεκπαιδευτικά προγράμματα, καθώς είναι ιδιαίτερα δημοφιλή σε όλο τον κόσμο. «Αλλά εμείς είμαστε αρκετά αυθεντικοί», λέει. «Το “Fortissimo Academy” είναι απολύτως ένα πρωτότυπο βουλγαρικό προϊόν – ναι!»

 

Μετάφραση: Σβέτλα Τοντοροβα