Μαθητές με βραβείο από Παγκόσμιο Διαγωνισμό για πρότζεκτ για διαστημική αποικία

12 μαθητές της Τρίτης Λυκείου κέρδισαν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά βραβείο στον Διεθνή Διαγωνισμό «Live in a Healthy Space Design Competition» που διοργανώνεται από την «National Space Society» των ΗΠΑ. Στο Διαγωνισμό συμμετείχαν πάνω από 14 500 μαθητές από 12 χώρες με πάνω από 2 500 πρότζεκτ.

 Η Ελίτσα Παυλόβα, η Μπιλιάνα Μανάσιεβα, η Ζασμίν Τσβετκόβα, ο Γκεόργκι Μπίσκοβ, η Έμα Νέστοροβα, η Ναντέζντα Ντράγκνεβα, η Ιρένα Σεβκένοβα, η Σιάνα Κράστεβα, ο Μαρτίν Λάμποβ, ο Ντανιέλ Γκεοργκίεβ, η Λόρα Γκεοργκίεβα και η Ήρα-Καρίνα Ντίμοβα, έλαβαν το δεύτερο βραβείο του διαγωνισμού για το 2025, στον οποίο πέρσι διέπρεψαν στην πρώτη θέση. Οι μαθητές πηγαίνουν σε δυο σχολεία στην πρωτεύουσα – στο Πρώτο Γυμνάσιο-Λύκειο με Αγγλικά και στο 133^ο Γυμνάσιο-Λύκειο «Πούσκιν».

Το 2024, πάλι ήταν 12 μαθητές αλλά η σύσταση ήταν λίγο διαφορετική και πήγαιναν στην Δευτέρα Λυκείου στο Πρώτο Γυμνάσιο-Λύκειο με Αγγλικά στην Σόφια. Τις ομάδες διοκεί η Ελίτσα Παυλόβα. Οι υπόλοιποι πέρσι ήταν ο Γκεόργκι Μπίσκοβ και η Ζασμίν Τσβετκόβα που συμμετείχαν και το 2025, η Έμμα Νέστοροβα, η Μπελοσλάβα Σοκόλοβα, ο Νταμιάν Νταμιάνοβ, η Ελένα Κίροβα, η Ελίτσα Καραγκεοργκίεβα και η Ιρίνα Ντέντσεβα. Τότε το πρότζεκτ τους ονομάζονταν «Γάλανθος» (όπως το μικρό άσπρο λουλουδάκι που προβάλλει πρώτο από το χιόνι στην Βουλγαρία και προμηνύει την άνοιξη). Η υπόλοιπη ονομασία του πρότζεκτ ήταν «Πρώτα βήματα προς την καλλιέργεια φυτών στο διάστημα». Το φετινό τους πρότζεκτ λέγεται «FlorAstra» (Λουλούδια στα αστέρια) και είναι πάλι για την καλλιέργεια φυτών σε διαστημικές συνθήκες.  

«Όλα ξεκίνησαν όταν ανακάλυψα πληροφορίες για τον Διαγωνισμό ονλάιν, λέει η Ελίτσα Πυβλόβα. Δεν αναζητήσαμε βοήθεια από καθηγητές, οργανωθήκαμε μόνοι μας. Ενημερωθήκαμε για τις απαιτήσεις και στείλαμε τα χαρτιά μας ηλεκτρονικά. Δεν χρησιμοποιήσαμε Τεχνητή Νοημοσύνη αλλά βασιστήκαμε στις γνώσεις μας από το σχολείο. Κάναμε προσωπικές μελέτες και βασικά διαβάσαμε μελέτες επιστημόνων. Η ανθρωπότητα απέχει από την υλοποίηση ζωής στο διάστημα, το σχέδιό μας είναι τολμηρό, αλλά είναι ωραίο να κάνουμε όνειρα. Το 2025 μας κάλεσαν να παρουσιάσουμε το πρότζεκτ «Galanthus» στο ετήσιο Συνέδριο της «National Space Society» στην Φλώριδα. Δεν πιστεύαμε ότι θα τα καταφέρουμε να ταξιδέψουμε γιατί τα έξοδα ήταν πολλά αλλά από τον Δήμο της Σόφιας μας στήριξαν και πέρα από τον Ωκεανό μπροστά μας άνοιξαν ορίζοντες για τους οποίους μόνο ονειρευόμασταν. Συναντηθήκαμε με αστροναύτες, με επιστήμονες παγκοσμίου επιπέδου και με τον νυν διοικητή της NASA, Τζάρεντ Άιζακσον. Επισκεφτήκαμετο «Kennedy Space Center» καιτο Cape Canaveral της NASA. Εκεί γίναμε μάρτυρες της εκτόξευσης 2 πυραύλων. Είχαμε μόνο λίγα λεπτά να μιλήσουμε με την Σιούζαν Κίλρειν και τον Ρόμπερτ Γκίμπσον, αστορναύτες του ΝΑΤΟ, αλλά ήμασταν ενθουσιασμένοι γιιατίσυνειδητοποιήσαμε ότι μια μέρα μπορούμε εμείς να είμαστε στην θέση τους. Η Σιούζαν είναι απόδειξη ότι οι γυναίκες έχουν θέση σ’ αυτό το πεδίο. Το επόμενο όνειρό μας είναι να παρουσιάσουμε στις ΗΠΑ την εργασία μας και να συνεχίσουμε να δημιουργούμε επαφές με επιστήμονες και μαθητές από άλλες χώρες με τους οποίους γίναμε φίλοι. Στον Διαγωνισμό συμετείχαν ομάδες από τον Καναδά, το Καζαχστάν, την Ρουμανία, την Ινδία και αλλού. Στο μέλλον θα συνεχίσουμε να επικεντρωνόμαστε σε πιο πρακτικά πρότζεκτ, γιατί τα τωρινά μας ήταν πιο θεωρητικά και θα συνεργαζόμαστε με ομοϊδεάτες από όλο τον κόσμο». 

Οι μαθητές με την εργασία τους ρίχνουν μια ματιά στο μέλλον και δημιουργούν όχι απλά ένα μέρος για επιβίωση αλλά έναν παράδεισο μέσα στα αστέρια όπου οι άνθρωποι θα μπορούσαν να ζουν ποιοτικά.

«Νομίζω ότι για την νίκη μας συνέβαλε το γεγονός ότι κάθε φορά συμπεριλαμβάνουμε χαρακτηριστικά βουλγάρικα στοιχεία, λέει ακόμα η Ελίτσα. Πέρσι παρουσιάσαμε τρόπο παραγωγής γιαουρτιού σε διαστημικό σταθμό γιατί το βουλγάρικο γιαούρτι είναι πολύ ωφέλιμο. Φέτος πάλι συμπεριλάβαμε βουλγάρικα τριαντάφυλλα που μοσχοβολούν και χρησιμοποιούνται για αιθέρια έλαια, καλλυντικά, γλυκίσματα. Πρόκειται για διακόσμηση και γίηνη ατμόσφαιρα.Καθένας από την ομάδα μας έχει διαφορετικά ενδιαφέροντα και αυτό συμβάλλει για να κερδίζουμε στον Διαγωνισμό. Κάποιοι ενδιαφέρονται από την Βιολογία και θέλουν να εργαστούν στον τομέα των γενετικών μεταλλάξεων. Άλλοι θέλουν να γίνουν πιλότοι. Εγώ θέλω να ασχοληθώ με την διαστημική αρχιτεκτονική».  

Το φετινό πρότζεκτ συγκεκριμένα αποτελεί αντίληψη για αποικία που να βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη νάνο Τσερέρα (Κέρες, ρωμαϊκή θεότητα αντίστοιχη της αρχαιοελληνικής θεάς Δήμητρας), ο οποίος είναι μέρος του ηλιακού μας συστήματος. Η Κέρες και η Δήμητρα είναι θεότητες γονιμότητας, γεωργίας και μητρότητας. Η έμπνευση των μαθητών είναι ότι η θεά αυτή κινητοποιεί τους ανθρώπιυς να συνεχίζουν το ανθρώπινο γένος.

«Αναπτύξαμε κάθε πτυχή ζωής του μελλοντικού διαστημικού κατοίκου, λέει η Ελίτσα. Σκεφτήκαμε πως θα προμηθεύεται οξυγόνο και νέργεια, πως θα καθαρίζεται ο σταθμός και πως θα ανακυκλώνονται οι πρώτες ύλες. Ετοιμάσαμε και διαιτολόγιο αλλά και ασχολίες, υποχρεώσεις και στόχους για το κάθε μέλος».  

Η ιδέα είναι η αποικία να αποτελείται από 4 000 άτομα που να ζουν σε κλειστό οικοσύστημα. Καινοτόμος συνδυασμός τεχνολογιών εξασφαλίζει συνθήκες για καλλιέργεια πάνω από 40 είδη φυτών. Τα ούρα μπορούν αν μετατρέπονται σε πόσιμο νερό και λιπάσματα, τα σκουλίκια σε καθαριστές και τροφή πλούσια σε πρωτεΐνες. Οι καλλιέργειες θα είναι γεννετικά μεταλλαγμένες και θα περιέχουν μεγάλες ποσότητες βιταμινών Α, Cκαι 3D. Το κρέας θα είναι τυπωμένο και θα αποτελείται από φυτικές πρωτεΐνες, η σοδειά θα συλλέγεται από ρομπότ και θα υπάρχει αυτόνομο διατροφικό σύστημα όπου κάθε πρώτη ύλη θα χρησιμοποιείται πολλές φορές σε έναν ατελείωτο κύκλο ανανέωσης.

Το πρότζεκτ ΦλορΆστρα προβλέπει επίσης ψυχολογική ευημερία μέσω καλλιέργειας λουλουδιών. Τα τριαντάφυλλα όχι μόνο θα διακοσμούν τον διαστημικό σταθμό αλλά θα χρησιμοποιούνται για την δημιουργία θεραπευτικών ουσιών κατά του πόνου, των φλεγμονών και του άγχους.

«Οι άνθρωποι μέχρι στιγμής έχουν φτάσει μέχρι το Φεγγάρι, λέει η Ελίτσα. Σχεδιάζονται αποστολές στον Άρη αλλά αυτό θα συμβεί στο μακρινό μέλλον. Ο πλανήτης Κέρες είναι ακόμα πια μακριά από το Φεγγάρι και τον Άρη αλλά ελπίζουμε εμείς στην ζωή μας να προλάβουμε να δούμε ανθρώπους που να φτάνουν ακόμα πιο μακριά. Αναμένουμε μετά από μερικούς μήνες να παρακολουθήσουμε την επόμενη αποστολή στο Φεγγάρι. Εγώ θα ήθελα να συμμετάσχω σε διαστημική αποστολή ακόμα και ως διαστημικός τουρίστας».  

Κείμενο: Ντιάνα Τσανκόβα

Επιμέλεια και Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα