Πάνω από 300 αρχαιολογικά ευρήματα από το 2025 παρουσιάζονται στη Σόφια

Με αφορμή τη 14η Φεβρουαρίου – Ημέρα της βουλγαρικής αρχαιολογίας – για 19η συνεχή χρονιά το Εθνικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο με Μουσείο της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών (ΒΑΕ), μαζί με ακόμη 19 μουσεία της χώρας, παρουσιάζουν την καθιερωμένη έκθεση «Βουλγαρική αρχαιολογία». Η έκθεση παρουσιάζει τα σημαντικότερα αποτελέσματα των αρχαιολογικών ερευνών για την περίοδο του 2025. Χρονολογικά, τα εκθέματα καλύπτουν την περίοδο από την προϊστορία έως τον ύστερο Μεσαίωνα. Τα ευρήματα προέρχονται από εμβληματικούς προϊστορικούς οικιστικούς τύμβους όπως η Προβάντια και τα Γιουνάτσιτε, από τις αρχαίες πόλεις Ρατσιάρια, Έσκους, Δίμουμ και Ηράκλεια Σιντική, από τις μεσαιωνικές πρωτεύουσες Πλίσκα, Τάρνοβο και Καλιάκρα, αλλά και από τόπους άγνωστους στο ευρύ κοινό

«Λίγο ή πολύ, ο χώρος είναι περιορισμένος και δεν μπορεί να παρουσιάσει τα πάντα», δήλωσε κατά την παρουσίαση ο αν. καθηγητής δρ. Χρίστο Ποπόφ, διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου με Μουσείο της ΒΑΕ.

Περισσότερα από 300 αντικείμενα από 31 σημεία της χώρας μπορούν να ιδωθούν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στη Σόφια έως τις 7 Ιουνίου.

«Μεταξύ των κύριων εκθεμάτων είναι ένας γυάλινος ρυτός σε σχήμα κέρατος της αφθονίας, ένα εξαιρετικά σπάνιο εύρημα, με καλά διατηρημένα κατάλοιπα και άριστα αποκατεστημένο, καθώς δεν βρέθηκε ακέραιο», ανέφερε ο αν. καθηγητής δρ. Κάμεν Μπογιατζίεφ. «Θα έλεγα ότι αποτέλεσε ιδιαίτερα σοβαρή πρόκληση από συντηρητική άποψη. Παρά τα περιορισμένα χρονικά περιθώρια, μπορείτε σήμερα να το δείτε πλήρως αποκατεστημένο», συμπλήρωσε ο επιστήμονας.

Αν και βρέθηκε σε ταπεινό περιβάλλον, κοντά σε καμίνους τήξης σιδήρου και πλησίον ρωμαϊκών λακκών θυσιών, το γυάλινο κέρας από την περιοχή του χωριού Μπλάσκοβο, κοντά στη Βάρνα, αποτελεί σπανιότητα ακόμη και για τον ρωμαϊκό κόσμο της Ευρώπης.

«Πιθανότατα χρονολογείται στην ύστερη ρωμαϊκή περίοδο, όταν αρχίζουν οι μεγάλες μεταναστεύσεις των λαών και οι επιδρομές των Γότθων, αλλά σε κάθε περίπτωση το αντικείμενο αυτό είναι εισαγωγή στη Θράκη», εξήγησε στο Ράδιο Βουλγαρία η αν. καθηγήτρια δρ. Γκεργκάνα Καμπακτσίεβα. «Γυάλινο ρυτό εδώ δεν έχουμε, ούτε καν θραύσμα, μέχρι σήμερα. Αυτό με οδηγεί στη σκέψη ότι πιθανότατα προέρχεται από τα εργαστήρια της Κολωνίας, η οποία έως τα τέλη του 4ου αιώνα και αργότερα παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα και μακροβιότερα κέντρα υαλουργίας στη Δυτική Ευρώπη».

Ως αρχαιολόγος του Εθνικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, η αν. καθηγήτρια Γκεργκάνα Καμπακτσίεβα μελετά συστηματικά το ρωμαϊκό μεθοριακό σύστημα κατά μήκος της βουλγαρικής όχθης του Δούναβη. Κατά την ανασκαφική περίοδο του 2025, η ίδια και η ομάδα της συνέχισαν την έρευνα του αυτοκρατορικού ανακτόρου στην Ουλπία Έσκους, όπου το καλοκαίρι του 328 ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Μέγας διέμεινε στην πρωτεύουσα της Κάτω Δακίας για να εγκαινιάσει νέα γέφυρα στον ποταμό Δούναβη. Κατά την έρευνα του φρουρίου Δίμουμ, στις όχθες κοντά στο Μπέλενε, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα παράξενο αντικείμενο, το οποίο αρχικά θεώρησαν ότι ήταν σφυρίχτρα από κέρας.

«Το εμπρόσθιο τμήμα αυτού του κέρατος είναι διαμορφωμένο ως κεφαλή κροκοδείλου. Επί χρόνια αναζητούμε την ονομασία της στρατιωτικής μονάδας που ήταν στρατοπεδευμένη στο Δίμουμ – αυτό το αρχαίο κάστρο στον κάτω Δούναβη. Τα μέχρι σήμερα γνωστά στοιχεία μάς τα δίνει τμήμα σφραγίδας, όπου διατηρούνται τρία γράμματα. Διαβάζεται μόνο sol, που οι επιγραφολόγοι αποδίδουν ως solensium, δηλαδή “ηλιακή”. Κάποια στρατιωτική μονάδα προφανώς ήρθε από θερμότερες περιοχές και το εύρημα που ανακαλύψαμε το 2025, κατά τη γνώμη μου, μπορούμε πράγματι να το συνδέσουμε με αυτή την πληροφορία», αναφέρει η αν. καθηγήτρια Καμπακτσίεβα.

Το 2025 συνεχίστηκαν επί δύο μήνες οι έρευνες στον Εθνικό Αρχαιολογικό και Φυσικό Χώρο «Καλιάκρα». Στο βραχώδες ακρωτήριο της Μαύρης Θάλασσας έχει πλέον αποκαλυφθεί αδιαμφισβήτητη απόδειξη μόνιμης εγκατάστασης ήδη από την εποχή του Πρώτου Βουλγαρικού Βασιλείου, διηγείται ο δρ. Φίλιπ Πετρούνοφ.

«Κατά τη διάρκεια αυτών των δύο μηνών συγκεντρώσαμε πάνω από 400 αντικείμενα από χρυσό, ασήμι, χαλκό και μόλυβδο. Ίσως τα πιο αντιπροσωπευτικά από αυτά να αποτελούν μέρος της 19ης έκθεσης “Βουλγαρική αρχαιολογία” του Εθνικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου. Μεταξύ τους ξεχωρίζουμε ένα ρωμαϊκό αγαλματίδιο της Φορτούνα με κέρας της αφθονίας, υλικά από την εποχή του Πρώτου Βουλγαρικού Βασιλείου, δαχτυλίδια με πεντάγραμμα και άλλα», ανέφερε ο αρχαιολόγος στο Ράδιο Βουλγαρία.

Μετάφραση: Σβέτλα Τόντοροβα