5 Ekim tarihinde Bulgaristan vatandaşları 43. Halk Meclisinde yer alacak milletvekilleri seçecek. Bu sebeple özgür Bulgaristan’da yapılan ilk Parlamento seçimlerini hatırlatırken, bu seçimlerin bereketli fasulye ve mısır hasadı sayesinde düzenlediklerini de söyleyelim. 10 Şubat 1879 tarihinde Veliko Tırnovo şehrinde toplanan Kurucu Meclisi tarafından hazırlandı. 1877 – 1878 Rus –Türk savaşından sonra ülkemizin Osmanlı egemenliğinden kurtuluşundan sonra ilk Halk Meclisi o zaman kuruldu.
Bulgar anayasasının hazırlanmasını Tırnovo şehrinde 10 Şubat 1879 tarihinde oluşturulan Kurucu Meclis üstleniyor. İlk milletvekilleri özgürlük savaşlarına katılanlar, aralarında Batı Avrupa’da önde gelen üniversite mezunları olan kişiler olmuş.
Bu kişiler fasulye ve mısır taneleri ile seçilmiş. Bunun nedeni o zamanlarda okuma yazması olan nüfus oranının çok düşük olmasıdır. Bu fikir aslında Antik Yunansitan’dan gelmedir.Orada eski zamanlarda seçimler fasulye taneleri ile yapılıyormuş. Adaylar kasklarını ters çeviriyormuş ve halk oyunu bir fasulye tanesi ile veriyormuş. Ondan sonra kasklarda taneler sayılıyormuş. En çok sayıda fasulye toplayan kazanıyormuş. İşte insanoğlunun tarihinde ilk gizli oy böyle yapılıyormuş. Bulgaristan’da bu fikir biraz daha geliştirerek, mısır taneleri de ekleniyor. Mısır olumsuz oy olarak kullanılıyor. Ama halkın en onurlu kişileri seçtiği ve Halk Meclisine gönderdi söylenemez, ne o zaman için ne de günümüz için söylenemez. Bulgaristan’ın Parlamento tarihini araştıran yazar Rosen Tahov bir örnek veriyor , o zamanki Rusçuk şehrinden İvanço Hacipençoviç’i anlatırken.
‘İvan Hacipençoviç Özgürlük havarisi Vasil Levski’nin idam cezasını imzalayan kişidir. 1872-73 yıllarında yargı Komsiyon üyesidir. Kurtuluştan sonra Rusçuklular onu onurlu bir hemşehirleri olarak fasulye tanesi ile Kurucu Meclis üyesi yapıyorlar. Ve işte İvanço Hacipençoviç’in imzası Bulgaristan tarihindeki iki belgenin altında yer alıyor – Vasil Levski’nin idam cezası altında ve Tırnovo Anayası altında.’
Rosen Tahov’a göre bizim Parlamento tarihimizde bugüne kadar korunmuş yöntemler var:
‘Demagojinin anavatanı Yunanistan’dır. Bulgar demagojisinin babasının ismi Mihail Takev. Takev o zamanki yıllarda Demokrat partisinden bir siyasetçi. Bir köye gider ve konuşma yapar. Vaatler bereket yağmuru gibi akıyor. En sonunda köyde geniş , güzel bir köprünün inşa edileceğini vaat ediyor. Meydanda bulunan köylülerden daha cesaretli birisi, ‘Sayın Takev, ama burada nehir yok’ der. Mihail Takev istifini hiç bozmadan: ‘Siz rahat olun’ sayın köylü , nehir de getireceğiz sizlere’ diye cevap verir.’ Günümüzde de kurallara uymayarak seçim kazanmalarına tanık oluyoruz. Rosen Tahov anlatıyor:
‘Ben 1908 yılında bir Bulgar milletvekillinin seçimleri nasıl kazandığını anlatmak isterim. İsmi Anton Frangya. Progresivliberal partiden siyasetçi ve avukat. Bir ara Bakan da oluyor. Onun rakibi ise Stoyan Mihaylovski. – ünlü Bulgar yazar, toplumcu. İkisi Nova Zagora şehrinde seçim öncesi mitinge gidiyor. Stoyan Mihaylovski bir balkondan konuşma yapıyor. Kendisi Fransız eğitimli, demokrasinin prensipleri konusunda bilgi veriyor ahaliye. Eski Yunansitan’ı Roma’yı anlatıyor ve konuşmasını Vive la republique! Vive la democrate! - Yaşasın cumhuriyet! , Yaşasın demokrasi! Sloganlarıyla tamamlıyor. Bu sözleri anlamayan köylülere hitap eden diğer aday Frangya halka sesleniyor: ‘Siz onun ne dediğini duydunuz mu? Bana Ulahça küfür etti’ der ve halk da ona inanır . Böylece Anton Frangya seçimleri kazanır. İşte bazen böyle de Halk Meclisine girilirmiş, hileyle, karalamayla.
Rosen Tahov Bulgar seçimlerinde kullanılan değişik araçları anlatıyor:
‘Başta sopa yöntemi vardı. 3. Büyük Millet Meclisi seçimlerinde iri adamlar ellerinde Anayasa yazılı sopalarla gezermiş. Bu Meclis Sviştov şehrinde toplanır ve Prens Aleksandır Batenberg’e olağanüstü yetki veriyor, o da Anayasayı iptal ediyor. Sopa dönemi tarihte kalıyor, fakat demagoji ebedidir. Bir yeni araç da var, Çingene oyu.Bu da eski zamanlardan beri kullanılıyor. İlk kez Liberal parti üyesi Nikola Suknarov tarafından kullanılıyor. Ondan sonra Aleko Konstantino’vu hatırlamalıyız. ‘Mumları söndürün’ başlıklı öyküsünde bir gerçeği anlatıyor. Bir zamanlar başbakan görevinde de olan Konstantin Stoilov’un rakibi Dragan Tsankov seçimleri kazanmak üzere. Stoilov Byala Slatina şehrine telgraf gönderiyor: ‘Son çare olarak mumları söndürün ve sandıkları düzeltin’ .Buna ahlak etkisi ismi veriyor. Stoilov’a göre iktidarda olan hükümetin, seçmenler üzerinde ahlaki etkide bulunma hakkı vardır.
Türkçesi: Müjgan Baharova
Her ne denli yaşarsa bir kişi, Âkıbet ölmektir onun işi... Böyle özetleyip sonuca bağlıyor şair insanın dünya hayatını. Ve insan, istese de istemese de bu hakikatle bir gün muhakkak yüzleşiyor. Bu büyük hakikatle yüzleşmeyi ve sonrasını şair Yayhya Kemal..
20 Temmuz’da, yazın en sıcak günlerinde Ortodoks Kilisesi Eski Ahit peygamberi İlyas’ı anıyor. Eski zamanlardan beri onuruna kutlama ayinlerinin yapıldığı adına inşa edilen çok sayıdaki kiliseler Halkın İlyas peygambere duyduğu sevgi ve saygının..
Fizik ötesi ile doğru bir biçimde bağ kurma imkânı veren insanlığa gönderilmiş son ilâhî kaynaklı mesajlar bütünü olma özelliğine sahip Kur’ân-ı Kerim’de bizzat Cenâb-ı Allah, “Bana dua edin, size icabet edeyim; benden isteyin ki, size ihtiyacınız olanı..
Şirin dilimiz Türkçedeki bir yere birlikte yerleşmek ve birlikte yaşamak anlamlarına gelen konmak ve konuşmak kelimelerinden türeyen komşu kelimesi, çok..
Primorsko, Bulgaristan’ın Karadeniz kıyısında en sevilen ve en çok ziyaret edilen tatil beldelerinden biridir. Buradaki koylar yazın başından sonbaharın..