Günün Programı

Bulgaristan Ulusal Radyosu © 2021 Tüm hakları saklıdır

Paskalya ekmek geleneği

{ include file="./partials/authors.html" } БНР Новини
Photo: BGNES

Paskalya kolaçları, Paskalya örgülü ekmekleri, Paskalya çöreği... Bir zamanlar en büyük Hıristiyanlık bayramı zamanında hazırlanan özel ekmeklerin birçok ismi var. Bu özel ekmeklerin süslenmesi, yapılışı ve folklor adetlerindeki yeri nedir?

Günümüz Paskalya yortusunun sembolüne dönüşen Paskalya çörekleri Bulgar geleneğine nispeten geç bir dönemde katılıyor.Bulgar töre ve geleneklerinin fedakar bir araştırmacısı olan Dimitır Marinov, yazılarında Paskalya ekmeklerinin hazırlanışına önemli yer ayırıyor. Araştırmacı, bunların 150’den fazla örneğini tasvir etmiştir. Etnografya Müzesi müdürlüğünü bir zamanlar yapmış olan Dimitır Marinov, belirli bir töre ile ilgili ekmek türlerinin bütün Bulgar geleneklerine özgü olduğunu vurguluyor. Şarap ve suyla beraber bu tür özel ekmekler ritüelin özünü oluşturuyor. Bayramların çoğu için özel ekmekler yoğruluyor. Bunların süsü de belirli semboller taşıyor.

Снимка

Paskalya hazırlıklarının özünü Büyük Perşembe günündeki çalışmalar oluşturur. Kadınlar sabahın erken saatlerinde yumurtaları boyarlar.

Dimitır Marınov şunları anlatıyor: ‘Evin kadını  enç kız ve gelinlere birer kırmızı yumurta dağıtır ve bunlar ‘İsa dirildi’ deninceye kadar koynunda tutulur. O zaman yumurtalar çıkarılıp kırılır ve yenir. ‘

Dimitır Marinov’a göre bunu ‘mayanın yenilenmesi’ olarak bilinen başka bir adet izler. Halk inanışına göre yılın bereketli olması için hiçbir köy evi mayasız kalmamalı. Maya hem sıradan, hem özel bayram ekmeklerinde kullanılırmış. Büyük Perşembe günü, bütün yıl boyunca hazırlanışı sürdürülen maya yenilenir. Kadınlar bir zamanlar bu adet sırasında özel halk türküleri söylerlermiş.En yaşlı kadın az miktarda hamur yoğuruyor, içine şifalı otlar ekliyor ve üzerini yepyeni bir  peşkirle kaplıyormuş Maya ekşimeye ve hacmini artırmaya başlayınca özel ekmekleri yoğuruyorlarmış. Ev sahibesi çöreğin ritüel hazırlanışına başlamadan önce yıkanır ve bayramlık elbiselerini giyermiş. Kullanılan un daha yazdan ayrılmış olan en iyi buğdaydan öğülürmüş. Un, ‘ipek’ ile kıyaslanan üç elekten geçirilirmiş.


СнимкаPaskalya ekmeklerinin adları bunların biçim ve görevlerini gösterir. Kolaç, kolak, bogovitsa, parmak gibi adlara diğer bazı bayramlarda da rastlanır. Paskalya çöreklerini diğer türlerinden ayıran özellik, son kabarmaları öncesi üzerlerine eklenen yumurtalardır. Bunlar genellikle örgü biçimindeki süsün üzerine konulur. Örneğin sağdıç veya dünürlere üzerinde dört veya daha fazla kırmızı yumurta bulunan Paskalya kolaçı götürülür.

Paskalya çöreği adetinin bir yüzyıldan biraz daha fazla zaman alan bir gelenek olmasına rağmen, geleneksel Bulgar mutfağı Paskalya çöreğine benzer ‘Vladişka pita’ ekmeği ile bilinir. Bu çörek yumurta, şeker, yoğurt, tereyağ veya ayçiçeği yağı ile hazırlanır, içine kuru yemiş veya taze meyveler, tarçın ve tabi mayalanmış un konulur.

Çok önemli bir özellik de var: Paskalya çöreği bıçakla kesilmez, elle kırılır.



Çeviri: N. Dimitrova


Kategorideki diğer yazılar

Aziz Dimitır ikonası, Nesebar şehri, XVI- XVII yy.

Mucize yaratan himayeci Aziz Dimitır

Dimitrovden, Bulgar halk geleneğinde en çok sevilip sayılan bayramlardan biridir. Doğu Ortodoks Kilisesi Az. Dimitır’ı 26 Ekim’de anar. Aynı tarihte halkımız mevsim değişimi ile ilgili Dimitrovden yortusunu kutlar.  Kışın tam bu günde başladığı inancı..

Eklenme 26.10.2021 05:30

Kostadin Mihaylov yeni albümünü ve Istranca bölgesinin folklor mirasını anlattı

Genç halk müziği sanatçısı Kostadin Mihaylov, ikinci solo albümünü yayınladı. Albümde doğup yetiştiği Istranca bölgesinde, Brodilovo, Gramatikovo, Stoilovo, Bulgari köylerinden 16 folklor örneği sunulur. "Bana şarkılarını miras bırakan insanlar arasında..

Eklenme 13.10.2021 07:10

“Dikani” Folklor Topluluğu onuncu yılını kutluyor

Sayısız konser, prestijli ödül, yurtiçinde ve yurtdışında konserler için katedilen binlerce kilometre ve belki de en önemlisi - otantik halk müziği hazinesi ve muhteşem eski elbise koleksiyonu… Bu, bugüne kadar Tsaratsarovo köyü foklor topluluğunun..

Eklenme 23.09.2021 11:05
Подкасти от БНР