Günün Programı
Yazı Boyutu
Bulgaristan Ulusal Radyosu © 2025 Tüm hakları saklıdır

Bulgar tarihinin en kanlı suikasti- `Sveta Nedelya` katliamının 90. yılı

БНР Новини
Saldırının ardından "Sveta Nedelya" Kilisesi.
Photo: wikipedia.org

16 Nisan’da Sofya “Sveta Nedelya” kilisesindeki kanlı suikastin ardından 90 yıl geçiyor. Dünya tarihinin en kanlı politik suikastlerinden biri hala hatırlanıyor.

1925 yılı Nisan olayları, Bulgaristan’ın Birinci Dünya Savaşı yenilgisinden sonra yaşadığı en feci, kanlı politik kriz sayfası oldu. Haziran 1923 yılında Çiftçi Birliği sol hükümeti bir dizi hatalardan sonra, askeri ihtilal ile iktidardan düşürüldü. Yeni sağ hükümete karşı ayaklanma ise, daha başlamadan bastırıldı. Komünist parti, olaylara gecikmeyle müdahale ediyor, ancak Komintern’in baskısıyla hareket ederken, Bulgaristan’daki durum yanlış algılanıyor. Komünist Partisi yönetimindeki Eylül ayaklanması da yenilgiyle biter. Ancak komünistler silahlı mücadeleye devam eder. Mayıs 1924 yılında Vitoşa dağında düzenlenen konferansta, gizli askeri hareketin komutanlığına albay Kosta Yankov getirilir.

Tarihçi Prof.dr. Lüdmil Spasov’a  göre, ihtilal imkanları sınırlıymış. 1923’te çitçiler ve komünistler büyük mağlubiyet yaşamıştır.

“1924’te buraya gelen Sovyet ajanları, Bulgaristan’da komünistlerin 2-3 bin kişi olduğunu, onlardan 800’ünün Sofya’da bulunduğunu tespit eder”.

Bulgaristan’da sessiz bir iç savaş sürüyor. Her iki taraftan da kurbanlar veriliyor. Başbakan Aleksandır Tsankov’un sağ hükümeti de bazı terör olaylarına imza atıyor, onlar da bazı politik cinayetlere karışıyor. 1924 yılı sonunda Komünist Askeri Örgütü, devlet adamlarına karşı muazzam bir suikast planına başlıyor. Aynı zamanda Tsankov hükümetine karşı darbe hazırlıkları da var. Sol generaller ve sağ çiftçiler bu hükümeti istemiyor. Moksova Sofya’daki gelişmeleri yakından takip ediyor, komünist partisinin böyle bir darbeyi desteklemesi isteniliyor.

Olayların önüne geçilemiyor, herşey şimşek hızıyla gelişiyor. Herşey kontrol dışına çıkıyor. Birkaç sol politikacı öldürülüyor. 14 Nisan 1925’te cinayetler yaşanıyor.

Sovyetl Kominterni doğru kararı alarak, Bulgar komünistlerinin silahlı ayaklanma rotasından vazgeçmelerini istiyor. Fakat artık çok geç. Aynı gün Sofya’da general Konstantin Georgiev öldürülür. Buradaki amaç, onun cenaze merasiminde, tüm devlet ve siyaset erkanları toplandığında, kiliseyi bombalamaktır. Kanlı suikasti yapan Bulgar Komünist Partisinin Askeri Kanadı olur.

“General Georgiev tesadüf bir isim değil. Üst düzey askeri görevli yanında, o iktidar parti Demokratik Birlik başkanıdır. Cenaze töreninde “Sveta Nedelya” katedraline 25 kg. barut konulur. Oraya toplanan bütün seçkin siyasi ve askeri üst düzey kişilerin yok edilmesi planlanır. Saat 15’te cenaze merasimi başlar. Orada askerler, bakanlar, bankacılar, sanatçılar, zenginler, önde gelenler kiliseye akın etmiş. Seçkin konuklar, kilise kalabalık olduğu için, salonun daha merkezi tarafına, tabutun etrafına, ortalara toplanması sağlanır.

Saat 15.20’de katedral patlatılır. Aynı zamanda zehirli gaz da salınır. 130 kişi yerinde ölür, daha sonra çok kişi yaralarından veya zehirlenmeden hayatını kaybeder. Bu kanlı suikast sonucu ölenlerin toplam sayısı 213. Yaralanan kişilerin sayısı da 500’ü geçer”.

Kilise duvarına kurbanların anısına asılan anıt yazıt.

Bu kanlı saldırıya cevap olarak yönetim toplu tutuklamalara başlar. Silahlı ayaklanmalarda yer almayan yüzlerce vatandaş ve aydın katledilir. Gazeteci Yosif Herbst, şair Geo Milev gibi isimler de bu katliamın kurbanları arasında.

Nisan 1925 tarihi Bulgar toplumu tarihte yaşadığı en trajik bölünmeyi kaydediyor.

Çeviri: Sevda Dükkanci




Последвайте ни и в Google News Showcase, за да научите най-важното от деня!

Kategorideki diğer yazılar

Foto: Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Avustralya’daki Bulgar Doğu Ortodoks Piskoposluğu

Metropolit Yosif: Noel, ABD, Kanada ve Avustralya’daki Ortodoks Bulgarlar için çifte bayramdır

Bu yıl Noel bayramı Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Avustralya’daki Bulgar Doğu Ortodoks Piskoposluğu için son derece heyecan verici oldu. Piskoposluk Metropoliti Yosif’in vekile sahip olması için uzun yılardan beri yaptığı duaları kabul oldu. Bir..

Eklenme 25.12.2024 06:10

Bulgaristan Patriği ve Sofya Metropoliti Daniil'in Noel arifesinde Hristiyanlara hitabı

Bulgaristan Patriği ve Sofya Metropoliti Daniil Noel arifesinde Ortodoks Hristiyanlarına hitap etti. Patrik Daniil “Sıcak aile ocağımızın etrafında toplanarak, dualar ederek yüzyıllar önce atalarımıza müjdelenen şeyin - Kurtarıcının..

Eklenme 24.12.2024 18:05

Metropolit Grigoriy: İsa Mesih’i ağırlayalım

Ortodoks Kilisesi, İsa Mesih’in doğumu beklentisiyle, bugünkü ayinlere kapılarını açıyor. BNR’ye konuşan Vratsa Metropoliti Grigoriy, “Bizim ve kurtuluşumuz için gökten inen Tanrı'nın Oğlu'nu karşılamak için, kutsal ilahi törenlerde İsa..

Eklenme 24.12.2024 10:14