Bulgaristan Ulusal Radyosu © 2021 Tüm hakları saklıdır

Sofya’nın Mirovyane köyünde Lazarki geleneği yaşatılıyor

{ include file="./partials/authors.html" } БНР Новини

Paskalya’dan sekiz gün önce kutlanan Lazar Günü Bulgar Ortodoks takviminde Lazaritsa, Lazarovden, Lazar Cumartesi adlarıyla anılıyor.Kilise Aziz Lazar’ın dirlişini kutluyor, halk takviminde ise, bu gün genç kızların dışarı çıkması ve bir nevi “sosyalleşmesini” ifade ediyor. Gelenek Lazaruvane adıyla biliniyor. Lazarki adı taşıyan genç kızların töresi ise, bu topraklarda muhafaza edilen en eski ve renkli geleneklerin başını alıyor. Eskiden Lazarki kızları en iyi şarkı söyleyen köy kadınların birinin evinde toplanır ve Lazar günü şarkılarını öğrenirmiş. Bu gelenek bugün de canlı ve biraz “hafifletilmiş” halde de olsa, eski göreneklere uygun gerçekleşiyor.

“Lazarki olmak isteyenler köy kültür merkezine geliyor, oradan geleneksel kostümler alıyor ve şarkıları öğreniyor. Sosyal medyalarda bu günlerdeki programları yansıtan birçok fotoğraf ve video var. Özellikle okuma evi çalışanları onları yayınlıyor. Koro şefleri, öğretmenler, folklor sevdalıları Lazar Günü ve geleneklerini çok sever. Eski gelenekleri ve folkloru muhafaza edip, genç nesle aktarmak isteyenler kendi deneyim ve bilgilerini paylaşıyor”.

Снимка

Sofya’ya yakın Mirovyane köyünde de Lazaruvane geleneği hala korunuyor. Köy bir zamanlar göl olan ve suyu kuruyan bir arazide bulunuyor. Başkentten 10 kilometre. uzaklıktaki Mirovyane, bugün 1350 kişilik nüfusa sahip. En genç Lazarki kızlarından birisi ise 14 yaşındaki Kristina Anastasova. Sofya’da “İliya Petrov” Güzel Sanatlar Okulunda okuyan Kristina, köyünü çok sevdiğini, en sevdiği yerin ise okuma evi olduğunu itiraf ediyor. Çocukluktan beri folklora olan ilgisi Milli Güzel Sanatlar Lisesine girmesine de yardım eder. Bu seçkin okulda eğitimine rağmen, köydeki kültür merkezi niteliğindeki okuma evindeki çalışmalara sırt çevirmemiş. Bu yıl genç ressam altıncı yıl olmak üzere Lazarka kız kıyafeti giyecek ve bu gündeki programa katılacak.

Снимка“Okuma evini 10 yaşından beri ziyaret ediyorum. Resim, şarkı, tiyatro, sahne sanatı çalışmalarımız var, çocuk atölyeleri var, folklor, gelenekler ve halk sanatı eğitimi alıyoruz. Yaşlı insanlara güzel temsiller hazırlayıp, bir yandan halk geleneklerini koruyoruz, öte yandan gençliklerini hatırlatarak, onları mutlu ediyoruz. Koleda, Pasklaya, Helva kapanı, Baba Marta- Marta Nine, Gergövden- Hıdrellez gibi bayramlarda özel programlar hazırlıyoruz”.

Bütün gelenek ve göreneklere sadık kaldıklarını anlatan Kristina, en çok Lazar Günü Bayramını sevdiğini söyledi.

”Genç kızlar gruplara ayrılıyoruz. Ev ev dolaşıyoruz, ev sahiplerine şarkılar söylüyoruz. Onlar da bize yumurta, tatlı ve bazen de para veriyor. Topladığımız çiçekleri suya atıyoruz, halk oyunları ve danslarını unutmuyoruz. Eşsiz ve unutulmaz bayramlar yaşatıyoruz. Ev ev gezip, bereket, sağlık ve bol verim dilekleri iletiyoruz. Bu bayramın anlamı da zaten budur”.

Снимка

Lazar Cumartesisinin bir yandan ailelerinin edebiyete göç eden yakınlarıyla bağı anlatırken diğer tarafı da son derece neşeli tarafıdır. Bu günde özellikle küçük şehirlerde ve köylerde olmak üzere Bulgaristan’ın birçok bölgesinde “Lazaruvane” geleneği yerine getiriliyor. Bu geleneğe bir sonraki yıl evelenecek kızlar katılıyor. Halk kıyafetleriyle süslü kızlar ve başları zengin süslü olarak, ev ev gezip özel şarkılar eşliğinde ve horonlarla aile fertlerine sağlık, neşe, mutlu evlilik ve kalabalık aile dileklerinde bulunuyorlar. Evin hanımı onları kapıda ağırlar ve özel hazırlanmış çörekler ve Paskalyada boyanacak beyaz yumurtalar ikram eder. Lazarki kızlarının oynadığı evlere şenlik ve mutluluk olacağına inanılır.

Lazarki kızlarının repertuvarında en fazla tabii ki en ağır basan şarkılar evliliğe adım atacak kızlar ve oğlanlara adanan şarkılardır. Bu şarkılardaki semboller mutlu aşkı ve güzel bir aileyi dile getiriyorlar. Bu şarkılarda en sık kullanılan kelimeler altın ve gümüştür, bereketin ve mutluluğun simgesi olarak, gençler bahar çiçeklerine benzetiliyor, altın elma ise aşk sembolü olarak geçiyor. Lazarki şarkıları kızın güzelliğini överken delikanlının de gücünü dile getiriyor. Bazen ava çıkan oğlan anlatılıyor bu şarkılarda, ama nedense oğlan av hayvanı yerine kızı avlıyor ve onu evine götürüyor. Başka bir şarkı da bir, değil iki değil, tam üç kızı seven bir delikanlıyı konu alıyor.


Fotoğraflar:özel arşiv

Çeviri: Sevda Dükkanci




Kategorideki diğer yazılar

Primorsko'da "Deniz kıyısında muhabbet" otantik folklor festivali

Kalbinde Bulgar folkloruna sevgisi olan herkes, Primorsko’ya “Deniz kıyısında muhabbet” adında Birinci Otantik Folklor Festivaline  davetlidir. Etkinliğin organizatörlerinden Stoyko Stoykov, ülkenin değişik bölgelerinden en az 100 amatör..

Eklenme 30.05.2021 10:10

Lazarovden – gençlik ve güzelliğin bayramı

Yine Lazarovden geldi. Dini takvimde ölü Lazar’ın bedeninin mucizevi bir şekilde dirilişini simgelerken Hazreti İsa’nın sözleriyle anılır: “Lazar, kalk ve yürü!”. Sembolik olarak bu gün Kurtarıcının Dirilişinin habercisidir. Lazar Cumartesisi, aynı..

Eklenme 24.04.2021 05:10

Sofya bölgesinden nakışlara prehistorik bilgi ve bilgelik özgü

„ Softa bölgesinden ‘svilenik’lerin prehistorik sembolleri’ başlıklı araştırma çok ilginç. Sahibi Yulia Boeva ‘Prof.Panço Vladigerov’ müzik akademisinin mezunu, sanat tarihi doktorudur. Uzun yıllar Bulgaristan Bilimler Akademisi’nin Kültür Araştımaları..

Eklenme 12.03.2021 12:02