Bulgaristan Ulusal Radyosu © 2020 Tüm hakları saklıdır

Bulgar-Rus ilişkilerinde yeni bir gerginlik

Geçen hafta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dış baskı ile“Türk akım”ın inşaatını kasitli bir şekilde geciktirdiğine dair Bulgaristan’a suçlamalarda bulunmuştu.
Photo: EPA/BGNES

Uzun zamandır Bulgar-Rus doğalgaz projelerinin şansı yaver gitmezken bir yenisi daha suya düşmek üzere. Burada söz konusu olan, gelecek yıl faaliyete geçmesi gereken “Türk Akımı” projesi. Bundan önce, 2014 yılında Rusya'dan başlayarak Karadeniz üzerinden Bulgaristan'a ulaşıp her yıl yaklaşık 64 milyar metreküp Rus gazı sağlamak üzere Orta ve Batı Avrupa'ya devam etmesi gereken dev “Güney Akım” projesi iptal oldu. Söz konusu doğalgaz projesiyle ilgili Moskova ve Sofya arasında herşey normal seyrediyordu, ta ki Brüksel ve Washington araya girince. Onların baskısı sonucu proje iptal oldu.

Bugün, Türkiye ve Bulgaristan üzerinden Orta Avrupa’ya devam eden Rus “Türk Akımı” projesinin devamı olan doğalgaz boru hattı, Rus-Bulgar ilişkilerinde yeni bir gerilime yol açtı. Şimdiye kadar herşey yolunda gittiği gibi görünüyor ve Bulgaristan ile Sırbistan’da doğalgaz boru hattının inşaatı devam ediyordu. Fakat geçen hafta Rusya Cumhurbaşkanı Valdimir Putin, Sırbistan’ın kendi topraklarındaki kısmını neredeyse tamamladığını belirtirken Bulgaristan’ı “Türk Akımı” projesini kendi topraklarından geçen kısmını yabancı baskısı nedeniyle kasten yavaşlatıyor” sözleriyle suçladı. Bizzat Başbakan Boyko Borisov, “Ülkemiz, AB’nin tüm prosedirlere ve yönetmeliklere uyuyor ve “Türk Akımı” projesini yoğun bir şekilde inşa ediyor ve günlük olarak  4-5 km ile ilerliyor” cevabıyla sabotaj iddiaları reddetti.

Rus medyasının “Putin’in ültimatomu” olarak tanımladığı, “her yıl 15,8 milyar metreküp gaz boru hattının inşasını engellemeye devam ederse, topraklarından geçmeyen başka yollar aranacağına” açıklaması,  Bulgaristan'a yönelik tehdit sözleri içeriyor. Rusya lideri Putin, Sırp meslekdaşı Aleksandar Vucic ile yaptığı görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında "Eğer Bulgarlar istemiyorsa – Bulgarlar değil, Bulgaristan yönetimi istemiyorsa Güney Avrupa'da bunu hayata geçirecek başka yollar buluruz” dedi. Putin’in bu açıklamalarına yanıt veren Bulgaristan Başbakanı Boyko Borisov “Herkes alternatif yollar arama hakkına sahiptir, bizler de alternatif çeşitlendirme arayışındayız” dedi ve suçlamalarla ilgili Rusya'nın Bulgaristan Büyükelçisi Anatoly Markov’u başbakanlığa çağırdı.Yapılan görüşmelerin ardından “gelecekte de pragmatik ve yardımsever ruhun hakim olduğu ikili ilişkilerin gelişimini engelleyen bir önkoşul bulunmamaktadır” görüşü paylaşıldı. Rus tehditleri ve uyarıların ardından Enerji Bakanı Temenujka Petkova, Bulgaristan topraklarındaki “Türk Akımı” projesinin önceden belirlenen programa göre inşa edildiğini, ancak Avrupa doğal gaz direktifinin uygulanması, projenin üstlenicilerine ilişkin kamu ihalelerin yapılması ve bunlara ilişkin temyiz çalışmalarının zaman alacağını belirtti. Bu bir rastlantı mı, yoksa bir tesadüf mü, bilinmez, ama Putin’in ültimatomunun hemen ardından Moskova, Bulgaristan’ın Moskova Büyükelçiliği Birinci Müsteşarını “istenmeyen adam” ilan etti. Dışişleri Bakanı Ekaterina Zahariyeva’ya göre, bu olayın Vladimir Putin’in uyarılarıyla hiçbir bağlantısı yoktur.

Şimdiye kadar, Bulgaristan, burada “Balkan Akımı” olarak tanımlanan projenin transit ülkesi olmayı arzuluyordu. Suudi “Arcad” Konsorsiyumu tarafından 615 gün içinde atılacak 474 km uzunluğundaki boruların inşaatı 1.102 milyar avroya mal olacak. Bulgaristan yapılan yatırımı, transit ücretlerle geri kazandırmayı bekliyordu. Bu vesileyle, Bakan Petkova, oldukça belirsiz bir şekilde "önümüzdeki 20 yıl içinde 4.358 milyar levanın (yaklaşık 2.2 milyar avro) üzerinde gösterge niteliğinde karın" söz konusu olduğunu belirtti.

Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan'a göre, “Türk Akımı” 8 Ocak'ta resmen açılacak. Bu tarihe kadar, Bulgaristan'ın kendi topraklarındaki inşaatını tamamlayamayacağı kesindir. Bulgaristan'ı çevreleyen gaz boru hattı için alternatif bir yolun bulunması olasılığı da çok düşüktür. Projenin daha erken bir aşamasında, Yunanistan da doğal gaz boru hattı için adaydı, ancak Sofya tarafından sunulan daha elverişli koşullar nedeniyle kabul edilmedi.

Bulgaristan'daki uzmanlar, ülkenin “Balkan Akımı” inşasını kasıtlı olarak geciktirmek için bir nedeni olmadığını söylüyor. Birkaç gün önce, Bulgaristan Başbakanı Boyko Borisov, ABD Başkanı Donald Trump ile Washington'da bir araya geldi ve kısa bir süre sonra ABD Sofya Büyükelçisi Hero Mustafa, “Türk Akımı” beklenen faydaları getirmeyeceğini ve “Türk Akımı”nın Bulgaristan üzerinden geçmesi, Bulgaristan'ı sadece bir transit ülkesi olarak kullanmayı amaçladığını söyledi.

Çeviri: Şevkiye Çakır


Kategorideki diğer yazılar

Bulgaristan İktisadi Odası AB’de asgari ücret konusunda ortak düzenleme hazırlanmasına karşıdır

Bulgaristan İktisadi Odası AB’de tek asgari ücret düzenlemesi ve toplu iş sözleşmesine karşıdır. Oda, başbakana yönelik mektubunda AB Komisyonu’nun asgari ücretlere dair bir çerçeve direktifini kabul teklifini reddediyor.   Oda, başbakanı AB’nin..

Eklenme 29.10.2020 12:10

Eurostat: Bulgaristan pandemi ortamında iş yerlerini koruyor

Eurostat verilerine göre, koronavirüz  kriz ortamında Bulgaristan, 2020'nin ikinci çeyreğinde iş ve çalışma saatleri kayıpları açısından en az etkilenen AB ülkeleri arasında yer alıyor.  Nisan-Haziran döneminde çalışanlarının yüzde 10'undan daha..

Eklenme 28.10.2020 11:43

Tarım Ekonomisi Enstitüsü Sofya’da iki günlük uluslararası forum düzenliyor

Tarımda risk yönetimi sektörün sürdürülebilir gelişimi için önemli etken. Bitki yetiştiriciliği ve hayvancılık karşısındaki iklim ve hastalıklar dışında denklemde piyasa riskleri de önemli faktör olarak yer alıyor.  Bu, Covid-19 pandemisi..

Eklenme 27.10.2020 15:50