Bulgaristan Ulusal Radyosu © 2020 Tüm hakları saklıdır

Lika Yanko'nun kutsal Dünyası

7
Photo: sofia-art-galleries.com

Birkaç haftadır Sofya'nın kültürel hayatı sanatçı Lika Yanko'ya odaklandı. Ünlü eserlerinin yanı sıra “Loran” ve “Kontrast” galerilerinin sergi salonları daha önce halka sunulmayan yapıtlarını da dahil ettiler. Ulusal “Dörtgen 500” Galerisi 9 Şubat 2020'ye kadar multimedya teknolojileri aracılığı ile onun çok az bilinen çizimlerini gösterecek.  Etkinliğin bir kısmı da sanat eleştirmeni Krasimir İliev’in  “Lika Yanko – ilahi dünyalar ile  iletişim kurmak” başlıklı kitabının galasıydı. Bu, Prof. Dimitar Avramov'un monografisinden sonra sanatçıya adanmış ikinci kitaptır.

İliev şunları anlattı:“Bir sanatçı hakkında ne kadar çok yazarsak, o kadar farklı bakış açılarımız olur - Prof. Avramov'un araştırması şüphesiz çok değerli, ancak kronolojiye göre düzenlemiyor. Avramov, Lika Yanko'yu bizzat tanıyordu. Avramov’un kitabında Yanko’nun Sanat Akademisine 1946'da girdiği yazıyor, ancak aslında bu 1945 yılı oluyor. Bu fark önemlidir, çünkü hem profesörlerin hem de öğrencilerin sosyalist gerçekçilik kanonlarındaki çalışmalarını yeniden biçimlendirmek için ideolojik baskı altında oldukları bir dönemdir. Bulgar güzel sanatlarında çok dramatik bir dönemdir. Baskı ve ideolojik çerçevelere direnenler çok önemlidir.”

Evangeliya Grabova veya Lika Yanko, Arnavutluk'tan gelen göçmenlerin kızı. Krasimir Iliev’e göre "Arnavut kökenli olması, onun için bir kalkan, bu da onun ayrımını savunmasına ve bağımsız olmasına yardımcı oluyor." 10 yıldan fazla bir süredir çalışmalarını sürdürmektedir İliev. Ayrıca, Lika Yanko 1944-89 döneminde rejimin uyguladığı estetik kriterlere uymayan sanatçılara adanmış “Direnç Formları” başlıklı araştırmasında  yer aldı.

Yaratıcı yönü, çoğunlukla peyzaj çizdiği Rodoplarda  ve Sozopol'daki seyahatleri sırasında belirlenir. 1964'te çok renkli soyut eserler, kolajlar üretmeye başladı. Tuvallere rastgele bulunan nesneler - yaylar, teller, pullar ekler. Sofya'daki “Saint Joseph” Fransız Koleji mezunu olan Lika Yanko, Fransız  Kütüphanesi'ne erişime sahipti ve Amerikan sanatçıları da dahil olmak üzere Avrupa'da ve dünyada olup bitenleri takip edebildi. Bu dönemde eserleri Avrupa ve Amerikan sanatından etkilendi. 1967 yılında ilk kişisel sergisi açıldı. Hala yaratıcı arayışların ortasındaydı. Sergi açılışının 7. gününde acımasız bir şekilde tabloları toplandı. Sergi kapatıldı. Lika Yanko tüm normlardan arınmış kendi yolunu izlemeye başladı.

1970'lerin başlarında beyaz tuval üzerine çakıl taşları, tavalar, bardaklar, boncuklar, sevdiği her türlü şeyi uygular ve çalışmalarını fırçayla değil kolajla inşa eder. Görünmez olanın, insanların duygu ve düşüncelerinde ilahi olanın var olduğu kendi yolunu seçti.

Fotoğraflar:Krasimir İliev ,wikipedia.org, sofia-art-galleries.com
Türkçesi: Müjgan Baharova

Kategorideki diğer yazılar

Vasilen Vasevski– ışığın ressamı

Bir sanatçı, tuval üzerine çizdiği deneyimler ve anılarla anavatanına manevi bir dönüş yapar. Ancak zaman,  fırtınaları yatıştırdı ve görüntüler sanki bir su aynasında  hayali bir dünyaya çekildi. Yarım asırlık yıldönümünde Vasilen Vasevski, göçmen..

Eklenme 25.01.2020 08:05

Radyoda kitap

“Radyoda kitap” köşemizde Kalem Kültür Yayınları tarafından Türkçe’ye tercüme edilerek basılan “Dört Yol Ağzından Öyküler” adlı Çağdaş Bulgar Edebiyatı Antolojisinde yer alan öyküleri sesli olarak sunmaya devam ediyoruz. Vesela Lyahova 1961..

Eklenme 22.01.2020 17:05

Radyoda kitap

“Radyoda kitap” köşemizde Kalem Kültür Yayınları tarafından Türkçe’ye tercüme edilerek basılan “Dört Yol Ağzından Öyküler” adlı Çağdaş Bulgar Edebiyatı Antolojisinde yer alan öyküleri sesli olarak sunmaya devam ediyoruz. Alexander Shpatov ,..

Eklenme 22.01.2020 11:53