Günün Programı
Bulgaristan Ulusal Radyosu © 2022 Tüm hakları saklıdır

Bulgaristan Özgürlüğünün simgesi Kurtarıcı Çar Anıtı

4
Photo: BGNES

Sofya'da Bulgar halkının Çar II. Aleksandr’a (Kurtarıcı Çar) genel olarak Rusya'ya şükranlarını ifade eden bir anıtın dikilmesi fikri, 1878 yılında Bulgaristan’ın Kurtuluşu’ndan hemen sonra doğuyor.Fakat bu dönemdeki tarihsel durum, böyle bir anıtın dikilmesine izin vermiyor.

Beş yüz yıllık Osmanlı hakimiyetini takip eden olaylar, genelde Bulgaristan devletinin tekrar inşa edilmesine yöneliktir. Yeni kurulan Bulgaristan Prensliği, devlet kurumlarını kurmak, ülkenin Anayasasını hazırlamak üzere 1879 Kurucu Meclis’in toplanmasını organize etmek, başkent merkezini geliştirmek gibi, bir dizi meydan okumalarla karşı karşıya bulunuyor.

1878 Berlin Kongresi tarafından, Bulgaristan Prensliği ve Doğu Rumeli olmak üzere, toprakları haksızca ikiye bölünen Bulgaristan’ın tekrar birleştirilmesi çabaları bir sonraki döneme damgasını vuruyor. 1885 Bulgaristan’ın Birleşmesi sonrası, Bulgar-Rus ilişkileri kötüleşirken (1854- 1895) Stefan Stambolov iktidarı dömeminde 10 yıllığına ara veriliyor. Bu tarihsel gelişmeleri açısından böyle bir anıtın dikilmesi imkansız sayılıyor.

Anlaşılan Rusya karşıtı politika ülkeye hiç birşeyler kazandırmıyor ve bunun üzerine 19. yüzyılın 90’lı yıllarında Prens Ferdinand, Petersburg ile yaklınlaşma ve uzlaşma politikası başlatıyor. Ulusal Tarih Müzesi’nden Dr. Mihail Simov “Bu politika sayesinde Çar II. Aleksandr (Kurtarıcı Çar)anıtı fikri gerçek oluyor” diyor ve şöyle devam ediyor:

1898 yılında Sofya Gönüllü Askerler Birliği, anıtın inşa edilmesi için yarışmayı düzenleyecek ve Kurtarıcı Çar ismini taşıyacak bir komitenin kurulması teklifinde bulunuyor. Komitenin başkanı toplum insanı ve yazar (1853-1932)Stoyan Zaimov seçiliyor. Bu fikir, devlet ve komitenin onursal başkanı seçilen Prens IFerdinand tarafından da destekleniyor. Prens Ferdinand, 50 bin altın leva tutarında ilk taksiti de yatırıyor. Daha sonra Halk Meclisi, büyük bir para miktarını da onaylıyor. Geri kalan kaynaklar, kamu dernekleri tarafından ve İmparator II. Alerksandr’ın resminin basılı olduğu posta pulunun özel olarak tedavüle sunulmasından sağlanıyor. 1900 yılında uluslararası bir yarışma düzenleniyor. Yarışmaya katılanlara, hangi olaylar canlandırılacak, hangi elementler yer alacak, gibi özel şartlar koşuluyor.

Hatta birisi Osmanlı İmparatorluğu’ndan olmak üzere, 31 başvuru var. Koşulan şartlar gereği, yarışmaya katılan herkes,önce projenin maketini hazırlaması gerekiyor. Uluslararası juri, Floransalı heykeltraş ustası Arnoldo Zocchi’nin projesini seçiyor.

Geri kalan projelerden birçoğu, büyüklük ve sanat değeri açısından Floransalı heykeltraş ustasının projesinden kat kat üstündür, fakat juri, bir İtalyan'ın özel dinamiklerle tasvir ettiği olayların ruhuna girmeyi başarmasından çok etkileniyor. Buna ek olarak, Arnoldo Zocchi’nin anıtı,henüz yeni ortaya çıkan şehir merkezinin mimari ve sanatsal imajıyla uyum içersindedir.

Halk Meclisi önünde bulunan Kurtarıcı Çar Anıtı’nın yüksekliği 12 metre. Anıtın baş figürü, at üzerinde ve Savaşın ilan edilmesine dair Manifesto’yu sağ elinde tutan Çar II. Aleksandr’a ait. Anıtın kuzey tarafında Yunan zafer tanrıçası Nike' nin figürü yer alırken onu, savaşın baş kahramanları olan General Gurko, General Skobelev ve diplomat ve devlet adamı general İgnatiyev takıp ediyor. Bulgar gönüllü askerler ise onların ardından geliyor. Aralarında gönüllü asker olup Aziz Georgi Cesaret Haçı’na layık görülen ve daha sonra milletvekili ve Sofya Belediye Başkanı olan (1858-1907)Dimitar Petkov, da yer alıyor.


Anıtın güney tarafında Kurtarıcı olarak adlandırılan Rus Ordusunu ağırlayan Bulgar halkı temsil ediliyor. En alt tarafta, 1877 Stara Zagora çatışmalarını, 3 Mart 1878 Ayastefanos Antlaşması, ve 10 Şubat 1879 Tırnovo Kurucu Meclisi olmak üzere, üç baryelef, yer alıyor.

“Bir asırdan fazla Kurtarıcı Çar Anıtı, başkentin ana sembollerinden biri olmaya devam ediyor ve siyasi rejim değişikliklerine şahit oluyor – diye konuşan Dr. Simov şöyle devam ediyor. Zon zamanlarda anıta yapılan saldırılara rağmen Bulgaristan’ın Kurtuluşu ile ilgili olaylara ve Çar II. Aleksandr’a olan saygı, ağır basıyor. Birçok vatandaşımıza göre, 2013 yılında baştan başa yenilenen anıt, Sofya’nın en güzel sanat anıtı olmaya devam ediyor.

Fotoğraflar: Svetlana Dimitrova, Bölgesel Araştırmalar ve Analiz Merkezi, arşiv ve BGNES

Çeviri: Şevkiye Çakır


Galeri

Kategorideki diğer yazılar

Üsküp

Ohri Başpiskoposluğu Ortodoksluk için münakaşa konusu halini alacak mı?

Bundan kısa süre önce Fener Rum Patriği Bartholomeos, Makedon Ortodoks Kilisesini Ohri Başpiskoposluğu adı ile tanıdı. Bu şekilde 1967 yılında Sırp Ortodoks Kilisesi'nden bölünen Makedon Kilisesi, schisma olmaktan çıktı, kilisede yapılan nikah, vaftiz ve..

Eklenme 17.05.2022 16:34

Valchitran Altın Hazinesi görenleri hayretler içinde bırakıyor

Valchitran altın hazinesinin ışıltısı, dünyanın en prestijli sergi salonları ve müzelerini aydınlattı. Trakya sanatının harikulade eserlerinden biri olan hazine, kıtadan kıtaya gezerek zarif işlemeciliği ile görenleri hayretler içinde bırakıyor...

Eklenme 15.05.2022 09:10

Cuma öğleden sonra

Ramazan-ı şerif bir mekteptir. Bu mübarek zaman dilimi, manevî atmosferi ve kendisine has özellikleri ile insanı terbiye etmektedir. Bunun sonucunda Ramazan ayının sunduğu imkânları değerlendirenler, yeniden formatlanmış olur, toparlanmış olur, bitmiş..

Eklenme 13.05.2022 14:05