Την περίοδο της Βουλγάρικης Αναγέννησης, τον 18ο και τον 19ο αιώνα, στη χώρα μας υπό την επιρροή του Διαφωτισμού γεννιούνται εθνικές ιδέες για απελευθερωτικούς αγώνες και με γρήγορους ρυθμούς αναπτύσσονται η εκπαίδευση και ο πολιτισμός. Δημιουργούνται επίσης καλλιτεχνικές σχολές στην Τριάβνα, στο Μπάνσκο και το Σάμοκοβ.
«Μια από τις πιο αντιπροσωπευτικές σχολές είναι αυτή στο Σάμοκοβ, λέει η καθηγήτρια Ελένα Γκένοβα από το Ινστιτούτο για την έρευνα των τεχνών της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών. Τη σχολή ιδρύει ο Χρήστο Ντιμιτρόφ που μαθαίνει να ζωγραφίζει στο Άγιον Όρος και μεταδίδει την τέχνη του στους δυο του γιους, τον Ντιμίταρ Χρήστοφ Ζωγκράφ και τον διάσημο Ζαχάρι Ζωγκράφ.»
Η σχολή αναπτύσσεται από τρεις γενιές καλλιτεχνών. Περισσότερα για την εξέλιξή της μαθαίνουμε από την κα Γκένοβα:
«Το στυλ της σχολής είναι μεταβυζαντινό από τα τέλη του 18ου και τις αρχές του 19ου αιώνα. Η επίδραση του Άγιου Όρους είναι άμεση. Δέχεται επίσης σέρβικες και ρώσικες επιρροές μιας και μέσω της Ουκρανίας φτάνουν βιβλία και γκραβούρες. Ο Χρήστο Ντιμιτρόφ συλλέγει ένα μεγάλο αρχείο με χειρόγραφες βίβλους και κοσμικές ζωγραφιές το οποίο διευρύνεται από τους γιους του και από το οποίο εμπνέονται οι επόμενοι μάστορες».
Ο πιο ταλαντούχος εκπρόσωπος της σχολής του Σάμοκοβ είναι ο Ζαχάρι Ζωγκράφ, ο οποίος είναι ιδιαίτερα παραγωγικός και έχει περιέργεια για τις καινοτομίες. Το Ζωγκράφ φυσικά δεν είναι επώνυμο αλλά όπως συμβαίνει και με άλλους σύγχρονούς του το δεύτερο όνομά του χαρακτηρίζεται από το επάγγελμά του.
«Ο Ζαχάρι Ζωγκράφ είναι διάσημος για τους πειραματισμούς του, συνεχίζει η καθηγήτρια Γκένοβα. Δημιούργησε ένα αυθεντικό σύστημα διακόσμησης το οποίο μπορούμε να δούμε στα μοναστήρια του Τρογιάν και της Μεταμόρφωσης του Χριστού στην περιοχή του Βελίκο Τίρνοβο. Ο αδερφός του Ζαχάρι, Ντιμίταρ, είναι επίσης πολύ καλός μάστορας και εισάγει μορφές και στοιχεία της δυτικής εικονογραφίας. Τα θέματα των τεχνιτών αυτήν την περίοδο έχουν ηθικό-διδακτικό χαρακτήρα και συνδέονται με την Τελική Κρίση, την Αποκάλυψη, τις αμαρτίες. Ο γιος του Ντιμίταρ Χρήστοφ, Ζαφίρ, τελειώνει την Σχολή Καλών Τεχνών της Αγίας Πετρούπολης και έπειτα με το όνομα Στανισλάβ Ντοσπέβσκι μαζί με τον πατέρα του εικονογραφεί τη Μονή της Ρίλα».
Αν υπάρχει ένα θέμα που να είναι σπάνιο και χαρακτηριστικό για τη σχολή του Σάμοκοβ είναι η μορφή της φτερωτής Παναγίας που μπορούμε να δούμε και στο μοναστήρι του Σούκοβο στη Σερβία.
«Πρόκειται για μια παραλλαγή του θέματος της Αγίας Σκέπης της Θεοτόκου που εμφανίζεται τον 12ο αιώνα στη Ρωσία και από εκεί χωρίς τα φτερά μεταφέρεται στη δύση στις απεικονίσεις της Μαντόνα Μιζερικόρντια /Madonna Misericordia/ που σημαίνει φιλεύσπλαχνη, διηγείται η κυρία Γκένοβα. Στο Σάμοκοβ σαν ιδέα φτάνει μέσω της ιδρύτριας ενός γυναικείου μετοχιού που έζησε στο Κίεβο της Ουκρανίας».
Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα
Φωτογραφίες: pravoslavieto.com και αρχείο
Το Πανεπιστήμιο της Σόφιας «Άγιος Κλήμης της Αχρίδας» θα υποδεχθεί περισσότερους από 300 επιστήμονες από όλο τον κόσμο στην παραδοσιακή διεθνή διάσκεψη του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Βιβλικών Ερευνών. Το φόρουμ θα διεξαχθεί από τις 15 μέχρι τις 18..
Στο Περπερικό άρχισε η μεγαλύτερη μέχρι τώρα αρχαιολογική καμπάνια, μετέδωσε το BTA. Ο καθ. Νικολάι Οβτσάροφ, επικεφαλής των ανασκαφών στον αρχαιολογικό χώρο επί 25 χρόνια περίπου, επισημαίνει ότι η καμπάνια είναι υπό το σύνθημα «Θα βγουν στο φως..
Η Βουλγαρία κατέχει την τελευταία θέση στην ΕΕ με μόλις 12 ιερείς ανά 100 000 άτομα. Στη χώρα υπάρχουν πάνω από 8000 εκκλησίες και μοναστήρια ή 10 φορές περισσότερα από τους ιερωμένους, δείχνει η τελευταία απογραφή του πληθυσμού το 2021. Το..
Τη σημερινή ημέρα πριν από 90 χρόνια έγιναν τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου της Ελευθερίας στην κορυφή Σίπκα. Το μνημείο χτίστηκε εις μνήμη των..