Podcast στα ελληνικά
Βουλγαρική Εθνική Ραδιοφωνία © 2022 Όλα τα δικαιώματα διατηρούνται σύμφωνα με τον νόμο

Λαϊκοί θρύλοι και δοξασίες για τον Άγιο Προφήτη Ηλία

БНР Новини
Φωτογραφία: Αρχείο

Σήμερα 20 Ιουλίου, η Εκκλησία μας τιμά την μνήμη του Προφήτη Ηλία, που έζησε και έδρασε το 90-100 Πχ. Υπήρξε ιδιαίτερα δυναμικός αντιπρόσωπος του Θεού .

Σε πολλές περιοχές, ο προφήτης Ηλίας θεωρούνταν κύριος της βροχής, των βροντών και των κεραυνών, ενώ το όνομα του συνδέθηκε με τον καυτό καλοκαιρινό Ήλιο αλλά και τις καλοκαιρινές μπόρες, λόγω της ιδιότητας του προφήτη Ηλία ως ρυθμιστή των καιρικών συνθηκών, σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη. Ο λαός αποκαλεί τον προφήτη Γκραμοντολετς, Γκραμοβνικ, Γκραμοντολ.

Ο Ηλίας ζούσε το ΙΧ αιώνα κατά τα χρόνια τουστα χρόνια του βασιλιά Αχαάβ. Ήταν γιος του Σάβωκ και καταγόταν από ένα χωριό της ευρύτερης περιοχής της Γαλαάδ που πιθανόν ονομαζόταν Θέσβη. Ο Αχαάβ έλαβε ως γυναίκα του την Ιεζάβελ. Εκείνη καθιέρωσε επίσημα τη λατρεία του θεού ΒάαλΟ βασιλιάς, κατά τη βασιλεία του οποίου έζησε ο Προφήτης Ηλίας, καταδίωξε την πατρώα θρησκεία ήταν πιστός στο Βάαλ.

Τα θαύματα του προφήτη που αναφέρονται στην Παλαιά Διαθήκη είναι πολλά και συνδέονται με την ιδιότητα του ως ρυθμιστή των καιρικών συνθηκών, αφού είναι αυτός που κατέβασε τρεις φορές φωτιά από τον ουρανό, εμπόδισε τη βροχή και δεν έβρεξε για τρεισήμισι χρόνια, ανέστησε τον νεκρό γιο της Σεραφθίας χήρας και έκαψε τους εκατό ανθρώπους που έστειλε ο βασιλιάς Οχοζίας. Επίσης είδε το Θεό στο όρος Χωρήβ και έσχισε τον Ιορδάνη ποταμό και ανελήφθη με πύρινη άμαξα στον ουρανό, αφήνοντας συνεχιστή του έργου του το μαθητή του, Ελισσαίο και στη Μεταμόρφωση του Χριστού στάθηκε δίπλα Του μαζί με τον Μωϋσή.

Όταν ο Θεός αποφάσισε να τον πάρει κοντά Του, τον απήγαγε σε φλεγόμενο άρμα και τον ανέβασε ζωντανό στον ουρανό. Λόγω των προφητειών, της εξαιρετικής αγιοσύνης και αγνότητας στην επίγεια ζωή του, στα εκκλησιαστικά κείμενα ο προφήτης Ηλίας τραγουδήθηκε σαν "ουράνιος άνθρωπος" και "επίγειος άγγελος". Η μορφή του αγίου στην λαϊκή παράδοση είναι πολύ διαφορετική – τον χαρακτηρίζει δύναμη, εξουσία και οργή, εξουσιάζει τα στοιχεία της φύσης – σύννεφα, βροχές, βροντές, χαλάζι. Είναι προφανές πως κληρονομεί τις ειδωλολατρικές θεότητες που κυβερνούν τις αστραπές όπως ο Περούν και ο Τάνγκρα.

«Κάτω από τον ουρανό  να περπατά, να  πετάξει μέσα από τα μαύρα σύννεφα να συλλέγει ομίχλη και τα σύννεφα να κλειδώνει στη Μαύρη Θάλασσα, να κλειδώνει ακόμα να  ξεκλειδώνει, να δίνει δροσιά και τη βροχές» - αφηγείται μια ηλικιωμένη γυναίκα από το Χάσκοβο , που γράφθηκε στην αρχή του ΧΧ  αιώνα από τον διάσημο λαογράφο Ντιμίταρ  Μαρίνοφ. Πρόκειται για την  γιαγιά Ράντα Τόνιοβα, που έχει πει ιστορία, που θυμίζει τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης: «Μετά από αίτημα της Παναγίας και της Αγίας Μαγδαληνής (ή Αγία Κυριακή), ο προφήτης κλείδωσε το Ουρανό τρία χρόνια, έτσι ώστε δεν έπεσε ούτε μια σταγόνα βροχής, και η γη έχει ραγίσει». Το έκανε για να τιμωρήσει την απιστία κάποιων ανθρώπων. Όταν μετανόησαν και άρχισαν να πηγαίνουν στην εκκλησία, να κάνουν το σταυρό και να πιστεύουν στο Θεό, ο Άγιος προφήτης Ηλίας  ξεκλείδωσε τον Ουρανό και την γη και έβρεξε.Κατά το θρύλο, όταν ο Θεός μοίραζε τη τον κόσμο, στον προφήτη Ηλία έλαχαν οι καλοκαιρινές βροντές. Για να προστατεύσει την σοδειά, ο άγιος φυλάει σκοπιά στα χωράφια και καραδοκεί για τον Δράκο, ο οποίος καταβροχθίζει τα σιτηρά. Οι αστραπές είναι οι σπίθες που βγαίνουν από τις οπλές και οι φλόγες που βγαίνουν από τα ρουθούνια των αλόγων του ή τα βέλη με τα οποία σκοτώνει το τέρας. Όταν θυμώνει ή χαίρεται, μπορεί να κάνει θαύματα. Σαν αδερφή του παρουσιάζεται η αγία Μαρία Μαγδαληνή που γιορτάζει δυο μέρες αργότερα και την οποία αποκαλούν Φλογερή. Αντιθέτως, ο αδερφός της κουβαλάει στις τσέπες του παγωμένους σπόρους και όταν δει άπιστους τους τιμωρεί με χαλάζι
Αποκαλούν την γιορτή του προφήτη και "κατακαλόκαιρο" λόγω της αντίληψης πως η 20η Ιουλίου είναι σημείο καμπής για τον καιρό. Στην περιοχή της Μαύρης θάλασσας λένε πως η θάλασσα "γυρίζει", δηλαδή γίνεται θυελλώδης, κρύα και παίρνει θύματα. Γι’ αυτό οι ψαράδες δεν βγαίνουν αυτή τη μέρα στ’ ανοιχτά και οι άνθρωποι δεν κάνουν μπάνιο.

Στο παρελθόν την ημέρα αυτή δεν δούλευε κανείς. Ως και τις μέρες μας στους οικισμούς μαζεύονται όλοι μαζί και κάνουν κουρμπάνι. Το τραπέζι τοποθετείται κοντά σε αιωνόβιο δέντρο και οι άνθρωποι εύχονται ο προφήτης Ηλίας να τους προστατέψει από το χαλάζι.

Το χαλάζι, κατά τις λαϊκές δοξασίες, βρίσκεται σε ουράνια σπηλιά, ενώ ο προφήτης Ηλίας δεν είναι ο μόνος που το ελέγχει, μαζί του είναι οι άγιοι Γερμανός, Βαρθολομαίος, Θεόδωρος και Ελισσαίος οι οποίοι με αυτόν τον τρόπο τιμωρούν τους βλάσφημους.

Στην γιορτή του προφήτη Ηλία γιορτάζουν όλοι με αυτό το όνομα όπως και ο Ηλιάν και η Ηλιάνα.


Μετάφραση Πένκα Βέλεβα


Περισσότερα στην κατηγορία

«Κάτε, Κάτε λε, Κατερίνο», τραγουδούν τα παιδιά της χορωδίας της Σάτοβτσα

Στις 24 Νοεμβρίου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά την Αγία Μεγαλομάρτυρα Αικατερίνη, που έζησε στα τέλη του 3ου - αρχές του 4ου αι. Στη βουλγαρική λαϊκή παράδοση, η Αγία Αικατερίνη ή Κατερίνα, όπως τη λένε, τιμάται ως προστάτιδα των..

δημοσίευση: 11/24/22 5:35 AM

Πάμε σε γάμο στο Περιφερειακό Ιστορικό Μουσείο της Σόφιας

Μέχρι τις 21 Μαΐου του 2023 στο Περιφερειακό Ιστορικό Μουσείο της Σόφιας, στο ανακαινισμένο κτήριο του αναγεννησιακού λουτρο,) παρουσιάζεται μια από τις πιο πλούσιες εκθέσεις που έχουμε δει τον τελευταίο καιρό...

δημοσίευση: 11/4/22 10:05 AM

Το Ταργκόβιστε τραγουδά και χορεύει

700 παιδιά και έφηβοι περίπου από όλη τη Βουλγαρία θα συμμετάσχουν στην 7 η έκδοση του φολκλορικού φεστιβάλ «Η Misionis τραγουδά και χορεύει» στο Ταργκόβιστε. Το γεγονός διεξάγεται επί δύο διαδοχικές μέρες – στις 29 και 30 Οκτωβρίου. Η..

δημοσίευση: 10/29/22 10:15 AM