Με επιθυμία να ανοίξουν προς τον κόσμο, μετά τα πολλά χρόνια απομόνωσης στο πρώην σοσιαλιστικό στρατόπεδο, η Βουλγαρία και η Ρουμανία προσχώρησαν το 1994 στον Διεθνή Οργανισμό Γαλλοφωνίας. Τότε στη χώρα μας ιδρύθηκε το Γαλλόφωνο Ινστιτούτο Διοίκησης και Διεύθυνσης, που τώρα ονομάζεται Ειδικό Ινστιτούτο Γαλλοφωνίας για Διοίκηση και Διεύθυνση. Η βασική του αποστολή είναι να καταρτίζει στα γαλλικά υψηλά καταρτισμένους ειδικούς στον τομέα της διοίκηση και της διεύθυνσης επιχειρήσεων και μ’ αυτόν τον τρόπο να συμβάλει στην ανάπτυξη των χωρών της περιοχής της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Μέχρι τώρα οι απόφοιτοί του είναι πάνω από 2200 και κατέχουν υπεύθυνες θέσεις σε όλο τον κόσμο.
Μία από τις βασικές αξίες της γαλλόφωνης κοινότητας είναι η εκπαίδευση, και πιο συγκεκριμένα η ακαδημαϊκή μόρφωση. Στη σχέση αυτή πριν από περισσότερα από 60 χρόνια ιδρύθηκε η Πανεπιστημιακή Υπηρεσία Γαλλοφωνίας /Agence universitaire de la Francophonie /AUF/. Τώρα είναι η μεγαλύτερη ένωση πανεπιστημίων στον κόσμο, που έχει πάνω από 1000 μέλη σε 120 κράτη περίπου. Στη Βουλγαρία τα πανεπιστήμια στο δίκτυο της Υπηρεσίας Γαλλοφωνίας είναι 11 και ανάμεσα στα μέλη της είναι και η Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών /ΒΑΕ/.
Έτσι η θεσμική γαλλοφωνία διείσδυσε ήδη από την αρχή της δημοκρατικής μετάβασης στη Βουλγαρία και φέτος συμπληρώνονται 20 χρόνια από την ίδρυση του Εθνικού Γραφείου της Πανεπιστημιακής Υπηρεσίας Γαλλοφωνίας στη Βουλγαρία. Η έδρα του σήμερα είναι στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας «Άγιος Κλήμης της Αχρίδας», στο εξειδικευμένο κέντρο εκεί.
«Ήδη στις αρχές της δεκαετίας του ’90 του περασμένου αιώνα, ακόμη πριν τη διείσδυση της AUF, στη Βουλγαρία άνοιξαν τα πρώτα πανεπιστημιακά γαλλόφωνα προγράμματα. Το παλιότερο είναι από το 1992 – η ειδικότητα «Βιοχημική μηχανική» στο τότε Χημικό Τεχνολογικό και Μεταλλουργικό Πανεπιστήμιο», εξηγεί σε συνέντευξη για το Ράδιο Βουλγαρία ο Πέταρ Τουπάρεφ, επικεφαλής του Εθνικού Γραφείου της Πανεπιστημιακής Υπηρεσίας Γαλλοφωνίας:
«Στο πρόγραμμα αυτό μέχρι και σήμερα καταρτίζονται μηχανικοί. Η εκπαίδευση είναι 100% στα γαλλικά και τους προσφέρει πτυχία, που έχουν περάσει αξιολόγηση από τη γαλλική επιτροπή πτυχίων μηχανικών. Αυτά τα πτυχία είναι εντελώς ισοδύναμα με τα πτυχία που παίρνουν οι φοιτητές στη Γαλλία. Αυτό είναι το πρώτο παράδειγμα για τις δυνατότητες για σπουδές στα γαλλικά στα βουλγαρικά πανεπιστήμια. Αμέσως μετά το πρόγραμμα αυτό στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Σόφιας ιδρύθηκε πρόγραμμα πληροφορικής και ηλεκτροτεχνικής, που τελειώνει με αξιολόγηση από αυτό το πολύ έγκριτο θεσμό, χάρη σε σοβαρή εκτίμηση της ποιότητας της εκπαίδευσης. Αυτό το πτυχίο επιτρέπει στους απόφοιτους του προγράμματος να εργάζονται σε όλη την Ευρώπη και τον κόσμο. Στα προγράμματα αυτά εκπαιδεύονται και ξένοι φοιτητές, που όμως δεν είναι από την περιοχή, αλλά από τη Βόρεια Αφρική - το Μαρόκο, την Τυνησία και την Αλγερία, καθώς και από την Υποσαχάρια Αφρική. Στόχος μας είναι οι βούλγαροι μαθητές από τα γυμνάσια εκμάθησης ξένων γλωσσών να εξακολουθήσουν να αναπτύσσουν τα γαλλικά τους και να αναπτύσσονται ως γαλλόφωνοι στη Βουλγαρία. Και με την προβολή των πανεπιστημιακών προγραμμάτων θέλουμε να τους δείξουμε ότι υπάρχει δυνατότητα η γαλλική γλώσσα να τους είναι χρήσιμη και μετά την αποφοίτησή τους από το σχολείο.»
Τα προγράμματα στα γαλλικά στη χώρα μας δεν καλύπτουν όλους τους κλάδους της γνώσης – είναι κυρίως στις θετικές επιστήμες, στις ανθρωπιστικές επιστήμες, ένα μέρος εξ αυτών σχετίζονται με την οικονομία και τη διεύθυνση επιχειρήσεων /στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας/, με τις πολιτικές επιστήμες και τις διεθνείς σχέσεις /στο Νέο Βουλγαρικό Πανεπιστήμιο/. Επίσης υπάρχουν και καθαρά φιλολογικά προγράμματα και εφαρμοσμένη γλωσσολογία, που προσφέρονται από το Πανεπιστήμιο της Σόφιας, το Πανεπιστήμιο του Βελίκο Τάρνοβο και το Νέο Βουλγαρικό Πανεπιστήμιο.
Η προβολή της γαλλόφωνης κοινότητας στη χώρα μας γίνεται όχι μόνο από τους θεσμούς, αλλά και από τους επιχειρηματικούς κύκλους.
«Οι γαλλικές εταιρείες επενδύουν πολλά στην εκπαίδευση και στη σχέση μεταξύ της εκπαίδευσης και της βιομηχανίας. Με την υποστήριξή τους υπάρχουν εξειδικευμένα τμήματα τάξεων στα σχολεία μέσης εκπαίδευσης, έχουν και συνεργασία με τα πανεπιστήμια», επισημαίνει η Βέσελα Τόντοροβα-Μοζετίγκ, διευθύντρια του Βουλγαρο-γαλλικού Εμπορικοοικονομικού Επιμελητηρίου. Μέλη του οργανισμού είναι 300 εταιρείες, οι μισές εκ των οποίων γαλλικές, και οι υπόλοιπες – βουλγαρικές με ενδιαφέρον να αναπτύσσουν τις σχέσεις τους με τη Γαλλία.
«Η αποστολή του Βουλγαρο-γαλλικού Επιμελητηρίου είναι να προβάλλει τη Βουλγαρία ως επενδυτικό προορισμό, να ενημερώνει τις γαλλικές εταιρείες για τις δυνατότητες που μπορούν να βρουν εδώ. Εργαζόμαστε πολύ για την παρουσίαση της Βουλγαρίας στη Γαλλία και ο σκοπός μας είναι να ενισχύσουμε τη γαλλική παρουσία εδώ. Οι γαλλικές εταιρείες, που καθημερινά απευθύνουν ερωτήσεις για τη βουλγαρική αγορά ή θέλουν να δραστηριοποιούνται εδώ, ψάχνουν για στελέχη, που μιλάνε γαλλικά και φέρουν τη γαλλική επιχειρηματική κουλτούρα.»
Πάνω από 60% των γαλλικών επενδύσεων στη χώρα μας είναι στη βιομηχανία – στην αεροναυπηγική, στα έλαια κινητήρων, στην παραγωγή διακοπτών – πρόκειται για υψηλές τεχνολογίες, ισχυρά ρομποτοποιημένες, με ισχυρή επίδραση της επιστήμης. Υπάρχουν εταιρείες στον τομέα της αγροτεχνολογίας και τέτοιες που κάνουν γενετικές έρευνες στη χώρα – όλα χάρη στην ύπαρξη καλών βουλγαρικών στελεχών.»
Ανάμεσα στις εταιρείες, που έρχονται στη Βουλγαρία, είναι παγκόσμιες ηγέτες, η παραγωγή των οποίων βρίσκει αγορά παντού. «Αναζητούν μάνατζερ εδώ, ανάμεσα στους Βουλγάρους. Τέτοια είναι η φιλοσοφία των Γάλλων – ότι οι ντόπιοι καλύτερα ξέρουν πώς να διευθύνουν το προσωπικό και τη δραστηριότητα σε βουλγαρικό έδαφος», εξηγεί η Βέσελα Τόντοροβα-Μοζετίγκ. Σύμφωνα με τα λόγια της, η Βουλγαρία διαθέτει μοναδικό σύστημα 18 γυμνασίων εκμάθησης γαλλικής γλώσσας, σκορπισμένων σε όλη τη χώρα, που είναι ένα εξαιρετικό πρώτο βήμα προς τη γλώσσα».
Μετάφραση: Ντενίτσα Σοκόλοβα
Φωτογραφίες: FB/auf.bulgarie, FB/ccifrancebulgarie