Siyez, kaplıca ya da einkorn (Triticum monococcum) yabani buğday türünün kültüre alınmış formudur. Triticum dicoccum buğdayı ile birlikte erken dönemde kültüre alınan buğday türlerindendir.
Daha yaşlı olanlar bilir, insanoğluna medeniyetin başlarından beri eşlik eden siyez- yani yabani buğday türüyle beslenirmiş. Dünyada izi bulunan en eski buğday türüdür siyez. Bundan 8 bin yıl öncesinden siyez izlerine rastlanmıştır. Trak gömülerinde, Mısır piramitlerinde siyez yabani buğday tanecikleri bulunmuştur. İkinci Dünya Savaşından sonra katkılar konulur, daha sonra da çağdaş buğday yabani siyez buğdayını tamamen değiştirir ve yerini alır. Bugün buğday çeşitlerinin iyileştirmek için özel seçkiler yapılır, limez - siyez ise, binlerce yıldan bu yana değişmeden, orijinal halinle kalmıştır. Siyez verimi normal buğdaya göre iki kat düşüktür. Fakat normal buğday cinslerinden farklı olarak pahalı kimyasal gübre kullanılmadan yetiştirilir.
Geçmişte unutulan siyez buğday türü, günümüzde birçok tüketici için tercih edilen ürüne dönüştü. Özellikle sağlıklı beslenen insanlar artık onu mönüsüne almaya başladı. Tatlıcılık sektörü ve fırıncılıktan başka, siyez bira üretimine de giriyor. Bulgaristan, Çekya ve Almanya bilim adamlarının kurduğu bir yenilikçi proje ekibi, siyezin bira endüstrisinde kullanımını inceliyor. Bu ekibin amacı siyez yabani buğdayının gıda-yiyecek sektöründe kullanımını arttırmaktır.
Proje ortaklarından Tarım Akademisi profesörü Valentin Biçvarov: “Siyezden bira üretimi bizim için bir sınama oldu. Siyez önce mayalanmalıdır, arpa ile siyez mayası arasındaki orantıyı iyi tutmamız lazım” dedi.
Laboratuvar deneyleri sayesinde Çekya’da siyez- arpa orantısının 50’ye 50 olamsı gerektiği anlaşıldı. Bulgar bilim adamları Lager- bira anlamında bir teknolojiyle üretim yaptı ve piyasaya sürülmesinin önceliklerini tanıttı. Prof. Bıçvarov anlatıyor: “Siyezde birkaç teknolojik eksik var. Onları bilimsel çalışmalarla projeyle gidermek istiyoruz. Bu yabani buğday türü, bira arpasından daha ufak tohumlara sahip. Ufak tohumlar mayalama işlemi yapan makineleri zorluyor. Bu kültür çok kolay yetişiyor, özel itina istemiyor, dengeli ve sağlıklı beslenmek için iyi bir gıdadır, çünkü içinde bol yararlı maddeler var. Magnezyum ve kükürt de içeriyor. Bizde üretilen siyezde çok bol çinko var. Organizmamız her gün bu maddeye ihtiyaç duymaktadır”.
Proje ekibine göre, siyezin bira üretimi küçük üreticilerde mümkün olabilecek. Son zamanlarda sağlıklı besin olarak limez- siyez üretimine ilgi artıyor. Ancak üreticiler için iyi bir organizasyon yok. Malzemelerin üretimi planlı değil ve tohumlar da yurtdışından getiriliyor.
Çeviri: Sevda Dükkancı
Kırcali yakınında Doğu Rodop Dağlarının vahşi doğası “Jenda” Devlet Av ve Avcılık İşletmesine kucak açıyor. Burası, Bulgaristan’ın en güzel ve tabiatı en iyi korunmuş yerlerinden biridir. Bir cins yaban koyunu olan muflonların sürüleri burada rahat..
Onlarca yıldır tarım uzmanları, Rodoplarda, Momçilgrad bölgesinde zeytin ağacı yetiştirmeye çalışıyor ancak başarılı olamıyorlar. Gruevo köyünden 73 yaşındaki Hazel Mustafa, bunu başardı, bahçedeki zeytin ağacı meyve verdi. "24 çasa"..
“Yoğurt Masalları” yarışması, bu yıl Cenevre’de bulunan “Dr. Stamen Grigorov” Bulgar okulunun 40. yılına ithafen düzenleniyor. Yarışmanın esas amacı , okul öncesi ve okul çağında olan vatansever çocukların yaratıcılık potansiyelini teşvik..
Kırcali ilinde bu sene birinci sınıfa başlayacak öğrencilerin sayısı, geçen yıla kıyasla 200 ile azaldı. Ekonomik göçlerle devam eden..
Haziran ayının sonunda Almanya ’da “ European Defense Tech Hackathon ” adlı savunma alanında yazılım yarışmasının ilki düzenlendi. Münih ’te..
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen 'in, yönetimdeki ikinci döneminde cinsiyet dengesi sağlamayı amaçladığı yeni Avrupa Komisyonu'nun yapısı..