21 Ocak bizde en renkli halk geleneğinden biri kutlanır - Babinden. Adından da anlaşıldığı gibi bu bir ‘Nine’ bayramı, kadın bayramı . Hem de kadınların erkeklerle şakalaşabilecek , hatta biraz kaba şakalaşabilecek neşeli bir bayramdır.
Ünlü Bulgar etnografya uzmanı Dimitır Marinov ‘Babinden’ - ‘Ebeler’ günü hakkında bilgi verirken, halkın bu günü çocukların hastalıklardan korunmasını, kötü hayaletlerden arınmasına adadığını izah ediyor. Bugünde önemli bir ritüel var – yıkanmak. Çocuklar ve ebeler yıkanıyor. İşte bayram böyle başlıyor. İlkin ebe nine önceki günden yağ, bal, bir demet çiçek, darı , biraz kırmızı ve biraz beyaz yün hazırlar.
Erken, sabah saatlerinde ebelik ettiği evleri, doğan çocukları, anneleri dolaşır. Küçük bebekleri yıkar, daha büyük çocukların gözlerini yıkar, genç kızların , gelinlerin kolay doğum yapmaları için başlarını çiçek ve suyla serper. Çocukların yanaklarına yağ ve bal sürer. Sağlık , uzun ömür dileklerinde bulunur. Ondan sonra üç yaşına kadar çocuğu olan gelinler nineyi, ebeyi ziyaret ederler. Gelinler ebeye mutlaka sabun, peşkir, bir demet çiçek, ve para hediye ederler. Ebenin ellerini yıkamasına yardımcı olurlar.
Ondan sonra ebenin evinde zengin sofra etrafında oturulur. Davet edilenler sadece kadınlar. Bir tek gaydacı ve kemençeci erkektir. Sofra etrafında neşeli şarkılar söylenir, ebenin boynunda acı kırmızı biber asılıdır. Bu ise doğurganlığın sembolü.
Daha geç saatlerde erkeklere de katılır şenliğe. Ve en sonunda ritüel olarak ebeyi yıkarlar. Erkeklerden biri kalkar ve der ki ‘Bizim çocuklarımızı o yıkadı, şimdi de biz onu yıkayacağız’ . Diğerleri ‘Evet, böyle gerekir’ derler . Şenlik dışarı taşınır, ebenin başı çiçeklerle süslenir. Rıçenitsa oynanır. Bütün köy ebenin beygir arabasının arkasına dizilir , yakın çeşme veya nehre kadar uğurlanır araba. Müzisyenler bütün zaman zarfında neşeli melodiler çalar, kadınlar, erkekler, çocuklar şenlenir.
Lahey, Hollanda'nın güneyinde bir yönetim merkezi, Kraliçe'nin yaşadığı ve çalıştığı yer... Bu şehri Bulgar folkloru ve gelenekleriyle ilişkilendirmek pek akla gelmez. Ancak gerçek şu ki Lahey'de Bulgar halayına, rachenitsa’lara ve Bulgaristan’a özgü..
Yurt dışındaki Bulgar halk oyunu topluluklarının sayısına ilişkin istatistik veriler bulunmasa da dünyanın dört bir yanına dağılmış olan bu amatör grupların Bulgaristan ve dünyanın geri kalanı arasında canlı köprü oldukları şüphe götürmez...
“Balkanlar’da Barış” adı ile 23. Sü düzenlenen Uluslararası Güneybatı Folklor Festivali kapsamında 30 Mayıs ile 2 Haziran günleri arasındaki dönemde Bulgaristan’ın dört bir yanından folklor toplulukları bir araya gelecekler . Yarışma niteliği..
Karadeniz sahillerinde 29- 30 Ağustos’ta 14. "World folk 2024" Dünya Folklor Şampiyonası düzenlenecek. Rengarenki kostümler, müzikler, halk..