Eмисия новини
от 17.00 часа
Българско национално радио © 2020 Всички права са запазени

25 vjet Parku Kombëtar Rila

БНР Новини

Një nga parqet më të mëdha në Evropë dhe në Ballkan, i vendosur në malin Rila, në Bullgarinë Perëndimore, mbushi 25 vjet nga krijimi i vet (24 shkurt 1992). Fillimisht, me qëllim ruajtjen e larmisë biologjike dhe të llojeve të rralla dhe të kërcënuara dhe ekosistemet në malin më të lartë në Ballkan (Musalla 2925 metra), parku është shpallur për popullor me një sipërfaqe të përgjithshme 107 923,7 dynymë. Disa vjet më vonë, gjatë vitit 1999, pjesa më e madhe prej tij - 81 046,0 dynymë është ri kategorizuar në kombëtar, kurse pjesa tjetër në Park Natyror “Manastiri i Rilës”.

СнимкаTerritori i parkut përfshin rezervatet Parangalica, Skakavica, Ibër dhe rezervati Qendror i Rilës, ku gjenden veprimtaritë më të mbrojtura nga njeriu si ekosistemet e natyrshme, me llojet karakteristike për to të bimëve të egra dhe të llojeve shtazore dhe vendbanimet e tyre. Prandaj janë të përfshirë në listën e OKB-së të parqeve kombëtare dhe rezervatet ekuivalente me to. Rreth 95% nga pyjet me bredh dhe bredh i bardhë janë natyrale, me një moshë mesatare rreth 100 vjet, kurse larmia e vendbanimeve përcakton vendin e rëndësishëm në park në rrjetin ekologjik Natura 2000.

Sipas fjalëve të Kirill Stamboliev, ekspert i “Faunës” pranë parkut kombëtar, larmia biologjike në Rila është jashtëzakonisht e pasur-rreth 1400 lloje bimë më të larta.

СнимкаRëndësia e lartë e konservimit e parkut përcaktohet dhe nga pasuria e relikteve 105 lloje dhe endemite 36 ballkanike dhe 21 bullgare, ku 3 prej tyre takohen vetëm në malin Rila.

СнимкаParku Kombëtar Rila është një nga strehimet më të konsiderueshme dhe më të sigurta për arushën bojë kaf në Bullgari. Parku është shtëpia e popullimit më të madh të dhisë së egër ballkanike tek ne, këtu është e vendosur kolonia më e lartë e citelit dhe një nga 4 burimet e tritonit të rrallë alpin.Parku është një vendbanim i rëndësishëm për më shumë se 100 lloje bimësh mes të cilave është shqiponja shkëmbore, kukuvajka e shumë të tjerë. Në park ruhen 38% nga llojet e bimëve të cilat gjenden në Bullgari, 80% nga kafshët jo vertebrore, 80% nga flora e liqeneve dhe fauna dhe 20% nga kafshët kurrizore.

СнимкаTë dhënat e shkëlqyera natyrore, ekzistenca e vendpushimeve të shumta, rrjeti i madh prej rrugicave turistike dhe ekologjike janë mes më të preferuarat për turistët. Aty janë dhe ski pistat më të preferuara, në vendpushimet Borovec dhe Maljovica.

СнимкаÇdo verë nga data 1 deri më 23 gusht rreth liqeneve të Rilës zhvillohet shkolla Verore shpirtërore, e themeluar nga Mësuesi Petër Dënov.

СнимкаSipas traditës , më 19 gusht, vëllazëria e Bardhë pret lindjen e diellit në Kodrën për Lutje në Rila, me qenë se pikërisht në këtë ditë dielli ka një forcë magjike. Por mjerisht, ndërhyrja e njeriut ndikon mbi sistemin ekologjik, si dhe mbi florën dhe faunën në park. Pas hapjes së teleferikut deri tek liqenet e Rilës, sulmi drejt tyre nuk ka pushuar aspak si tërësi, ku gjatë muajit gusht aty shkojnë rreth 2000 veta vetëm për 1 ditë. Dhe pavarësisht se në territorin e parkut Kombëtar Rila është i vlefshëm parimi “Fut dhe Nxjerr” sipas të cilit çdo një duhet të mbledh mbeturinat nga ushqimi i sjellë, që të mund ti hedh më vonë në vendet e caktuara për këtë qëllim, ka njerëz të cilët nuk e respektojnë. Sipas drejtorisë së parkut, një problem serioz është dhe ndezja e zjarreve. Ato jo vetëm se e ndotin mjedisin rrethues, por dhe shkatërrojnë tokën dhe llojet bimore. Mjerisht roja e parkut vështirë mund të evitojë shkelje të këtij lloji, për shkak të sipërfaqes së madhe të parkut Kombëtar. Prandaj nga parku më shumë mbështeten tek vetëdija dhe mirësjellja e vizituesve.

Снимка

Përgatiti në shqip: Nataniela Vasileva

Fotografi: BGNES dhe bg.wikipedia.org

Новините на БНР - вече и в Instagram. Акцентите от деня са в нашата Фейсбук страница. За да проследявате всичко най-важно, присъединете се към групите за новини – БНР Новини, БНР Култура, БНР Спорт.
Още от