Programi i ditës
Madhësia e tekstit
Radioja Kombëtare Bullgare © 2024 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

A ka kartel për çmimet e lëndëve djegëse në Bullgari?

Foto: BGNES
“Monopolet janë fakt. Njerëzit nga të njëjtat degë mblidhen rrallë, por biseda e tyre në fund të fundit arrin deri në një farë dinakërie për rritjen e çmimeve”. E ka thënë babai i ekonomisë klasike Adam Smit akoma gjatë shekullit të XVIII-të. Tanimë 4 shekuj shoqëria lufton kundër këtyre strukturave, por... siç ka konstatuar klasiku, ato janë fakt. Përse e citojmë babanë e ekonomisë klasike? Sepse sot do të flasim për këtë, a ka kartelë për çmimet e lëndëve djegëse në Bullgari.

Komisioni për mbrojtjen e konkurrencës shpalli përpara disa ditëve, se katër kompani të naftës në Bullgari janë në kartelë për çmimet e lëndëve. Këto janë “Lukoil Bullgaria”, “Rompetroll Bullgaria”, “Nafteks Petroll” dhe “OMV Bullgaria”. Në një njoftim zyrtar shkruhet se, komisioni ka gjetur një “marrëveshje të ndaluar dhe një praktikë të koordinuar për përcaktimin e çmimeve,” të cilët kufizojnë ose shkelin konkurrencës të pazareve për benzinë dhe naftë. Kompanive u është dhënë një afat prej 30 ditëve të mbrohen, kurse sanksionet për kartel janë gjobë deri më 10 për qind nga qarkullimi për vitin e mëparshëm. Qarkullimet e katër kompanive për vitin 2010 përgjithësisht janë mbi 3.1 miliardë euro. Firmat e prekura të naftës nuk i njohin akuzimet për kartel. Ata e diskutojnë dhe vendimin e komisionit si pa bazë.

Rritja e çmimeve të lëndëve u bë temë e nxehtë akoma gjatë vitit të kaluar, pikërisht gjatë kësaj periudhe. Gjatë marsit të vitit 2011 protesta shumëmijëshe kundër çmimeve të larta të naftës bllokuan lëvizjen nëpër qytetet. Si një nga shkaqet atëherë tregohej kriza në Libi, e cila ngriti çmimin e lëndës në tregjet ndërkombëtare. Përsëri gjatë marsit të këtij viti, problemet me Iranin përsëri i rritën çmimet e lëndëve te ne dhe në Bashkimin Evropian. Për koment mbi temën kërkuam makro-ekonomistin Gjeorgji Stoev nga agjencia analizuese “Industry Watch”.

Çfarë tregojnë studimet tuaja krahasuese për çmimet e lëndëve djegëse në Bullgari dhe në Bashkimin Evropian?

“Sipas të dhënave të cilat i kemi nga mesi i muajit mars, vendi i vetëm me një çmim më të ulët të benzinës A-95 në Bashkimin Evropian nga Bullgaria është Rumania dhe ndryshimi është aty rreth 0.3 eurocent. Kjo do të thotë se, çmimi përfundimtar në Bullgari është 1.33 euro, kurse në Rumani 1.30. Te çmimi i naftës ka disa shtete në të cilat është pak më i lirë. Këto janë Letonia, Luksemburgu e të tjera. Por si tërësi Bullgaria është mes vendeve me lëndë relativisht të lira në sfondin e asaj që shitet në Evropë.

Tjetra, të cilën e ndjekim nga afër, është pjesa e taksave dhe të akcizave në çmimin përfundimtar të lëndëve. Në Bullgari kjo pjesë është më e vogël nga shumë vende evropiane, por prapë së prapi i konsiderueshëm. Posaçërisht te benzina ai është rreth 44 për qind nga çmimi përfundimtar. Kur furnizojmë në kolonat e benzinës, pothuajse gjysma nga ajo, që paguajmë shkon në buxhetin e shtetit.”

A është reale konkurrence në tregun e lëndëve te ne, a ka fitime të rritura nga ana e kompanive të naftës?

“Është e mundur dy veta të ulen në një tavolinë dhe të kuptohen, bile të firmosin diçka, tre – me pak më shumë përpjekje, por kur bëhen katër, bëhet e vështirë. Kjo është nga pikëpamja e teorisë së lojërave – shumë vështirë arrihet bilanc mes interesave dhe të stimujve të pjesëmarrësve në një proces të tillë. Në mënyrë thjesht hipotetike më duket pak e mundshme për treg, në të cilin 11 për qind nga çmimi përfundimtar duhet të shpërndahet midis rafinerisë dhe tregtarëve, kurse kjo është e ngjashme në të gjitha vendet evropiane. Nuk flasim për një fitim kaq të madh, i cili të jetë sfidë, kurse lojtarët në pjesën tregtare janë mjaft shumë, që të kërkojmë ndonjë farë forme të përshtatjes midis tyre.”

Përgatiti në shqip: Nataniela Vasileva
По публикацията работи: Tanja Harizanova


Последвайте ни и в Google News Showcase, за да научите най-важното от деня!

Më shumë nga rubrika

Jordanka Çobanova

Anëtarësimi në BE i ka sjellë Bullgarisë të ardhura neto prej mbi 21.3 miliardë euro

Që nga viti 2007, kur Bullgaria hyri në BE, të ardhurat reale në vend u rritën më shumë se 3 herë. Fuqia blerëse u rrit me 20%. Në vitin 2006, interesi i kredive hipotekare në vend ishte 8%, tani është 2.8%. Për 17 vjet, Bullgaria kontribuoi 9,056..

botuar më 24-05-20 1.22.MD

Sipas Komisionit Evropian 3.1 për qind është inflacioni i pritshëm për Bullgarinë në vitin 2024

3.1 për qind është inflacioni i pritshëm për Bullgarinë për vitin 2024 dhe 2.6 për qind për vitin 2025, sipas të dhënave të parashikimit pranveror ekonomik i Komisionit Evropian për këtë vit. Tendenca rënëse e çmimeve të jashtme pritet të frenojë..

botuar më 24-05-15 3.56.MD
Godina e BNB-së

Banka Kombëtare Bullgare raportoi një rritje të PBB-së në fillim të vitit

Në tremujorin e parë të vitit 2024, Produkti i Brendshëm Bruto (PBB) real i vendit po rritet me një ritëm të përshpejtuar, gjë që është një parakusht për një dinamikë të ngjashme vjetore, thuhet në buletinin ekonomik të Bankës Kombëtare Bullgare..

botuar më 24-05-14 9.51.PD