Programi i ditës
Madhësia e tekstit
Radioja Kombëtare Bullgare © 2024 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Le të ketë dritë!

БНР Новини
Foto: EPA/BGNES

“Le të ketë dritë” është motoja e vitit 2015. UNESCO-ja dhe OKB-ja e shpallën 2015-ën “Viti Ndërkombëtar i Dritës dhe Teknologjisë së Ndriçimit”. “Kjo e fundit është motori kryesor i ekonomisë me potencial revolucioni gjatë shekullit të XXI, ashtu si elektronika bëri revolucion gjatë shekullit të kaluar”, është i mendimit akademiku Aleksandër Petrov, përfaqësues i Bashkimit të Fizikanëve.

Nisma globale “Le të ketë dritë” u lansua në ndërtesën e UNESCO-s në Paris. Në Bullgari do të organizohen dhjetëra aktivitete në dy drejtime. I pari, “Optika dhe shkenca e ndriçimit” u referohet kryesisht mësuesve, nxënësve dhe studentëve. Drejtimi tjetër është “Teknologjia e ndriçimit dhe teknika e aplikuar ndriçuese”. Qëllimi është që të njihen bullgarët me ndikimin e teknologjisë së ndriçimit në sferat e ndryshme të jetës shoqërore. Pritet të pakësohet konsumi i energjisë elektrike nëpërmjet teknologjisë së diodës që emeton dritë, të njohur ndryshe si LED. Deri në vitin 2020 konsumi parashikohet të bjerë 4-5 herë. Aplikimi i teknologjisë së ndriçimit ka efekt ekologjik, duke pakësuar ndjeshëm emetimet e gazit serrë dhe duke pakësuar ndotjen me zhivën, e cila përmbahet në burimet e zakonshme ndriçuese. “Deri më 2020 do të ulen gradualisht shpenzimet e energjisë elektrike për shtëpinë, biznesin dhe bashkitë me gati 425 mln euro në vit. Këto janë shumë para për Bullgarinë e vogël. E gjitha kjo do të ndikojë pozitivisht mbi zhvillimin e ekonomisë dhe do të hapë vende të reja pune”, shpjegon Prof. Hristo Vasilev, përfaqësues i bashkësisë së teknikës ndriçuese në Bullgari.

Për popullarizimin e teknologjisë së ndriçimit organizatorët kanë ndërmend të realizojnë gjashtë projekte të mëdha.

“Projekti i parë quhet “Energjia, drita dhe jeta”, vë në dukje Prof. Vasilev. – Familjeve në gjendje të vështirë sociale do t’u shpërndahen gati 1 milion llamba LED falas, të cilat llamba do të prodhohen nga firmat bullgare. Ashtu do të ulen shpenzimet e energjisë elektrike dhe do të përmirësohet cilësia e shërbimit të ndriçimit. Projekti i dytë është “Drita mbron pronën dhe jetën e njerëzve”. Bëhet fjalë për montim falas të ndriçimit LED në hapësira publike ku kryhen krime të zakonshme.”

Shkencëtarët bullgarë po ashtu kanë kontribuuar në zhvillimin e teknologjisë së re të ndriçimit. Njëra prej tyre është Prof. Evgenia Vëllçeva. Ajo ka bashkëpunuar me kolegët e saj bullgarë dhe japonezë. Këta të fundit janë laureatë të Çmimit Nobel në fizikë për vitin 2014. Çmimin e kanë merituar për krijimin e një lloji të ri të burimeve ndriçuese.

“Ne po studiojmë vetitë e materialeve ku gjenerohet drita. Këto materiale janë sintetizuara artificialisht dhe janë në formë kristali – sqaron Prof. Vëllçeva. – Arritja e japonezëve ka të bëjë me sintezën e materialit të kualitetit të lartë, mbi të cilin kanë punuar 20-30 vjet. Ata konstruktuan burimet e para të diodës që emeton dritë blu. Përpara ishte zbuluar vetëm emetimi i dritës së kuqe dhe të gjelbër. Shpikja e japonezëve shkaktoi bumin e interesit botëror dhe shkencëtarët nisën të punojnë mbi përsosjen e këtyre materialeve me qëllim rritjen e ndriçimit dhe intensitetit të tyre. Kolegët nga Japonia na dërguan materialet e tyre për studime. Detyra jonë është të shpjegojmë shkakun për defektet eventuale dhe përkatësisht t’i eliminojmë ato.”

Përgatiti në shqip: Anna Kapitanova



Последвайте ни и в Google News Showcase, за да научите най-важното от деня!

Më shumë nga rubrika

Në sistemin arsimor janë të dukshme edhe të metat e shoqërisë sonë

Pas ditës së parë të shkollës për nxënësit në Bullgari - 15 shtator - vjen koha për të nisur vitin e ri shkollor edhe për studentët, pasi shumica e institucioneve të arsimit të lartë në vendin tonë hapin dyert më 1 tetor. Në këtë interval prej rreth dy..

botuar më 24-09-25 7.35.PD

Një tjetër donacion i madh nga Bullgaria për Prespën e Vogël

Një tjetër donacion i madh për komunën shqiptare të Prespës së Vogël është bërë nga Fondacioni “Kujtesa Bullgare” më 14 shtator në fshatin Globoçeni të Komunës së Pustecit. Fondacioni siguroi një kontejner mjekësor të pajisur plotësisht për fshatin..

botuar më 24-09-24 4.34.MD

"Survivor" bullgar ose ndryshe si mbijetojnë banorët e fshatit Radevo

Fshati Radevo ndodhet në Bullgarinë Verilindore, jo shumë larg nga kryeqyteti ynë detar dhe po ashtu qytet i madh turistik - Varna, distanca është rreth 30-40 minuta me makinë. Në Radevo ka jo më shumë se 60 banorë, shumica e të cilëve janë mbi 60-70..

botuar më 24-09-24 7.25.PD