Radioja Kombëtare Bullgare © 2020 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Lui Ajer – zvicerani me zemrën bullgare

150 vjet nga lindja e Lui Ajer

БНР Новини
Foto: Bllagorodna Georgieva

Lui Ajer është një zviceran, i cili mbërriti në Sofje në vitin e largët 1894 me ftesë të Ministrit bullgar të Arsimit, që të vërë themelet e kulturës fizike në atdheun tonë të çliruar nga zgjedha turke. Ai ishte shoqëruar nga dhjetëra bashkatdhetarë të tij - gjimnastikë dhe pedagogë sportivë. U përhapën disa sporte të panjohura deri tani në Bullgari, si qitja, atletika e lehtë, futbolli, boksi. Lui Ajer bleu me mjete të veta disa pajisje sportive nga Zvicra. Duhet shënuar se përveç dashurisë ndaj sportit, zvicerani i mësonte bullgarët për të qenë patriotë. Kur në vitin 1912 shpërtheu Lufta Ballkanike, ai personalisht filloi të mobilizonte vullnetarë në qytetin Ruse. “I njoh të gjitha zakonet dhe qëllimet e këtij vendi” – thonte ai. Prandaj për të ishte detyrë për ta mbrojtur atdheun e tij të dytë, siç vetë ai e quante Bullgarinë. Gjatë Luftës Ballkanike nga viti 1912 Lui Ajer ishte komandant. Për heroizmin e tij në beteja ai mori gradën “oficer-nëntoger” dhe dy herë mori kryqin “Për Trimëri”. Pas përfundimit të luftës, duke përdorur autoritetin e vet të veprimtarit të njohur sportiv në mbarë Evropën, ai botoi në frëngjisht librin “Pro Bulgaria” (nga latinishtja “Për Bullgarinë”), ku kritikon fushatën antibullgare nga ana e shtypit dhe diplomacisë perëndimore. Autori ia dhuroi të gjitha të ardhurat e ekzemplareve të shitura veteranëve bullgarë nga luftërat. Kur vendi ynë u përfshi në Luftën e Parë Botërore, megjithëse ishte në moshën 50 vjeçe, zvicerani i guximshëm mori pjesë si oficer-vullnetar krahas bullgarëve të tjerë. Kjo ishte prova e fundit e devotshmërisë së madhe të Lui Ajerit ndaj Bullgarisë. Gjatë luftërave afër Dojrant ai u vra.

Para pak kohe në Ministrinë e Punëve të Jashtme u zhvillua një ceremoni e dorëzimit të sendeve personale të zviceranit të madh Lui Ajer. Si u arrit në këtë ceremoni tronditëse, le të dëgjojmë Shkëlqesinë e saj Meglena Pllugçieva – Ambasadoren e Republikës së Bullgarisë në Konfederatën “Zvicra dhe Principata e Lihtenshtajnit”.

“Ndoshta e keni parë dokumentarin kushtuar këtij heroi të paharrueshëm: “Zvicerani me zemrën bullgare”. Autorët e tij janë Mario Mishev dhe Ivajllo Kënçev. Para një viti ky film u paraqit në Ambasadën Bullgare në Bern para dy bashkësive. Atëherë vendosëm kontakt me nipin 78 vjeçar të Lui Ajerit, i cili e mban emrin e gjyshit. Ai mori vendim për t’i bërë një dhuratë shtetit bullgar dhe kështu një vit më vonë unë e kam nderin për t’ia dorëzuar këto eksponate Muzeut Historiko-Ushtarak Kombëtar dhe Muzeut të Sportit në Sofje.”

Në ngjarje ishte i pranishëm ambasadori i Konfederatës së Zvicrës te ne Shkëlqesia e tij Denis Knobel. Ja se çfarë tha ai posaçërisht për Radio Bullgarinë:

“Kjo është një provë si nga ana e familjes së Lui Ajerit, ashtu edhe nga ana e Zvicrës se ky personalitet është simbol dhe shembull i lidhjeve dhe marrëdhënieve tona të vlershme, pavarësisht nga vitet. Momente të tilla historike kontribuojnë për zhvillimin e marrëdhënieve ekonomike dhe kulturore midis Bullgarisë dhe Zvicrës.”

Le të mësohemi nga ky patriot. Po ta bëjmë këtë, atëherë sakrifica e tij nuk do të ishte e kotë!

Përgatiti në shqip: Vesella Mançeva

Më shumë nga rubrika

19 shkurti – Dita e Apostullit të Lirisë Bullgare

19 shkurti është data, në të cilën çdo vit përulemi kokë dhe mbajmë heshtje para veprës së madhërishme dhe vdekjes heroike të njërit prej luftëtarëve më të mëdhenj për çlirimin dhe prosperitetin e popullit – Vasill Ivanov Kunçev – levski. Më 19..

botuar më 20-02-19 3.09.MD

Amanetet e Levskit janë Bibla jonë kombëtare

“Historia jonë nuk t’ia bashkëngjitë meritat e mia ndokujt tjetri “, thotë Apostulli i lirisë bullgare Vasill Levski. Sot, 147 vjet pas vdekjes së tij heroike, këto fjalë janë po kaq të vërteta, kurse imazhi dhe veprimtaria e Apostullit, zënë një vend të..

botuar më 20-02-18 4.17.MD

Prodhuesit e parë të çokollatës në Bullgari

Çokollata është e njohur për njerëzit akoma që nga lashtësia. Dëshmitë e para për të datojnë rreth vitit 2000 para epokës së re në trojet e Meksikës së sotme. Në Bullgari, një nga prodhuesit e parë të çokollatës është Avram Çaljovski – i lindur në..

rinovuar më 20-02-04 12.19.MD