Programi i ditës
Madhësia e tekstit
Radioja Kombëtare Bullgare © 2023 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Itinerare nëpër gjurmët e Vëllezërve të Shenjtë Kirill dhe Metodij do të popullarizojnë veprën e tyre në Evropë

Foto: arkiv

Rruga e pelegrinazhit për në Santiago de Kompostella daton që nga Mesjeta. Ky është praktikisht kalimi i parë i udhëtimit në Kontinentin e Vjetër. Në ditët e sotme është pjesë e gjithsej 48 “shtigjeve” kulturore të certifikuara nga Këshilli i Evropës, të cilat lidhen me vlerat dhe demokracinë evropiane. Njëra prej këtyre rrugëve gjurmon përhapjen e punës së krijuesve të shkrimit sllav dhe predikuesve të krishterimit, vëllezërit të shenjtë Kirill dhe Metodij, dhe është rezultat i kërkimeve afatgjatë të shkencëtarëve bullgarë.

Studiuesit identifikuan një sasi të madhe monumentesh dhe vendesh të lidhura me Vëllezërit e Shenjtë në Kontinentin e Vjetër. Dihet se Kirill dhe Metodij janë patronët e Evropës, së bashku me Benediktin e Nurias. “Këto janë dy traditat kulturore dhe shpirtërore të kontinentit: ajo perëndimore - e Benediktit dhe ajo lindore - e Kirillit dhe Metodijit. Mirëpo, ata nuk duhet të ndahen, sepse vepra e tyre po përhapet si në Lindje ashtu edhe në Perëndim” – thotë Prof. Sllavija Bërlieva – zëvendës drejtore e Qendrës Shkencore “Kirill dhe Metodij” pranë Akademisë Bullgare të Shkencave, qendra kjo e cila përgatit itinerarin.

“Duke filluar nga Gjermania, ku në Rajhenau ose Elvangen, Metodij kaloi vite në mërgim, dhe pastaj duke kaluar nëpër Vjenë, ku gjatë gjithë shekullit të XVIII organizoheshin çdo vit festa për nder të Vëllezërve të Shenjtë në kishën e pallatit të Vjenës perandorake, kudo përhapej vepra e tyre. Në shekullin e XIV në Çeki, vepra e Vëllezërve të Shenjtë u shfrytëzua nga perandori Karl i IV i Luksemburgut për të rritur vetëdijen e popullsisë vendase sllave. Uvendos alfabeti glagolitik, ndonëse brenda kufijve të kufizuar dhe festa filloi të kremtohet me një dekret të veçantë. Në Hungari, megjithatë, gjejmë gjurmë të qëndrimit të vëllezërve Kirill dhe Metodij në kohën e Princit Pribina të Blatnes. Në Serbi, e më saktë në Sirmium apo Mitrovicën e sotme të Sremit, Metodij ishte kryepeshkop. Për të mos folur për veprën e Vëllezërve të Shenjtë në Bullgari, ku gjejmë monumentet më të vjetra të letërsisë bullgare - këto janë mbishkrimet epigrafike glagolitike në Pliska. Ose mbishkrimi më i vjetër cirilik në Krepça nga viti 921. Dhe çfarë të themi për manastiret në Ravda, në Ivanovo, për tempujt kushtuar atyre në mbarë Bullgarinë...”

Tani, së bashku me përfaqësues nga departamente të ndryshme dhe organizata të industrisë, shkencëtarët po punojnë për krijimin e një produkti konkret turistik në kuadër të nismës evropiane për itineraret kulturore. Por në këtë rast nuk bëhet fjalë vetëm për turizmin.

Pjesa shkencore është shumë e rëndësishme, por bashkë me të ka edhe një fokus edukativ - të rinjtë të cilët përfshihen në hulumtim - thotë prof. Bërlieva. - Edhe nxënësit që fillojnë të studiojnë, për shembull, se si u mbajt festa e Vëllezërve të Shenjtë Kirill dhe Metodij në një vend të populluar përmes syve të prindërve dhe të paraardhësve të tyre. Fenomeni i festës është shumë i rëndësishëm si dhe fakti se në Bullgari ka dhjetëra kisha dhe tempuj që janë nën patronazhin e vëllezërve të shenjtë. Sepse kjo traditë është një mjet i fortë për identitetin”.

Përgatiti në shqip: Svetllana Dimitrova

Foto: arkiv


Më shumë nga rubrika

Çfarë dimë për strukturat megalitike të malit Sërnena Sredna Gora?

“Porta Diellore”, “Gurët e Pingultë”, “Shenjtërorja e Jargavanit”, “Veza e Kuçedrës” ... - të gjithë këta janë emra të megaliteve trake të shpërndara në malin Sërnena Sredna Gora. Disa nga këto objekte të lashta janë eksploruar dhe tashmë janë të..

botuar më 23-01-29 2.35.MD
Maja Shablla në malin Tangra në ishullin Livingston

Akullnaja Kaliakra, Ujëvara e Akullit Ruen, Bregu Baba Marta – qindra vende në Antarktidë mbajnë emra bullgarë

Më 27 dhjetor të vitit të kaluar, për herë të parë, një anije kërkimore shkencore bullgare – “ Shënjtor Kirill dhe Metodij” - u nis drejt Oqeanit Botëror për të mbërritur në Antarktidë si pjesë e Ekspeditës së 31-të bullgare në Antarktidë ...

botuar më 23-01-22 2.10.MD
Përballë Klubit Çekosllovak në Sofje, 1964  

Foto: Klubi Çekosllovak „T.G. Masarik“

Në shekullin e XIX-të, një koloni e fuqishme çeke dhe sllovake u vendos në Bullgari, e udhëhequr nga ndjenja e unitetit sllav

Organizata e parë e çekëve dhe sllovakëve në Bullgari ka një histori 130-vjeçare. Sipas informacioneve historike, në vitet 80-të shekullit të XIX-të, në Sofje kishte tashmë rreth 100 çekë. Por në atë kohë ata nuk kishin ende një organizatë dhe..

botuar më 23-01-22 12.05.MD