Programi i ditës
Madhësia e tekstit
Radioja Kombëtare Bullgare © 2024 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

20 dhjetori – dita e Ignat Hyjmbajtësit

Dita e Ignat Hyjmbajtësit ka të bëjë me martirin e shenjtë Ignat Hyjmbajtës. Mirëpo festa është e njohur edhe si Ditë e re ose si Vit i ri. Kështu dita konsiderohet si fillim i ciklit të ri vjetor në natyrë dhe bujqësi. Sipas besimeve popullore nga dita e Ignat Hyjmbajtësit fillon kalimi drejt Vitit të Ri. Flasin se dielli dimëror dalëngadalë zëvendësohet nga dita verore. Populli thotë se nga kjo ditë gjithçka – ditët, bari, pemët, toka, uji na çojnë drejt verës, edhe pse dimri është në kulmin e vet. Sipas një besimi popullor nga dita e Ignat Hyjmbajtësit fillojnë vuajtjet e lindjes të Shënmërisë. Prandaj shumë prej këngëve popullore të ciklit të Krishtlindjeve tregojnë pikërisht për këtë.

Si çdo fillim i ciklit bujqësor, ashtu dhe të gjitha zakonet e ditës së Ignat Hyjmbajtësit mbajnë “magjinë e ditës së parë” – ky është diçka si “programim” i mirëqenies gjatë stinës së re. Ja përse të gjitha ritualet e kësaj dite kanë për qëllim të shkaktojnë pjellori dhe mirëqenie në familje. Zbatuesi i kësaj “magjie” është anëtari i parë i familjes i cili del dhe kthehet në shtëpi ose miku i parë i jashtëm, i cili hyn në shtëpi. Edhe në të dyja rastet e quajnë “poljazanik”, domethënë njeriun që hyn në shtëpi. Në qoftë se i ashtuquajturi “poljaznik” është fatlumtur atëherë fati i tij do të shkojë tek mikpritësit. Sipas besimit këtë ditë asgjë nuk duhet të dalë nga shtëpia, që të mos dalë bereqeti ose fati i familjes. Për llogari të kësaj i pari që hyn në shtëpi, i ashtuquajturi “poljaznik” nuk duhet të hyjë në shtëpi me duar bosh. Ai duhet të sjellë me vete një krahë dru ose kashtë. Drurin e hedh në vatrën shtëpiake që të ndezë zjarrin. Me një degë të vogël “poljazniku” e rrëmon shpuzën me urimin “Sa janë xixat e shpuzës aq të jenë edhe kafshët dhe shpendët shtëpiakë”. Kashtën e sjellë e vë prapa derës dhe ulet mbi të, duke imituar një pulë që bën vezë, që të çelen shumë pula. Sipas besimit pikërisht gjatë ditës së Ignat Hyjmbajtësit i kanë vënë pulat për të bërë vezë. Kjo është edhe një shenjë se Ditën e Ignat Hyjmbajtësit e kanë konsideruar si fillimin e vitit të ri bujqësor. Që të kenë një bereqet më të madh mikpritësit i kanë dhënë “poljaznikut” një sitë plotë grurë, arra dhe fasule. “Poljazniku” ka mbjellë me sitën e plotë në mënyrë simbolike afër vatrës së shtëpisë që të ketë familjen bereqet gjatë tërë vitit. Të njëjtin mesazh e mbajnë edhe gjevrekët e përgatitur nga zonja e shtëpisë për fëmijët.

Ka një ritual tjetër interesant lidhur me këtë festë. Në vigjilje të 20 dhjetorit në shtëpi digjet temjan. Përveç kësaj këtë mbrëmje nuk hahet mish. Sidomos i rëndësishëm është roli i grurit t pazier dhe i arave të tëra. Në enën me grurin vihet një qiri që ndizet gjatë darkës. Pjesa e tij e padjegur ruhet. Gjithashtu pas darkës ruhen arat dhe gruri i pazierë. Besohet se ato kanë fuqi mbrojtëse. Temjani digjet që para darkës nga anëtari më i moshuar i familjes.

Përgatiti në shqip: Vesella Mançeva
По публикацията работи: Rumjana Panajotova


Последвайте ни и в Google News Showcase, за да научите най-важното от деня!

Më shumë nga rubrika

Kalorësi djallëzor Shën Theodhori

"Në një rajon të gjerë në Bullgarinë Veriore, kalorësi Shën Theodhor perceptohet si një personazh djallëzor. Përkufizimet popullore për të janë si më poshtë: një shenjtor vampir, përbindësh ose goblin... Ai vizitonte festat e beqarëve, të cilat ishin të..

botuar më 24-03-23 11.05.PD
Foto: Instituti i Etnografisë dhe Folkloristikës me muze në Akademinë Bullgare të Shkencave

Veroret - një simbol i shpresës për gjërat e mira që do të vijnë

Martenica (verorja) është një nga simbolet e Bullgarisë - konsiderohet si një pararojë e pranverës dhe largimit të errësirës. Çdo vit më 1 mars, edhe larg atdheut, ne bullgarët i zbukurojmë të afërmit dhe miqtë tanë me fijet e përdredhura të bardha e të..

botuar më 24-03-01 7.10.PD

Aprillci pret mijëra të ftuar për festën e proshutës dhe rakisë së ngrohtë

Qyteti i vjetër malor i Aprillci pret një nga festivalet më interesante dhe më të shijshme bullgare - Festën e proshutës dhe rakisë së ngrohtë. Në datat 24 dhe 25 shkurt, qyteti malor, i vendosur rrëzë majës së Maragidik, po përgatitet të mirëpresë më..

botuar më 24-02-24 8.10.PD