Programi i ditës
Radioja Kombëtare Bullgare © 2022 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Dimitër Dimitrov tregon se si e ka parë bota gruan bullgare gjatë shekujve të ndryshëm

Foto: arkiv

Gazetari shumëvjeçar i BBC-së në Londër dhe siç e cilëson veten "bullgarolog" Dimitër Dimitrov prezantoi në Sofje librin e tij të ri "Bota për bullgaren". Edicioni shumëgjuhësh është libri i parë i serisë së ardhshme, e bazuar në tekste dhe ilustrime nga libra, vepra muzikore, kartolina dhe revista, të cilat në ndonjë mënyrë e përmendin gruan bullgare, aftësitë, pamjen dhe arritjet e saj. Janë zgjedhur publikime prej 15 shteteve, në gjuhë të ndryshme, të cilat përfshijnë një periudhë prej gjashtë shekujve. Nëntitulli i librit të tanishëm është “Kryengritja e Prillit. Trëndafila, modë, art” dhe është e menduar nga Dimitrovi akoma në mesin e viteve 90 të shekullit të kaluar.

Në ngjashmëri të serisë së tij tashmë të botuar "Bota për luftëtarin bullgar" dhe e tanishmja kushtuar gruas bullgare, është krijuar si një seri prej 4 librash të vegjël, të cilët Dimitëri i quan  "librëza”.

“Libri fillon me një citat. Desha të theksoj se që të gjitha materialet në të janë të skanuara nga burime origjinale në gjuhët franceze, gjermane, angleze e të tjera. Dhe ky citat i referohet vitit 1444, gjatë fushatës së marshimit të Vladislav Varnençik, i cili përfundoi me betejën fatkeqe për të në Varna. Dhe në librin francez në fjalë, të botuar gjatë shekullit të 16, përmendet një fallxhore bullgare e quajtur Sekusa, e cila e këshilloi mbretin vllah të mos të marrë pjesë në marshim.Megjithatë, ai nuk e dëgjon dhe historia ndodh ashtu siç e dimë dhe ne”.

Dimitër vet i zgjedh burimet e veta dhe materialet në librin “Bota për bullgaren”. Njohuritë  e tij të mira linguistike në frëngjisht, gjermanisht dhe anglisht, madje dhe në gjuhën suedeze, janë ndihmësit e tij të pazëvendësueshëm në hulumtimet e tij, si dhe në përkthimin e një pjese të madhe të teksteve.

“Do të përmend një material shumë kureshtar - në revistën franceze për shtëpinë nga viti 1890 zbulova dy faqe për qëndisjen bullgare, të cilat më detyruan të jem shumë respektues ndaj të gjithë asaj, të cilën e kanë bërë gratë bullgare me gjilpërën. Me përkthyesit me të cilët punova mbi libër, hasëm vështirësi të mëdha në përkthimin e këtyre teknikave. Ka një faqe të parë shumë interesante në një revistë daneze nga viti 1877, gjatë kohës së Luftës Ruso-turke, që në vend të ilustrimeve nga lufta, prezanton pikturë të vjeljes së rrushit në Bullgari dhe përmend majën Shipka. Në një revistë tjetër për shtëpinë dhe familjen në Danimarkë nga viti 1890, në faqen e parë është prezantuar një dhomë me krehra - vihen re burra që përpunojnë brirë, ndoshta prej bualli, dhe i përdorin ato për të bërë krehër për flokët e grave. Në revistën angleze “Grafik” nga viti 1877 është treguar një punishte floriri në Sofje, ku punohen kallëpe për bizhuteri grash”.

Gazetari me një krenari tregon dhe për kompozimet muzikore të zbuluara prej tij, kushtuar grave në vendin tonë. Njëra është nga viti 1909 e kompozitorit francez me titull “Bullgarja”. Ëndrra e tij është që një ditë të mbledhë sa më shumë krijime të ngjashme dhe ato të gjallërojnë në një koncert-histori. Dhe nëse në fillim të librit të parë nga vargu “Bota për bullgaren” është vendosur një citat nga shekulli i 16, përfundimi është në kohën e tanishme.

“Në faqet e fundit kam përfshirë artisten Maria Bakallova, e cila është në kapitullin “Arte”. Në librat e tjerë nga seria Dimitër Dimitrov i ka vënë vetes për qëllim të prezantojë sesi ka ndryshuar pozita e bullgares në familje dhe në shoqëri gjatë viteve sipas burimeve ndërkombëtare.

Përpiloi: Vesella Krësteva / në bazë të intervistës së Mariana Gançevës, BNR-“Hristo Botev”/

Përgatiti në shqip: Nataniela Vasileva

Më shumë nga rubrika

“Dhoma e Fshehtë” u tregon të rinjve për jetën gjatë dhe pas socializmit

Ekspozita “Dhoma e Fshehtë” mund të shihet në hapësirën e kryeqytetit “Termocentrali” deri më 25 maj. Projekti bashkon në një mënyrë bashkëkohore dokumente, video dhe arkiva të mbledhura në Projektin Ndërkombëtar “Çmimi i Lirisë dhe Demokracisë”...

botuar më 22-05-22 9.05.PD

Ekspozita kushtuar 140 vjetorit të lindjes së Vlladimir Dimitrov-Mjeshtrit

Ekspozita “Imazhi i Mjeshtrit” kushtuar 140-vjetorit të lindjes së klasikut të artit bullgar Vlladimir Dimitrov-Mjeshtri (1882-1960) do të hapet në orën 18.00 të 19 majit në Galerinë Kombëtare “Kuadrati 500”. Në ngjarje do të marrin pjesë..

botuar më 22-05-19 6.05.PD
Foto: Facebook/InstitutCulturelBulgare

Java e librit bullgar fillon në Paris

Instituti Kulturor Bullgar në kryeqytetin francez shënon Ditën e Arsimit dhe Kulturës Bullgare 24 maj me shtatë ditë kushtuar librit bullgar. Nga data 18 deri më 25 maj do të prezantohen mbi 100 tituj nga autorë bashkëkohorë bullgarë , botuar..

botuar më 22-05-17 4.42.MD