Programi i ditës
Radioja Kombëtare Bullgare © 2022 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Festa popullore kushtuar Gjysheve Mami “mbyll” ditët për larjen rituale

Foto: pixabay

Më 21 janar është festa popullore quajtur bullgarisht Babinden – Dita e Gjyshes Mami. Ajo është e fundit nga seria e festave të lidhura me larjen rituale. Në atë ditë në të kaluarën nderuan Gjyshet Mami dhe Gjyshet Shëruese, por edhe aftësinë e grave për të dhënë jetë. Në të kaluarën Dita e Pagëzimit të Shpëtimtarit tonë Jisu Krisht dhe Dita e Mbledhjes së Shën Joan Pagëzorit shënoheshin përkatësisht më 19 dhe 20 janar, sipas stilit të vjetër. Në atë kohë Dita e Gjyshes Mami krejt natyrshëm i jepte fund treshes së ditëve të larjes. Mirëpo, sot të dy kremtet e para janë më 6 dhe 7 janar, ndërsa më 8 janar thonë se është Dita e Gjyshes Mami sipas stilit të ri. Të mos harrojmë se kur po themi “stil të ri dhe të vjetër” kjo ka të bëjë me kalendarin kishtar dhe përkatësisht – festat kishtare. Dhe ndryshe nga dy festat e kushtuara Pagëzimit të Krishtit dhe Pagëzorit të tij,  Dita e Gjyshes Mami nuk ka ekuivalentin e vet ortodoks. Mirëpo, festimi i kësaj dite në të dyja datat vetëm vjen të tregojë respektin e madh të bullgarëve për ato që ndihmojnë në lindjen e fëmijës dhe më pas kujdesen për shëndetin e foshnjës dhe nënës.

Në të kaluarën gjyshet mami vizitonin shtëpitë ku gjatë vitit ndihmuan për lindjen e fëmijëve, lanë (ose spërkatën me ujë) fëmijët dhe i bekonin. Nuset nga ana e tyre e ujitnin gjyshen për të larë duart dhe i jepnin një peshqir dhe sapun, të cilin ajo e la t’i rrëshqiste në duar, “që të rrëshqisnin ashtu edhe foshnjat” - d.m.th. për të lindur lehtë. Festa përfundonte në mbrëmje me një banjë rituale dhe me një valle të madhe të grave.

Ka shumë ndodhi qesharake të përshkruara nga etnografë dhe historianë vendas, si dhe këngë humoriste të interpretuara në festë. Më shumë hollësi për këtë rit të vjetër bullgare mund të lexoni në materialin “Dita e Gjyshes – rite popullore për nder të mamivenga koleksioni i Radio Bullgarisë.

Redaktore: Allbena Bezovska

Përgatiti në shqip: Svetllana Dimitrova

Foto: pixabay, arkiv

Më shumë nga rubrika

Në bregun tonë jugor të Detit të Zi mbahet Festivali i Bedit të Stranxhës

Këtë fundjavë po mbahet edicioni i 18-të i Festivalit të Bedit të Stranxhës në fshatin Brodillovo, Bashkia e Carevos. Festa do të jetë në lokalitetin “Harmanjata”, ku në këtë moment mund të shikohet bedi i lulëzuar - simboli i malit Stranzha. Bedi..

botuar më 22-05-15 11.25.PD

Festivali “Me këngët e Kiçka Savovës” mbledh edhe njëherë muzikantë të përzemërt popullorë

Festivali “Me këngët e Kiçka Savovës” është një nga ngjarjet më të shquara folklorike në vendin tonë. Zhvillohet në fshatin Slladun, të vendosur në skajin juglindor të vendit tonë, fare afër kufirit me Republikën e Turqisë. Po vjen edicioni i..

botuar më 22-04-30 10.55.PD

Qyteti Çiprovci është organizator i festivalit tradicional të qilimave të qytetit

Më shumë se 60 zejtarë nga i gjithë vendi marrin pjesë në Festivalin e Qilimit   në qytetin Çiprovci të Bullgarisë Veriperëndimore nga 29 prilli deri më 1 maj, njoftoi Kryetari i bashkisë Pllamen Petkov. Mes tyre ka dhe mjeshtër nga fqinja jonë..

botuar më 22-04-29 10.05.PD