Më 17 shtator sofjanasit shënojnë Ditën e Sofjes – qyteti, i cili u zgjodh për qendër administrative të Bullgarisë pas Çlirimit. Në saje të bullgarëve të talentuar, të cilët kishin marrë arsim akademik jashtë, kryeqyteti i ri shumë shpejt formoi pamjen e vet kulturore dhe arriti nivelin e shteteve të tjera nga Evropa Qendrore dhe Perëndimore.
Duke ecur në rrugët qendrore të Sofjes, ne ndalemi edhe para shtëpive të bukura të vogla, të cilat ruajnë kujtimin për arkitektët e tyre të njohur. Megjithëse janë të ndryshme për nga stili, ato bëjnë përshtypje ndër format e ftohta moderne të mjedisit të ri urban. Komode dhe enigmatike, godinat tërheqin vëmendjen me historinë e banorëve të tyre. Ndërsa në lagjen e vjetër “Llozenec” shtëpitë me histori interesante kanë frymëzuar shkrimin e jo një romaneve. Në një prej tyre tashmë një vit takohen krijues dhe adhurues të arteve, të magjepsur nga qetësia dhe harmonia e hapësirave të saj. Mbase kjo që i bën që të kthehen përsëri për ngjarjet në vijim është shpirti i një prej aktoreve më të shquara bullgare në fillim të shekullit XX. Banorët e lagjes e quajnë “Shtëpinë e Adriana Budevskës”, ndërsa në afishet kulturore ajo fiton popullaritet me emrin “Shtëpia e Sofjes”.
“Kjo është një hapësirë me atmosferë të jashtëzakonshme – vë në dukje gazetarja Magdalena Gigova, studiuese e historive të bullgarëve të shquar. – Më duket se madje pianoja atje tingëllon më ndryshëm. Pavarësisht nga ngjarja që zhvillohet në këtë shtëpi, gjithmonë ndihet ndonjë fuqi e padukshme.”
Pikërisht atje Magdalena Gigova, ndër dekorin autentik, që ruan të kaluarën dramatike të Adriana Budevskës, hap perden, që të na tregojë për të kaluarën e aktores së madhe:
“Kjo është gruaja, e cila luajti më shumë se 100 role. Ajo ka qenë në të vërtetë e jashtëzakonshme. Shkrimtari i madh bullgar Ivan Vazov dhe prof. Ivan Shishmanov, filolog, shkrimtar dhe politikan, kanë vlerësuar talentin e saj, që kur ajo ka qenë 17 vjeçe, duke e dërguar me bursë për të bërë studime në Teatrin Perandorak në Moskë.”
Shkolla ka ndikuar shumë mbi aktoren e talentuar dhe deri në fund të jetës së saj Budevska ka rikrijuar role sipas stilit klasik rus të Stanisllavskit. Ndërkaq, ajo është aktorja e parë, e cila ka luajtur e zhveshur si Dalila në dramën me të njëjtin emër të Vladimir Musakovit. “Adriana ka qenë në skenë e veshur me një triko të hollë me ngjyrë trupi, me margaritarë të bardhë dhe të zinj dhe me akuamarinë – na tregon Magdalena Gigova. – Bustieri ka qenë një vepër e vërtetë e artit. Gjinjtë kanë qenë prapa një mëndafshi transparent, të qëndisur me gurë të çmuar. Kërthizën e kanë mbuluar vetëm margaritarë, kurse nga mesi lëshohej një stof i hollë. “
Këtë rol Adriana Budevska e luajti në moshën 43 vjeçe, por madje për kritikët ajo dukej jo më se 20 vjeçare. Mishërimi i saj i shkëlqyeshëm në rol fshehu depresionin e thellë, në të cilën ajo ra pas humbjes së bashkëshortit Hristo Gançev, gjithashtu aktor si ajo. Ata kanë përjetuar një dashuri të madhe, të shndërruar më vonë në unitet krijues. Ata i kanë përgatitur së bashku rolet, por pas vdekjes së tij në front në fillim të Luftës së Parë Botërore gëzimi u zhduk nga jeta e aktores. Pas humbjes së madhe vdiq vajza e tyre e vogël. Pas kësaj në Itali vrasën djalin e saj, kurse tjetri emigroi në Buenos Aires. Ajo mbeti e vetme dhe vazhdoi të luante në Teatrin Popullor. Publiku e adhuronte, e krahasonin me Sarah Bernhardt, sepse luante me lehtësi rolet më të vështira, por kjo nuk arrinte ta mbushte shpirtin e saj të zbrazët. Karriera e saj mbaroi, kur e pensionuan në moshën 48 vjeçe dhe ajo u nis te djali. Në moshën 70 vjeçe Adriana Budevska u kthye përsëri në Bullgari, që të vdesë në shtëpi, në rrugën “Mixhur”, ku ruhet forca e shpirtit të saj.
Përgatiti në shqip: Vesella Mançeva
Foto: Darina Grigorova dhe arkiv
Ekspozita, lexime malore nga librat për Bullgarinë, poezi dhe muzikë - këto janë vetëm një pjesë e programit të Bibliotekës së Kryeqytetit me rastin e 129 vjetorit nga ngjitja e parë e organizuar deri në pikën më të lartë të malit Vitosha ...
Në Turqi dhe Greqi presin një rendiment më të mirë të ullinjve Vjelja e vajit të ullirit në Turqi do të jetë rekord. Lulëzimi intensiv i ullinjve u dha shpresë prodhuesve akoma në pranverë pas sezonit të dobët të..
Festivali “Varvara Kite Fest” përfshin klasa të mjeshtërisë, ekspozitë fotografike dhe kinema verore për fëmijë. Edicioni i katërt do të mbahet më 18 dhe 19 gusht në fshatin turistik Varvara, Komuna Carevo, njoftuan organizatorët nga “Mrekullitë e..
Në Turqi dhe Greqi presin një rendiment më të mirë të ullinjve Vjelja e vajit të ullirit në Turqi do të jetë rekord...
Ekspozita, lexime malore nga librat për Bullgarinë, poezi dhe muzikë - këto janë vetëm një pjesë e programit të Bibliotekës së Kryeqytetit me rastin..