Programi i ditës

Radioja Kombëtare Bullgare © 2022 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Shën Dhimitër – mbrojtës dhe mrekullibërës

Foto: nessebarinfo.com

Në traditën bullgare Dita e Shën Dhimitrit është ndër festat më të respektuara dhe të dashura. Ortodoksia lindore kremton kujtimin e Shën Dhimitrit Mirovliti më 26 tetor. Në kalendarin popullor kjo ditë lidhet me kthesën e sezonit. Besohet se nga kjo ditë fillon dimri.

Nëpërfytyrimet folklorike Shën Dhimitër është vëlla – binjak i Shën Gjergjit. Të dy ata janë shenjtor kalorës, të dy ata kanë lidhje me punën bujqësore. Ditën e Shën Gjergjit, që bie më 6 maj, në mënyrë rituale fillon puna fushore, atëherë pronarët e tokës dhe kopeve pajtohen me punëtorët, blegtorët dhe barinjtë, ndërsa Ditën e Shën Dhimitrit paguajnë me to dhe i lirojnë.

Siç dihet nga jetëshkrimi, Shën Dhimitri lindi në shekullin e III në qytetin Selanik, në një familje të krishterësh, që fshehën besimin e tyre sepse në atë kohë ndjekësit e Krishtit u persekutuan mizorisht. Dhimitër ishte i dhuruar me dhuni të jashtëzakonshme dhe bukuri fizike. Pas vdekjes së të atit, ai u bë kryetar bashkie, pranoi besimin e Krishtit dhe predikonte krishterimin në mesin e banorëve të Selanikut. Ai vdiq dëshmor për besimin e tij. Trupi i tij u varros në vendin e martirizimit. Mbi varrin e tij në Selanik u ngrit një kishë e vogël, në vendin e së cilës sot ndodhet një bazilikë në të cilën ruhen lipsanet e shenjtorit. Nga varri i Shën Dhimitrit  dilte erë miro dhe për këtë u quajt Shën Dhimitër Mirovliti. Shumë të krishterë dëshmojnë për mrekullitë që u ndodhën pas një vizite në tempull ose një lutje të sinqertë përpara ikonës së Shën Dhimitrit.

Në përfytyrimet folklorike bullgare Shën Dhimitër është mbrojtës i familjes, u ndihmon njerëzve që nga lindja deri në vdekje.

Tek ne Dita e Shën Dhimitrit që prej kohe është një festë e madhe. Në të kaluarën e gjithë familja mblidhej dhe të gjithë kurbetçinj, punëtorët fushorë, shërbëtorët deshën që të ishin në shtëpi për festën. Shpesh fshatra të tëra zgjodhën Shën Dhimitër si mbrojtës.

Respekti i madh ndaj shenjtorit tregohet në një sërë këngësh popullore. Prej tyre për ditën e sotme festive zgjodhëm “Shën Dhimitri tri kisha po ndërton” në interpretim të duetit Daniell Spasov dhe Milen Dimitrov. Kjo këngë është pjesë e albumit të tyre “Misteri i ritit”.

Kënga tregon si Mrekullibërësi po ndërton tri kisha – në njërën do të pagëzojë, në të dytën do të martojë, në të tretën do të falë.

Përgatiti në shqip: Svetllana Dimitrova

Më shumë nga rubrika

Bekime të kolendarëve për shëndet, bereqet dhe mirësi

Tingulli magjik i gajdes, ritmi pushtues i këngëve të kolendarëve, forca e urimeve të Krishtlindjeve – e gjitha kjo është pjesë e riteve për mbrojtjen e komunitetit, për sigurimin e shëndetit dhe mirëqenies. Edhe rrethi që bëjnë duke shëtitur nëpër..

botuar më 21-12-25 6.15.PD

Vallja e kolendarëve të Jambollit mbush me humor të mirë të rinjtë e të moshuarit

Për më shumë se një shekull, në Natën e Buzmit dhe në ditën e Krishtlindjeve, kolendarët në Jamboll kërcejnë në ritmin e një valleje të bukur të quajtur “Bueneku i Kolendarëve”. Tradita është unike në Bullgari dhe prej vitesh ka tërhequr interesin..

botuar më 21-12-24 6.04.MD

Todor Kozhuharov: Kënga popullore është një univers dhe gjithmonë do të na magjepsë

Me “Magjinë e këngës”, siç e  titulloi librin e tij të repertorit, Todor Kozhuharov shënon 50 vjetorin e tij.Zëri i mrekullueshëm prej kadifeje, ornamentika e zotëruar në mënyrë të shkëlqyer, frymëzimi dhe stili i përpiktë i interpretimit e..

botuar më 21-12-23 1.50.MD
Подкасти от БНР