Më 26 tetor, Kisha Ortodokse nderon kujtimin e Shën Dhimitrit të Selanikut, i cili vdiq për besimin e krishterë në fillim të shekullit IV. Në kalendarin folklorik bullgar, Dita e Shën Dhimitrit është festa që shënon kthesën e parë në mot dhe në veprimtaritë ekonomike. Besohet se shenjtori e sjell dimrin. Ai mbërrin i hipur në një kalë të kuq dhe ndërsa tund mjekrën, ose mëngët e rrobës, bora fillon të bjerë. Kjo është dita në të cilën punonjësit sezonal të punësuar në ditën e Shën Gjergjit pushohen nga puna dhe marrin shpërblimin e tyre për të gjithë periudhën. Disa prej tyre filluan të fejoheshin dhe të martoheshin, të tjerët shkuan kurbetçinj. Prandaj Dita e Shën Dhimitrit respektohej si festë e shërbëtorëve, çirakëve, ndërtuesve...
Në përfytyrimet popullore shenjtorët Dhimitri dhe Gjeorgji janë më së shpeshti binjakë, të cilët e ndanë vitin si vëllezër. Gjergjit i ra vera, Dhimitarit dimri. Ka edhe legjenda sipas të cilave Shën Dhimitri është vëllai i Kryeengjëllit Mihaill.
Në këtë ditë festojnë të gjithë ata që mbajnë emrin Dhimitër, Dimitrina, si dhe derivatet Dimo, Dimka, Mitko, Mita, Mitra etj. Bëhen kurbane gjithëfshatare, bëhen vakte të mëdha familjare, luhen valle lara-lara ,tingëllojnë këngë të bukura popullore.
Mes tyre, sot zgjedhim një këngë të ngadaltë nga repertori i këngëtares popullore Vëllkana Stojanova, e cila tregon një histori të thjeshtë jete. Titulli i saj është “Dhimitër u zgjua herët në ditën e Shën Dhimitrit”.
Përpilues: Allbena Bezovska
Përgatiti në shqip: Svetllana Dimitrova
Ajo ka lindur më 28 korrik 1935 në fshatin Bistrec të Stranxhës në Bullgarinë Verilindore. Në moshën 17-vjeçare mori pjesë në një konkurs në Ansamblin Shtetëror të Këngëve dhe Valleve Popullore në Sofje, ku u miratua për korin “Filip Kutev”...
Ekspozita "Paftat - një univers shenjash" e Muzeut Historik Rajonal në Ruse po viziton Burgasin. Në ekspozitën, e cila hapet në Muzeun Etnografik mund të shihen më shumë se tridhjetë shembuj të artit të argjendarisë. Paftat janë pjesë e veshjeve..
Nuk ka statistika që përmbledhin numrin e saktë të grupeve bullgare të vallëzimit jashtë vendit. Por një gjë është e sigurt - këto grupe të krijuara vetë, të shpërndara në të gjitha kontinentet, janë një urë lidhëse e gjallë midis Bullgarisë dhe pjesës..
Produktet e bëra prej leshi ngjallin ndjenjën e rehatisë dhe ngrohtësisë së brendshme tek vizitorët e Muzeut Etnografik Rajonal të Plovdivit...