Për të bërë një thikë të mirë nevojiten njohuri, kujdes dhe shumë punë, thotë Ivan Kjupov nga fshati Krupnik (Bullgaria Jugperëndimore). 35-vjeçari nuk e ka të trashëguar mjeshtërinë e tij brez pas brezi. Interesi për të bërë thika ka ekzistuar brenda tij që nga fëmijëria, por 8 vjet më parë ai filloi të studionte zanatin - nga video në internet, libra, artikuj dhe biseda me mjeshtra më të vjetër. Sot, Ivan Kjupov është një nga prodhuesit e paktë të thikave në Bullgari.
“Bërja e një thike cilësore kërkon aftësi dhe mjeshtëri të madhe. Zanati është i pranishëm dhe i respektuar në një sërë kulturash në mbarë botën. Dhe ky nuk është vetëm zanat, por edhe art, sepse çdo thikë është unike, ka një histori”, i thotë mjeshtri i vetëmësuar Iva Seizovës nga BNR-Blagoevgrad.
Ai prodhon të gjitha llojet e thikave - nga ato të shtëpisë, deri te ato të gjuetisë dhe ato prej metalesh të çmuara. Në varësi të dizajnit dhe kompleksitetit të detajeve, atij i duhen nga 5 deri në 20 ditë për të bërë një thikë.
"Në parim thika nuk jepet si dhuratë, ajo duhet blerë. Por po, njerëzit marrin edhe thika si dhuratë. Ka interes. Dhe jo vetëm gjatë festave, por edhe gjatë kohës tjetër. Unë bëj thika të cilësisë më të lartë, me çelik dhe materiale mbajtësesh të cilësisë më të lartë, madje kam thika prej metalesh të çmuara. Çmimi përcaktohet nga materialet, koha e punës, elementët e ndryshëm, gdhendjet, mbishkrimet, kutitë, d.m.th. çmimi është relativ dhe varet nga konfigurimi që klienti dëshiron. Këllëfi është thjesht diçka dytësore që plotëson thikën, por ai mund të jetë edhe aksesori kryesor, sepse aty tashmë mund të bësh gdhendje, ta veshësh me lëkura të ndryshme ekzotike - gjarpri, krokodili, stingray."
Sipas mjeshtrit, këto ditë padyshim ka interes për thikat - si nga koleksionistët ashtu edhe nga njerëzit që u duhet për punë, për gjueti:
“Çdo thikë është bërë pothuajse individualisht, duke filluar nga një copë çeliku të cilës i jepet formë. Fillimisht skicohet thika, zgjidhet çeliku, materiali për mbajtësen. Formohet tehu, mprehet thika- ky është procesi më i rëndësishëm në prodhimin e një thike. Pastaj bashkohen pjesët, montohet, lëmohet, përfundohet. Pasi të jetë bërë këllëfi, thika mprehet dhe është gati për përdorim."
Çfarë e bën një thikë një vepër arti?
“Fakti që është e punuar në mënyrë individuale, është pothuajse e pamundur të bësh një të dytë si ajo – thotë mjeshtri i vetëmësuar. – Është i rëndësishëm edhe vetë konfigurimi i materialeve, sidomos për sa i përket mbajtëseve. Shumica e tyre janë të punuara prej material druri të stazhionuar, tek i cili vijëzimet dhe ngjyrat janë unike për çdo thikë, dhe nga kjo vjen individualiteti i çdo punimi."
Ivan Kjupov thotë me krenari se nuk ka thika që presin të gatshme në punëtorinë e tij - "çdo gjë që është bërë shkon menjëherë te klienti". Kjo është arsyeja pse nuk është e lehtë të grumbullojë më shumë thika për të marrë pjesë në ekspozita rajonale ose aktivitete në ambient të hapur. Por ai nuk mungon të tregojë mjeshtërinë e tij, përfshirë këtu edhe në Sopot, ku sipas tij zhvillohet evenimenti më i madh në ambient të hapur i prodhimit të thikave në Bullgari.
Intervistë: Iva Seizova - BNR, Bllagoevgrad
Foto: BNR-Blagoevgrad, simitli.info, FB / Ivan Kyupov
Përgtatiti në shqip dhe publikoi: Kostandina Bello
Njohësit e folklorit bullgar u mblodhën në fundjavat e 20 dhe 21 korrikut në fshatin Teteven të Ribaricës për Festivalin e Tretë Kombëtar dhe edicionin e gjashtëmbëdhjetë të "Festivalit të zakoneve popullore dhe kostumit autentik" në zonën e..
Ajo ka lindur më 28 korrik 1935 në fshatin Bistrec të Stranxhës në Bullgarinë Verilindore. Në moshën 17-vjeçare mori pjesë në një konkurs në Ansamblin Shtetëror të Këngëve dhe Valleve Popullore në Sofje, ku u miratua për korin “Filip Kutev”...
Ekspozita "Paftat - një univers shenjash" e Muzeut Historik Rajonal në Ruse po viziton Burgasin. Në ekspozitën, e cila hapet në Muzeun Etnografik mund të shihen më shumë se tridhjetë shembuj të artit të argjendarisë. Paftat janë pjesë e veshjeve..
Këngët dhe vallet popullore mbledhin dashamirët e folklorit bullgar në edicionin e radhës të Festivalit të Kostumeve Popullore në Zheravna. Këtë vit..