Programi i ditës
Radioja Kombëtare Bullgare © 2022 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Sot nestinarët festojnë Ditën e Shën Konstantinit

Gëzuar Panagirin!

Foto: BGNES

Sipas stilit të vjetër, festa e Shenjtorëve Konstantin dhe Elena është më 3 qershor. Natën e 4 qershorit në disa fshatra të Stranxhës dhe sot e kësaj dite kryhet zakoni Nestinarstvo - valle me këmbë zbathur në prush e ekzekutuar nga valltarët nestinarë.

Le të kujtojmë se në vitin 2009 rituali u përfshi në Listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të UNESKO-s dhe në Listën Kombëtare të Trashëgimisë Kulturore Jomateriale “Thesare të gjalla njerëzore – Bullgari”. Përgatitjet për festën e Shën Konstantinit, siç quhet në Stranxha, nisin që në agim të hershëm me “veshjen” e ikonave të nestinarëve me cohë të kuqe të ndezur të zbukuruar me lule. Në një procesion solemn, ikonat barten në një burim me ujë kurues – ajazma, dhe atje lahen në mënyrë rituale dorezat e tyre.

Ky është një nga dallimet midis ikonave të nestinarëve dhe ikonave të kishës – ikonat e nestinarëve gjithmonë janë me doreza.

Në mbrëmje, nestinarët shkojnë në kishë, ku janë vendosur ikonat e Shenjtorëve Konstantin dhe Elena dhe të shenjtorëve të tjerë nestinarë.

Gradualisht, njerëzit e fshatit mblidhen. Luhet muzikë me daulle dhe gajde. Një nga meloditë autentike që e ka shoqëruar zakonin dekada më parë është regjistruar nga Konstantin Varimezov - gajde dhe Ognjan Vasilev - daulle. Të njëjtën melodi e regjistroi me nota edhe Marin Goleminov kur e vizitoi fshatin Bëllgari për ta ndjekur të gjithë zakonin. Kompozitori, atëherë 30 vjeç, kishte zgjedhur tashmë subjektin e dramës së tij të kërcimit "Nestinarka" dhe kishte kompozuar një pjesë të muzikës, por vendosi ta studionte ritualin misterioz të nestinarëve live. Në kujtimet e tij ai përshkruan ndikimin e fortë të muzikës, kërcimit, atmosferës mistike, ndjesisë së rrënjëve të thella të kësaj tradite. Ai thotë se e ka hedhur mënjanë fotoaparatin dhe magnetofonin dhe ka filluar të kërcejë. Më vonë, kjo melodi u bë një nga temat kryesore të "Nestinarka", një kryevepër e vërtetë në letërsinë muzikore bullgare.

Përgatiti në shqip: Vesella Mançeva

Foto: BGNES, Allbena Bezovska

Më shumë nga rubrika

Bullgarë marrin pjesë në Festivalin e Etnoseve në Kishinau të Moldavisë

Në një kaleidoskop shumëngjyrësh tingujsh, ritmesh, shijesh dhe ngjyrash këtë të diel, më 18 shtator, kthehet kryeqyteti moldavian Kishinau. Sivjet për herë të 21-të qyteti bëhet organizator i Festivalin Popullor të Etnoseve “Uniteti përmes..

botuar më 22-09-18 10.45.PD

“Të lashtat për një dimër të ngopur” – festival prezanton lidhjen e banorëve të Dobruxhës me tokën e tyre pjellore

Fshati piktoresk Krushari në rajonin e Dobruxhës po përgatitet për edicionin e parë të Festivalit “Të lashtat për një dimër të ngopur”, i cili do të mbahet më 17 shtator në parkun e fshatit. Ideja është të popullarizohet etnografia, folklori dhe..

botuar më 22-09-17 8.25.PD

Për një byrek bullgar dhe kavarma në fshatin ukrainas Kubej

Banuesit e fshatit Kubej në Bollgrad-Ukrainë, komunikojnë midis tyre në një gjuhë të bukur dhe arkaike bullgare, respektojnë traditat bullgare, kurse në tavolinën e vet vendosin gjellë të shijshme bullgare. Fshati është i njohur dhe si..

botuar më 22-08-25 12.24.MD