Programi i ditës
Madhësia e tekstit
Radioja Kombëtare Bullgare © 2024 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Në dhjetor 1896, Sofja u ndriçua për herë të parë nga rrezet e një kinematografi

14
Foto: Arkivi personal i Petër Kërxhillovit

Në një mbrëmje të ftohtë të dhjetorit të vitit 1896, publiku i Sofjes ra në heshtje në sallonin e hotel “Maqedonia”. Sapo kishte përfunduar një seancë hipnotike nga ndonjë Prof. Melinson, i cili prezantohej si “profesor i fizikës”. I huaji misterioz kishte mbërritur në Sofje që në tetor të po atij viti dhe seria e tij e seancave shpirtërore dhe hipnotike ishte ndër ngjarjet më të diskutuara në kronikën laike të asaj kohe. Por më 8 dhjetor në fjalë, profesori misterioz për herë të parë demonstroi një mrekulli të vërtetë – “foto në lëvizje”. Publiku ishte pa fjalë.

“Pastaj prof. Melinson bëri një tjetër shfaqje me kinematografin në datat 10-11 dhjetor në hotel "Bullgaria", përballë pallatit mbretëror. Dhe kjo u pasqyrua në shtypin e atëhershëm. Para se t’i lexoja këto njoftime, për më shumë se gjysmë shekulli ishim të bindur se projeksioni i parë kinematografik në Bullgari ishte bërë në qytetin Ruse në vitin 1897. Në fakt, rezulton se disa muaj para kësaj, Sofja ishte e para e cila u ndriçua nga rrezet e kinematografit”- pohon kritiku i artit dr. Petër Kërxhillov. Ai së bashku me doc. dr. Irina Kitova dhe Zornica Krësteva, është autor i “Kronikës së kinemasë pa zë në Sofje (1896–1933)”, që u botua para pak kohe, me tekste interesante dhe mbi 700 fotografi, faksimile dhe vizatime, që na tregojnë për agimin e kinemasë bullgare.

“Në dhjetor 1896, një film i xhiruar në Bullgari - në portin e Varnës - u shfaq në Bullgari. Ky është filmi i parë i xhiruar në Bullgari dhe është filmi i parë fare i xhiruar në Gadishullin Ballkanik. Ai duhet të jetë bërë ose në verë, ose më së voni në fillim të vjeshtës së vitit 1896, për t'u shfaqur në fillim të dhjetorit në Sofje”, përfundon Petër Kërxhillov.

Në fillim të shekullit të 20-të në Bullgari mbërritën kinematë e para të mëdha të lëvizshme, të ngjashme me cirqet moderne. Në atë kohë, kinemaja ishte si televizioni i sotëm - elementi kryesor i programit ishin kronikat dokumentare