Programi i ditës
Radioja Kombëtare Bullgare © 2022 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Si fjala e lirë mbeti një ëndërr e parealizuar për demokracinë bullgare

Foto: BNR - arkiv

Në Bullgari data 10 nëntor 1989 konsiderohet si fillimi  i tranzicionit nga socializmi drejt demokracisë. Pasojnë 3 dekada të një rregullimi të ngadaltë të shoqërisë bullgare. Gëzimi fillestar dhe shpresa për një jetë më të mirë pak nga pak i lënë vend zhgënjimit. Sistemi i vjetër i drejtimit është i zëvendësuar prej instruktimeve, në të cilat depërton korrupsioni, klientelizmi dhe interesat e strukturave oligarkike. Ndryshimet, për të cilat ëndërron shoqëria, janë të shtrembëruara dhe të cenuara. Me kalimin e kohës, popullsia e Bullgarisë varfërohet, kurse zhgënjimi nga politika e zhvilluar gjen shprehje në valën e madhe të emigrantëve.  

Energjia e madhe publike e viteve 90 të shekullit të kaluar pak nga pak ulet deri në shpërthimet sporadike të pakënaqësisë civile për një ose tjetër shkak. Trazirat, të cilat i përjeton Bullgaria  gjatë viteve, ndikojnë dhe mbi mediat bullgare. Zhduken botimet serioze dhe analitike, kurse në vend të tyre publiku  kënaqet me lajmet dhe komentet në shtypin e verdhë. Gazetarët të cilët kanë guximin të kërkojnë përgjigjen e pyetjeve të vështira dhe jo fort të mira, humbasin punën e vet, kundra tyre bëhet presion, shpesh dhe një ndjekje penale. Të dhënat e fundit e Organizatës Ndërkombëtare  “Reporterë pa Kufi” (RSF), e bazuar në Francë, pa mëdyshje tregoi se, Bullgaria tanimë është në vendin e 111 për nga liria e fjalës, midis Guinesë dhe Nepalit.

“Mediat janë një imazh pasqyrues i shoqërisë sonë civile. Të kesh një pozitë në gazetari, përputhet me konceptin për pozitën civile”-sqaron Ivo Inxhev. Në fillim të viteve 90 Ivo Inxhev është drejtor i Agjencisë Telegrafike Bullgare, pas kësaj udhëheq Shoqatën e Gazetarëve Evropianë si zëvendës president. Ai drejton një transmetim politik “Në shënjestër” në televizionin BTV (2000-2006). Sot ai ka blog, kurse publikimet e tij rishtypen në një sërë mediash të huaja.

“Gjatë viteve 90, gazetaria bullgare mund të ketë qenë më naive, por qe më e vërtetë nga pikëpamja e përplasjes së mendimeve-analizon Inxhev. Atëherë mundeshe që në pamje të parë të njohësh se cila medie çfarë pozite ka. Kjo nuk ishte as sekret, as qëllim i mediave bullgare atëherë. Ne jemi gazetarë dhe e dimë  se ka gjini të ndryshme dhe nuk duhet të ngatërrohet mbulimi i paanshëm në gazetari me publicistikën, ku është krejtësisht e kundërta. Njerëzit lexojnë komentin e një publicisti, që të mund të kuptojnë pozitën e tij. Publicistika është marrja e një pozite para së gjithësh, por këtë jo secili mund t’ia lejojë vetes. Në kuadrin e një jete njeriu është në gjendje  të ndryshojë botëkuptimin dhe pozitat e tij, por mjafton që të mos jetë me qëllime egoiste. Por, është shumë gjë e keqe se e merituam qëndrimin negativ të shoqërisë, flas në numrin shumës, sepse nuk dua të hiqem se jam një përjashtim. Njerëzit vet e llogarisin se kush ku qëndron”.

Sipas Bojko Stankushevit i cili ka punuar gjatë viteve në Televizionin Kombëtar Bullgar si reporter, në sektorin e lajmeve dhe si drejtor i programeve më të njohura televizive gjatë viteve 90, mediat e pavarura po pakësohen. Kjo vjen nga fakti se, vite të tëra me radhë institucionet në Bullgari , të cilat përfaqësojnë pushtetet e veçanta, pa përjashtim, japin çdo mirësi dhe kënaqësi që të nënshtrojnë zërat e pavarur gazetaresk.

“Që nga fillimi i tranzicionit, që të gjithë kishin një shpresë të madhe, se që këtu e tutje zërat e lirë njerëzor, pjesërisht  zërat e lirë gazetareskë, nuk do të shtypen dhe ndrydhen. Shoqëria bullgare nuk mundi  të ndikojë mbi parlamentin të punojë një legjislacion, i cili t’i garantojë Bullgarisë si një demokraci të re, një vend më të denjë.

Përgatiti në shqip: Nataniela Vasileva

Foto: facebook.com/ivo.indzhev, BGNES


Më shumë nga rubrika

Qyteti i dy vëllezërve të Selanikut akoma ruan frymën e Shenjtorëve Kirill dhe Metodij

Më 24 maj, sipas traditës rilindëse, kudo qoftë në botë, bullgarët gjejnë gjithmonë një mënyrë për të shprehur respektin e tyre për veprën e Shenjtorëve Kirill dhe Metodij . Një mundësi e tillë për të kombinuar festën me adhurimin e..

botuar më 22-05-24 8.15.PD
Lipsanet e Shenjtorëve Kirill dhe Metodij në kishën “Shën e Diela”, 23 maj 2022

Në gjurmët e vëllezërve të shenjtë Kirill dhe Metodij

Me siguri që sheshi me të njëjtin emër përpara kishës “Shën e Diela” në qendër të Sofjes do të jetë një nga vendet më të gjallëruara mes 23 dhe 25 majit. Mijëra njerëz pritet që të bëjnë homazhe përpara relikteve të mësuesve të lashtë të..

botuar më 22-05-23 2.46.MD
Kisha „Shën e Diela“

Lipsanet e Shenjtorëve Kirill dhe Metodij priten në Sofje më 23 maj

Lipsanet e Vëllezërve të Shenjtë Kirill dhe Metodij po mbërrijnë në Sofje nga Manastiri Esfigmen i Malit të Shenjtë për adhurim mbarë popullor, njoftoi Sinodi i Shenjtë i Kishës Ortodokse Bullgare. Ato do të ekspozohen në kishën “Shën e Diela” nga..

botuar më 22-05-22 11.45.PD